Plus Blikvangers

Karel Appel Was Hier? Dit kunstwerk in Oost denkt van wel

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Dit keer: Karel Appel Was Hier.

Het bronzen kunstwerk ter herinnering aan Karel Appel Beeld Carly Wollaert

In Engeland en Frankrijk is het traditie. Zeker in Londen en Parijs prijken bij panden waar historische figuren hebben gewoond gedenkstenen op de gevel. In Nederland doen we daar, jammer genoeg, niet zo aan. Maar in de Dapperstraat in Oost herinnert een bronzen kunstwerk eraan dat schilder Karel Appel (1921-2006) er zijn jeugd heeft doorgebracht.

Woonstichting De Key vroeg kunstenaar Martijn Sandberg (1967) de markering te maken. Hij kwam uit op een appel waarvan is gegeten. Een appel met een hap eruit?

Dat beeld kennen we van platenmaatschappij Apple en de gelijknamige elektronicagigant. In het brozen kunstwerk van Sandberg bleef het niet bij één hap. Bij zijn appel is er zo veel weggegeten dat er een tekst overblijft: 'Karel Appel Was Hier'.

Het werk is bevestigd op de gevel van het pand op nummer 7, waar sinds 2010 het Karel Appel Huis is gevestigd. Buitenlandse studenten van de Rijksakademie kunnen daar tijdelijk verblijven in een van de vier appartementen, soms zijn er exposities.

Prachtig allemaal, maar Karel Appels jongste broer Jan wees De Key op een fout: de familie Appel had niet op Dapper­straat 7 gewoond, maar op nummer 17.

Excentriekeling
Pa Appel dreef er een kapperszaak, waarvan het de bedoeling was dat een van zijn zonen die zou overnemen. Geen van hen had er trek in. Toen Karel dat aan zijn vader duidelijk maakte, smeet die hem meteen het huis uit. Broer Jan vertelt het in Oude bekende, een zogeheten fotodocumentaire (een docu zonder bewegend beeld, maar met foto's) die te vinden is op de site www.kunstbijdey.nl en - in fragmenten - op YouTube.

Karel Appel Was Hier

Sinds 2010
Kunstenaar Martijn Sandberg
Waar Dapperstraat 7

Aan het woord komt daarin ook voormalig buurmeisje Tonny Bouwmeester-Evers. Ze herinnert zich dat moeder Appel vroeger zulke lekkere taarten bakte. Appeltaarten, ja.

De jonge Karel Appel was volgens haar een een excentriekeling in fladderkleren. In de kapperszaak van zijn vader verkocht hij als jongen al wel schilderijen, figuratief werk nog, aan de klanten. Bouwmeester vond er niet veel aan. "In het begin was het ook allemaal kladderwerk," zegt ze, kennelijk niet bekend met de abstract-expressionistische schilderijen die Karel 'Ik rotzooi maar wat aan' Appel later zou maken.

Flowers
Broer Jan vertelt dat Karel zijn schilderijen indertijd voor een knaak verkocht. Toen Karel een beroemdheid was geworden, vroeg Jan zich af waar die schilderijen van vroeger gebleven zouden zijn. Vaak lette hij er op als in de buurt het vuilnis aan de straat stond, maar helaas, nooit zag hij zo'n vroeg werk van zijn broer.

Sinds 2002 staat op het nabijgelegen Oosterspoorplein, voor het Muiderpoortstation, wel een beeldhouwerk van Karel Appel: Flowers, ook van brons.

Bekijk het overzicht met alle blikvangers uit deze serie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.