PlusAchtergrond

Keith Haring? Een ‘ex-straatkunstenaar met versleten clichés’

Journalist Chris Reinewald was erbij toen de Amerikaanse straatkunstenaar Keith Haring in 1986 in Amsterdam aan het werk was. Hij maakte er een levendig boekje over.

Keith Haring, bezig met zijn velum, in het Stedelijk Museum in 1986.Beeld Chris Reinewald

Eerlijk is eerlijk, Rotterdam was Amsterdam voor: in 1982, vier jaar voordat het Stedelijk Museum een grote expositie aan Keith Haring wijdde, had de Ame­rikaanse graffitikunstenaar al een onemanshow in Galerie ’t Venster aan de Oude Binnenweg. Hij was toen pas 24 jaar.

Wim Beeren was destijds directeur van Museum Boijmans Van Beuningen. In 1983 maakte hij een graffiti-tentoonstelling, waarin ook Harings door Boijmans gekochte werk op papier Fuck You (een statement tegen kunstcritici) te zien was. Toen Beeren in 1985 de overstap maakte naar het Stedelijk Museum was de New Yorkse culthero Haring de eerste internationale kunstenaar die hij een solotentoonstelling gaf.

Haring, die eind 1985 ook al een ­expositie had in het Musée d’Art ­Contemporaine in Bordeaux, wilde niet als ‘graffitiperformer’ worden neergezet en stond er daarom op dat in het Stedelijk ook schilderijen van hem werden geëxposeerd. Dat lag ­bepaald niet voor de hand. Haring ‘schilderde’ op een andere manier dan andere kunstenaars; zijn ‘beat van beelden’ druiste in tegen alle ­geldende (museum)conventies.

De kritiek was dan ook niet mals. Het Parool sprak van een ‘ex-straatkunstenaar met versleten clichés’; de recensent van De Volkskrant was nog vernietigender: ‘Vergeleken met het werk van topdecorateur Jean Dubuffet blijkt Haring […] inhoudelijk zo saai en zelfs als fenomeen een zo slap aftreksel te zijn dat voor de culturele rijkdom van het Stedelijk Museum gevreesd moet worden’.

Bloemetjesbehang

Chris Reinewald, journalist voor het jeugdblad Plug, was enthousiaster. Hij ging in het Stedelijk langs toen Haring daar zijn beroemde velum maakte en nam de jonge Amsterdamse graffitikunstenaars Yan (Jan Rothuizen), Joker (Thomas Termaat) en Shoe (Niels Meulman) mee. Die waren overigens ook niet onder de ­indruk. “Wij houden van letters. Wat Keith hier doet is meer bloemetjesbehang,” tekende Reinewald op in Plug.

Toen Harings gerestaureerde velum in oktober 2017 werd teruggehangen in het Stedelijk, schreef Reinewald de longread The Dutch Adventures of Keith Haring. De tekst is nu uitge­geven in een fraai boekje, boordevol foto’s uit zijn eigen collectie en die van het Stedelijk en illustraties uit de Dutch Graffiti Library. En met een heus notenapparaat.

Reinewald verhaalt in geuren en kleuren, niet alleen over de totstandkoming van het velum, maar ook over het aanbrengen van de muurschil­dering op het toenmalige museum­depot (de restauratie is vanwege de coronacrisis uitgesteld). Hij vertelt over de aanloop naar de tentoonstelling en beschrijft uiterst bloemrijk de drukbezochte opening, waar twee ­leden van de Stadskunstguerilla een Haringtekening ontvreemden waarop een witte man een zwarte man van achteren penetreert.

“Dit soort bullshit kan alleen maar in Nederland gebeuren,” laat Reinewald Harings New Yorkse galeriehouder Tony Shafrazi roepen in het hoofdstuk Mayhem in Gallery 223 (‘tumult op zaal 223’). “Moet jij nodig zeggen!” ketst Paul Groot, hoofdredacteur van Museumjournaal, terug. ‘Toen jíj jong was, heb jij met een spuitbus de Guernica van Picasso beschadigd. Om maar bekend te worden! Én je hebt voor de Sjah van de Perzië schilderijen gekocht. Houd toch je grote bek!’

De tekening werd negen dagen na de opening terugbezorgd.

The Dutch Adventures of Keith Haring, via dutch-graffiti-library.nl (€19,95).
Er is ook een speciale editie, met twee ­foto’s van Reinewald (€175).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden