Kankermedicijn wordt maatwerk

Het VUmc heeft een befaamd laboratorium. Dagelijks worden er kankertumoren op genetische afwijkingen onderzocht. Een databank met die bevindingen brengt op maat gesneden medicijnen naderbij. Hoogleraar Ylstra: 'Geen twee tumoren zijn genetisch hetzelfde.'

Waar kanker nu veelal wordt behandeld met een schot hagel, daar zal steeds vaker een scherpschutter de tumor(en) te lijf gaan.Beeld Shutterstock

Het zou een scène uit een low-budget sciencefictionfilm kunnen zijn, want zelfs met een overmaat aan fantasie is het nauwelijks voorstelbaar. Een kankerpatiënt meldt zich in het ziekenhuis niet langer bij de afdeling oncologie, maar bijvoorbeeld bij de balie 'afwijking chromosoom 20', waar een medicijn op maat wordt verstrekt. Niet voorgeschreven door de kankerspecialist, maar berekend door de moleculair patholoog: een 'techneut' die zich specifiek met ziekteleer bezighoudt en precies weet welke kanker welk geneesmiddel behoeft.

Bauke Ylstra (48), hoogleraar tumor-genoomanalyse aan het Cancer Center Amsterdam van het VU medisch centrum, acht het bepaald geen toekomstmuziek. 'In de komende tien, vijftien jaar worden medicijnen ontwikkeld die kanker, in welke vorm ook, uiterst precies te lijf gaan. Daarom kijken we waarom de ene tumor zich anders gedraagt dan de andere. Bovendien kunnen we straks aan de hand van de genen in de tumor voorspellen welke therapie het beste bij de patiënt past.'

Technische sleutel
In het VUmc leidt Ylstra, die vandaag zijn inaugurale rede houdt, een laboratorium dat inmiddels wereldfaam geniet dankzij een reusachtig 'archief' aan tumorweefsel, dat dertig jaar beslaat. De stukjes weefsels worden daar bewaard in blokjes paraffine (kaarsvet). Ylstra bezit de technische sleutel tot de genetische code van deze tumoren.

'Met het archiefmateriaal worden profielen van grote aantallen tumorgenomen van patiënten, van wie de behandeling en het verloop van de ziekte bekend zijn, in kaart gebracht. Als in de toekomst een nieuwe patiënt zich in het ziekenhuis meldt, kan zijn tumorprofiel worden vergeleken met de vele tumorprofielen in onze databank. Die vormt een schier onuitputtelijk geheugen van gegevens.'

Lees vandaag (27-11) meer in Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden