Plus

Kees Jansma: 'Voetbal is de belangrijkste bijzaak in het leven'

Kees Jansma (1947) is sportpresentator. Hij werkte bij Studio Sport, Canal+ en nu voor Fox Sports. Ook was hij perschef van Oranje. Maandag verschijnt zijn boek Terug Naar Hilversum.

Kees Jansma Beeld Harmen de Jong

Noord

'Het beeld is dat alles toen heel erg on­bezorgd was. Circus Krone in het weiland achter onze flat. We kropen onder het hek door, dat was een jaarlijks hoogtepunt. De Lavendelschool en de Volewijckers. De eerste wedstrijd die ik zag, was Volewijckers-RBC, met doelman Have­naar in de goal. Ik weet niet waarom ik dat weet. Het werd 0-6."

Hagenees

"Dat ben ik niet echt. Een Hagenees is geboren en getogen. Ik ben pas op mijn zevende naar Den Haag gegaan, dus ben ik een Hagenaar, dat is een groot verschil. Ik ben import. Maar het is wel de stad waartoe ik me het meest aangetrokken voel. Amsterdam vind ik het leukst, maar Den Haag... Gisteren nog ben ik met mijn jongste zoon van elf door Den Haag gereden. Toen zei ik trots: 'Daar heb ik nog gevoetbald, en hier heeft opa papa voor het eerst zien roken en kreeg ik ontzettend op mijn flikker.' Die nostalgie."

Drop-out

"Ik was een mislukking op school, bedoel jij? Ja, dat mag je wel zeggen. Ik ben op het Dalton Lyceum wegens gebrek aan prestaties teruggezet van klas drie naar klas twee en vervolgens ben ik blijven ­zitten. Dan heb je het echt slecht gedaan. Ik heb nog op de mulo gezeten en het middenstandsdiploma gehaald. Dat vond mijn zusje heel belangrijk. Want dan kon ik altijd nog een sigarenzaak beginnen. Dat deden alle mensen die iets met voetbal te maken hadden."

"Ik was totaal karakterloos op school. Nu nog. Als ik op de school van mijn kinderen kom, krijg ik het nog benauwd. Echt een soort trauma. Dat opgesloten zijn, dat moeten. Verschrikkelijk. Het hoofd van de school zei altijd: 'We beginnen vandaag met de slechtste van de klas. Ah... Jansma.' Dat zit er heel diep in."

Moffen

"Ja, zo ben ik opgevoed thuis. Mijn ouders woonden in de oorlog bij de Plantage Middenlaan, waar dus echt de Joden werden afgevoerd, en daar is mijn vader nooit overheen gekomen en hij heeft mij daarmee overgoten. Ik vond het leuk om daaraan mee te doen. Ik heb lang een ­hekel gehad aan het superioriteitsgevoel van de Duitsers. Maar godzijdank gaat dat gevoel ook over. Het zou wel heel erg zijn geweest, als ik dat een heel leven had volgehouden."

"Wij reden daadwerkelijk om Duitsland heen om in Zwitserland op vakantie te gaan. Naarmate mijn vader ouder werd, werd het schuldgevoel over de oorlog sterker: ik heb te weinig gedaan."

Verlengstuk

"Ik weet zeker dat Michels mij als een verlengstuk zag. In 1988 hoorde ik echt bij het elftal. Ik werd door de NOS dicht bij het elftal ondergebracht, embedded zou je dat tegenwoordig noemen. Zodra er succes is, is het voor een verslaggever handig om daarop mee te liften. Michels hoorde dat die een-tweetjes tussen ons wel leuk waren en heeft me echt gebruikt als aangever; ik de René van Vooren, hij de Piet Bambergen. Ik had er niet zo veel bezwaar tegen, om de simpele reden: het elftal deed het goed."

"Gêne is een groot woord, maar de gêne zit erin omdat iedereen er steeds weer over begint, en de beelden waarvan ik zo langzamerhand helemaal tureluurs werd. Ik heb op een gegeven moment zelfs verboden die beelden uit te geven waar ik met dit lijf na Ierland in het bad word geflikkerd. Tot ik dacht: het is te gek voor woorden dat ik beelden ga verbieden. Dus het komt nog altijd op gezette tijden terug."

Kale engnek

"Ja, dat klopt. Dat was ik twee jaar later in Italië. De hevigheid van '88 was ook de hevigheid van '90, en dat heeft mij ontzettend geholpen. Het heeft me wel helpen relativeren, als ik dat al niet kon. Het elftal liep niet en dan stel je toch de vragen die gesteld moeten worden. Na '88 kreeg ik van de secretaresse een plakboek vol leuke brieven. Het leek wel of ik zelf had gewonnen."

"In '90 kreeg ik ook een plakboek met brieven, maar die waren bijna allemaal negatief. Er zaten dezelfde briefschrijvers tussen. In '88 had ik het elftal naar de finale gebracht, en in '90 had ik het elftal zowat te gronde gericht. Dat is eigenlijk de rol van een verslaggever in een notendop."

Lothar Matthäus buste

"Mijn zoon heeft hem in ontvangst genomen; ik was al weg. Het was tijdens een omroepvoetbaltoernooi. Ik kan niet zo goed ­tegen mijn verlies, dus ik ga dat verbaal compenseren. In het veld ben ik echt strontvervelend. Ik realiseer me dat ik het doe, en ik doe het toch. Eigenlijk moet je ook niet meedoen, het is natuurlijk haat en nijd en ons kent ons. Na afloop heb ik de prijs gekregen voor meest vervelende speler. Maar toen zat ik dus al in de auto."

Perschef

"Ja, als een kind in een snoepwinkel, dat is wat iedereen zegt, maar uiteindelijk is het ook gewoon werk. Hugo Borst stuurde me ooit een sms'je: vergeet niet te genieten. Door alle spanning en de mallemolen vergeet je bijna hoe formidabel het is. Dat is me in Brazilië beter gelukt dan voorgaande toernooien."

"Ik heb erg genoten in de kleedkamer tijdens Nederland-Brazilië in Zuid-­Afrika. Met name in de rust: 1-0 achter, eigenlijk kansloos. We kwamen scheldend naar binnen en je hebt eigenlijk maar zeven, acht minuten. In die paar minuten heeft Van Marwijk het dus omgedraaid, dat gevoel bij de spelers."

"Hij begon: 'Gefeliciteerd. Want het had allang beslist moeten zijn voor de Brazilianen. Dus hiernaast zijn ze in paniek, het staat maar 1-0. En wij spelen nooit meer zo'n slechte helft, want daar hebben we al die weken voor getraind. Dus gefeliciteerd, het komt goed.' En Wesley zei: 'Die keeper laat altijd één hoge bal los.' En dat ­gebeurde ook nog. Het was fantastisch. Ik dacht: eigenlijk hebben mijn collega's er recht op hier met een camera bij te zijn. Maar dat gaat nu eenmaal niet."

Kees Jansma Beeld Harmen de Jong

Belangrijkste bijzaak

"Voetbal is de belangrijkste bijzaak in het leven, dat is mijn uitspraak, ja. Voor veel mensen is dat zo, voor mij ook lange tijd. Voetbal maakt een massahysterie los. Ik maakte het voor het eerst mee in 2008, met Van Basten in Zwitserland."

"Pal voor de wedstrijd zaten we in Bern in een hotel, dat wist niemand. Er trokken honderdduizend Nederlanders door de stad en we hebben met zijn allen voor het raam gestaan: wat is dit?! Het klinkt nu overdreven, maar we hebben echt met tranen in onze ogen staan kijken."

De tafel van Kees

"Heel leuk om te doen. Op mijn leeftijd bijna op maat gesneden. Het is zondagmorgen, het wordt weleens de Koffietijd van het voetbal genoemd en dat is het ook. Je maakt geen Voetbal Inside, maar al die gasten die bereid zijn 's ochtends te komen en honderdduizend kijkers, wat hartstikke veel is voor betaaltelevisie op zondagmorgen tien uur. Ongelofelijk leuk en ik ga er nog een jaar mee door."

Johan Derksen

"Een persoonlijke vriend en vijand. Als we elkaar zien, hebben we altijd een hartstikke leuk contact. Ik heb tien jaar met hem samengewerkt bij Voetbal International, heel veel meegemaakt samen, ups en downs en daardoor koester ik onze band, maar af en toe zit ik naar hem te kijken en denk ik: joh, doe mij een lol. Maar ik vind dat de televisie er is om uit te zetten en dan zet ik hem uit."

"Met die Marokkanendiscussie bijvoorbeeld ben ik het totaal niet met hem eens. Als veel allochtonen bij elkaar zitten, dan kán het misgaan, maar Johan is natuurlijk doorlopend aan het chargeren. Dat is de Nederlandse televisie geworden: een grijze mening is niet interessant."

Johan Cruijff

"Ik heb getracht een genuanceerde mening over Cruijff te geven. Ook dat is de nieuwe media: je wordt echt compleet gek gebeld als de man dood is. Johan Derksen was op vakantie en ik stond tweede op het lijstje. Ik heb een paar dingen gedaan en de anderen waren ontzettend boos. Maar ik hoorde mezelf lullen: het was wel genoeg met mijn meninkje over Cruijff."

"Toen hij begon als voetballer zag ik ­Pelé. Ik vond hem als trainer ook goed
en de samenwerking tijdens de uitzendingen van de Champions League vond ik hartstikke leuk - leuke man! En daarna vond ik hem minder leuk, en dat heb ik die dag ook gezegd. Als adviseur of bestuurder of welke rol hij dan ook had, kon ik hem lang niet altijd waarderen. Ik herinner mij hem het liefst als die gigantisch goede voetballer. Echt fenomenaal."

Plus 6

"Dat is afdoende. Zeker. Na Heerenveen-uit is Ajax kampioen van Nederland. Nee, dat gaat Ajax niet meer weggeven. Ik ben totaal niet of voor Ajax of voor PSV, maar ik maak toch een kleine, diepe buiging voor Frank de Boer. Hij is onderweg behoorlijk bekritiseerd, maar vijf van de zes keer kampioen. Nou ja, dat is natuurlijk formidabel."

Anthony Ruys

"Ik heb hem in een praatshow gezien, kan dat? Dat is een buitengewoon interessante overstap van de zakenwereld naar het toneel. Ik denk ook een heel ­goede, als mensen dat durven, kunnen of willen. Veilige wereld, veel geld, aanzien, mooie topjob en vervolgens stap je in het onzekere. Jaloersmakend. Ik had altijd de ambitie om spreekstalmeester van Carré te worden. Dat was mijn allerliefste wens. Geweldig!"

"Nee hoor, mijn sollicitatie is allang geweest. Paul de Leeuw heeft het geprobeerd en ik heb zelf contact met Henk van der Meijden gehad. Maar mij is het niet gelukt, hem blijkbaar wel."

Kees Jansma, Terug naar Hilversum. Een halve eeuw sportjournalist. Uitgeverij Voetbal Inside, €19,99

Ronald Goedemondt, Paulien Cornelisse, Anthony Huys en Jelle Brandt Cortius zaten de afgelopen tijd ook op de Klapstoel. Lees hier de interviews.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden