Review

Kazuo Ishiguro - Nocturnes ****

Kazuo Ishiguro. Foto AP/Matt Dunham

Hij kon de lezer letterlijk laten duizelen in zijn roman De troostelozen. In Laat me niet alleen schetste hij de naargeestige sfeer in een wereld waarin de mens is gekloond. De eenzaamheid van de butler die zichzelf wegcijfert in dienst van een foute Lord, beschreef hij adembenemend in het verfilmde The remains of the day.

Maar bij Kazuo Ishiguro (1954), oud-winnaar van de Booker Prize, hoeft de boog niet altijd gespannen te zijn. Je kunt de zware thema's immers ook aan de oppervlakte verpakken, naar het credo van Italo Calvino dat dáár juist de diepgang zit. Ishiguro kan het ook op lichte toon. Ogenschijnlijk met het grootste gemak schrijft hij in Nocturnes 'vijf verhalen over muziek en het vallen van de avond'.

Ishiguro in de wereld van de cocktailbarjazz, de wereld van crooners, freelancegitaristen, langswaaiende saxofonisten en de inherente dames - het is eens wat anders. En het is kostelijk.

In het openingsverhaal, Crooner, dat uiteindelijk het beste is, ziet gitarist Janeck, die invalwerk verricht bij de combo's die op het San Marcoplein in Venetië spelen, de Amerikaanse jazzzanger Tony Gardner op het terras zitten. Gardner was het idool van Janecks moeder, die achter het IJzeren Gordijn haar collectie elpees van de man koesterde.

Vervolgens komt mevrouw Gardner aanwaaien. Er ontspint zich een knorrig gesprek. Janeck kan het niet helemaal duiden, maar gaat wel in op Gardners voorstel hem te begeleiden bij een ode aan zijn vrouw, vanuit een gondel onder het hotelraam. Blijkt dat het echtpaar, ofschoon na 27 jaar nog altijd verliefd, besloten heeft uit elkaar te gaan. Hoe tragisch: zonder nieuwe vrouw kan Tony Gardner nooit een comeback maken.

In het vierde verhaal duikt mevrouw Gardner weer op, inderdaad gescheiden. (Zoals ook songtitels terugkeren, waardoor de verhalen verband met elkaar lijken te houden.) Ze zit in een hotel na plastische chirurgie. Ze krijgt contact met haar tijdelijke buurman, een getalenteerde, maar fysiek lelijke saxofonist. Ze spreken over liefde, de sfeer wordt zelfs intiem, ondanks de bandages om het hoofd. Het einde is, net als in andere verhalen in de bundel, tegelijkertijd hilarisch en schrijnend. Net als in de nocturne, als muziekvorm, lopen melodie en begeleiding ook in menselijke verhoudingen niet altijd synchroon. Wat de schemer niet vermag.

Aparte vermelding verdient Malvern Hills, omdat dit verhaal van een jonge uitvreter die heel tevreden met zichzelf is, een amusant, nichterig toontje heeft. (THEO HAKKERT)

Kazuo Ishiguro - Nocturnes
Vertaald door Marian Lameris en Liesbeth Teixeira de Mattos,
Atlas, 19,90.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden