Plus

Kasgenoten in de Baarsjes: 'Planten zorgen voor verbinding'

Buurtdiners, kinderkooklessen, ruilmarkten: sinds vier jaar houden zzp'ers een oude kas draaiende in De Baarsjes. 'De vrijwilligers van de Slatuinen zeiden: je gaat je gang maar.'

Initiatiefnemer Liedewij Loorbach (l) en bezoekers Thirza Verkerk (baret) en Steffanie Griffioen (r). Beeld Dingena Mol

Fietsers sjezen in een lange optocht langs, net als brommers en scooters die rakelings passeren. Trams kruisen ­elkaar al rinkelend. Op de hoek van de Admiraal De Ruijterweg met de Willem de Zwijgerlaan is het een drukte van jewelste. Maar tussen twee huizenblokken, ietsbeneden het maaiveld, ligt een oase van rust verscholen: Kas ­Keerweer.

Deze ­oude kas stamt waarschijnlijk uit 1922, toen dit gedeelte van de Baarsjes nog een tuindersgebied was. Ooit was er een plantenkwekerij in de kas gevestigd. De kas is vernoemd naar het nabijgelegen steegje Keerweer dat zijn naam vermoedelijk dankt aan de schepen die op deze hoogte in de Kostverlorenvaart moesten keren.

De kas biedt nu onderdak aan allerlei activiteiten voor buurtbewoners. Zo was er twee weken geleden in Kas Keerweer een tweedehandskledingmarkt, er staan meerdere buurtdiners op de agenda, net als kinderkookworkshops, en aan het eind van de zomer is er weer een druivenoogstfeest. Vandaag wordt er een stekjesruilmarkt gehouden.

In de lichte kas houdt Iris van Vliet (31) een stekje van de jadeplant tussen duim en wijsvinger omhoog. Ze bestudeert het plantje geamuseerd. "Deze ziet er hartstikke tof uit," zegt ze. De vetplant heeft ronde, opgezwollen blaadjes en onderaan de tak steken kleine worteltjes uit. "Ik heb er thuis al één, maar deze heeft zo'n mooi rood randje."

Buurtbewoner Steffanie Griffioen (28) bracht het stekje mee. Kort voordat ze van huis vertrok, knipte ze de takjes van de grote jadeplant van haar ouders. "Ze zijn heel ­gemakkelijk te stekken," zegt ze. "Je steekt ze gewoon in de vochtige grond." Griffioen gaat naar huis met een potje ooievaarsbek, een piepklein cherrytomatenplantje, sprieterige zegge en Marokkaanse munt. Het lukt haar net om de vier potjes tussen haar arm te klemmen.

Oude kwekerij
"O, wat is het leuk hier!" zegt buurtbewoner Tenna ­Hultman (41) met een brede glimlach als ze de kas binnenstapt. "Ik ben hier al tienduizend keer langsgereden, maar nog nooit binnen geweest..."

Vol verwondering kijkt ze rond. Aan het plafond hangen takken van een druif, die over een paar weken weer bladeren krijgt. Op de stoeptegelvloer staan hier en daar terracotta plantenpotten. Het ­glazen dak laat een diffuus licht door. Op twee langgerekte houten tafels staan allerlei soorten stekjes uitgestald.

Tenna Hultman staat naast vriendin Thirza Verkerk (47). "Een tuin heb ik niet," zegt Verkerk, "maar ik ben altijd aan het prutten met planten." "Helaas gaat bij mij altijd alles dood," vult Hultman aan.

De kas is eigendom van de gemeente en officieel in ­beheer bij de iets verderop gelegen natuurtuin de Slatuinen. Sinds vier jaar organiseert een aantal zzp'ers er ­evenementen voor de buurt. "Ik was hier al heel vaak langs gefietst en vroeg me altijd af wat dit was," zegt Pauline Quax (32), die in 2015 de kas 'ontdekte' als locatie. "Hij zag er vervallen uit."

Als ­beroepsorganisator is Quax altijd op zoek naar spannende plekken voor evenementen. "Ik ben echt een locatiefreak en vind het leuk om mensen op bijzondere plekken te brengen. Van die plekken waarvan je zegt: hé, what the fuck, dat dit in Amsterdam nog bestaat! Ik ben gaan ­googelen en heb contact opgenomen met de Slatuinen. De vrijwilligers bleken geen tijd te hebben om de kas te onderhouden. Ik kreeg de sleutel en betaal een klein beetje huur."

In Kas Keerweer organiseert Quax nu een paar keer per jaar een tweedehands kledingmarkt, waarvoor ze buurtbewoners uitnodigt kleding te komen verkopen.

In dezelfde periode als Quax ontdekte Liedewij Loorbach (43) de kas. "Ik was op dat moment freelance journalist en wilde iets anders, iets met planten. Ik dacht aan een winkel. Mijn vriend adviseerde me kleinschalig te beginnen en wees me op deze leegstaande kas. De vrijwilligers van de Slatuinen zeiden: je gaat je gang maar, en brachten me in contact met Pauline."

Houtje-touwtje
Loorbach trommelde haar vrienden op om samen de kas schoon te maken - de op de grond gevallen druiven waren gaan schimmelen. Ze knapten de kas op en zetten er wat meubels in. Ook maakte ze een Facebookpagina aan. Loorbach en Quax besloten activiteiten voor de buurt aan te bieden, allemaal gericht op groen en duurzaamheid. Commerciële belangen hebben ze er niet bij.

Beeld Dingena Mol

Van de tram die een paar meter verderop door de ­Admiraal De Ruijterweg dendert, is bijna niets te merken in Kas Keerweer. "Ik voel me hier heel erg thuis," vertelt Quax, ­buiten op een stoel in de zon, nippend aan haar koffie. "Juist omdat het niet allemaal super shiny and new is. Dat houtje-touwtje maakt het zo leuk."

Inmiddels is er flink wat aanloop bij de Stekjesruil. Buurtbewoners zijn met elkaar in gesprek geraakt over planten. Ze drinken koffie en zoeken nieuwe stekjes uit. Loorbach geeft advies over welke stekjes geschikt zijn voor een zonnig of juist een schaduwrijk balkon en hoe groot de planten uiteindelijk worden.

"Alle planten vermenigvuldigen zich op een andere manier," zegt ze ­tegen buurtbewoner Freddy Finken (50), die is komen ­kijken of hij iets kan scoren om de boomspiegels in zijn straat op te vrolijken. Met stekken heeft hij geen ervaring. Hij kwam dan ook met lege handen aan, maar daar doen de ­organisatoren niet moeilijk over. Loorbach: "Sommige planten zijn echt ingewikkeld, maar andere groeien bijvoorbeeld in pollen en die trek je zo uit elkaar."

Ze pakt een potje zegge, houdt het ondersteboven zodat de aarde eruit valt en vist het plantje er tussenuit. Aan de ­onderkant bungelen worteltjes vol zwarte aarde.

Vanaf het begin hadden Quax en Loorbach het plan om de kas open te stellen voor de buurtbewoners, om ze op een laagdrempelige manier met elkaar in contact te brengen. "Ik vind dat echt belangrijk," zegt Quax. "Er zijn hier zo veel verschillende culturen en mensen, maar het kan wel wat gezelliger, vind ik."

Onlangs kreeg Kas Keerweer een subsidie van 25.000 euro van West Begroot. Daarvan richten de initiatiefnemers een stichting op. Een deel van het geld gaat naar onderhoud van de kas, een 'fatsoenlijke' website en activiteiten voor de buurt.

Hiske Sterk (49) organiseert binnenkort het eerste Buurtdiner, waarbij bewoners voor 7,50 euro een driegangendiner krijgen voorgeschoteld. Sterk is ook de drijvende kracht achter de kinderkooklessen waaraan kinderen uit de buurt kunnen deelnemen. Na de workshop keren de kinderen met een gezonde maaltijd voor hun gezin naar huis.

Bezoeker Verkerk neemt een paar stekjes mee voor op haar balkon. "Ik hou van dit soort kleine prietprutevenementjes met buurtbewoners," zegt ze. "Planten zorgen voor verbinding in de grote stad."

Kijk voor de volledige agenda op kaskeerweer.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden