Plus

Kan VN-comité ADM'ers helpen? 'Het zou me verbazen'

Het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties gaf de bewoners van het ADM-terrein plotseling hoop. In een brief werd de gemeente verzocht de ontruiming op te schorten. Wat betekent dat? Vijf vragen.

ADM-bewoners posteerden donderdag tractoren en een bus voor de ingang van het haventerrein om ontruiming te voorkomen Beeld Marc Driessen

1. Wat is het mensenrechtencomité van de VN?
Het Mensenrechtencomité is een orgaan van de Verenigde Naties dat de naleving van het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVPBR) controleert. Het comité bestaat uit achttien deskundigen uit verschillende landen die drie keer per jaar bijeenkomen voor een sessie van vier weken.

Het comité beoordeelt rapporten die 162 VN-lidstaten uitbrengen over hoe ze omgaan met mensenrechten. Naast het verdrag is een 'optioneel protocol' dat is ondertekend door 113 landen, waaronder Nederland, dat bepaalt dat burgers ook klachten mogen indienen.

2. Wat heeft het comité precies verzocht inzake ADM?
Bij het comité is een klacht binnengekomen over het alternatief dat door de gemeente is aangeboden aan de ADM-bewoners: de slibvelden in Noord. Die locatie is volgens de klagers in strijd met het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten.

Het comité wil de klacht onderzoeken en heeft de Nederlandse overheid daarom nu per brief verzocht de ontruiming uit te stellen. Dat is om te voorkomen dat er in de tussentijd 'onherstelbare schade' wordt aangericht, zegt Jasper Krommendijk, universitair docent Europees en Internationaal Recht aan de Radboud Universiteit. "Als het ADM-terrein eenmaal is ontruimd, kan dat niet meer worden teruggedraaid. Met het verzoek voorlopig niet te ontruimen loopt het comité slechts vooruit op een inhoudelijk besluit dat later volgt."

3. Is er een kans dat ADM'ers, ondanks dat de Raad van State anders besloot, definitief op het terrein in het Westelijk Havengebied mogen blijven?
Krommendijk: "Het zou mij verbazen als het oordeel van het comité afwijkt van de uitspraak van de hoogste Nederlandse rechter. Het kan altijd, maar het comité zal dan met veel goede argumenten moeten komen. Als ik de brief lees, krijg ik de indruk dat het comité niet op de hoogte is van het feit dat er al jarenlang is geprocedeerd en er een uitspraak ligt van de Raad van State. Ik vind dat het comité daarmee moet oppassen. Nederland is een rechtsstaat."

4. Stel dat het comité tóch oordeelt dat het ADM-terrein niet ontruimd mag worden, moet de gemeente Amsterdam zich daar dan aan houden?
Krommendijk: "Het korte antwoord is: nee, een besluit is niet juridisch bindend. Maar Nederland heeft het verdrag geratificeerd, dus ze kunnen het niet zonder gezichtsverlies terzijde schuiven. De gemeente Amsterdam is onderdeel van de Nederlandse staat, dus daar geldt hetzelfde voor."

"Tegelijkertijd kan het verantwoordelijke ministerie van Buitenlandse Zaken de gemeente Amsterdam niet dwingen. Als de gemeente voet bij stuk houdt, zal de Nederlandse staat zich moeten verantwoorden in Genève, maar er staan geen internationale sancties op."

5. Wat doet de gemeente Amsterdam met de brief?
Niets. Volgens het college voldoet het nieuwe terrein op de slibvelden en zijn er voorzieningen aangelegd zoals elektriciteit, water en sanitair. De ontruiming gaat daarom gewoon door.

Handhavers wilden donderdagmiddag poolshoogte nemen op het ADM-terrein, maar die werden niet toegelaten. Het stadhuis bekijkt nu wat de volgende stappen zijn. Een woordvoerder van burgemeester Femke Halsema laat weten dat het college nog altijd hoopt op een vrijwillig vertrek van de krakers, zonder politieoptreden.

Lees ook: Krakers nog niet weg van ADM-terrein

Beeld Marc Driessen

Traditie van milde bejegening

Door na 21 jaar niet snel en hard te willen optreden tegen de illegale bewoners van het ADM-terrein schaart Femke Halsema zich in een traditie van Amsterdamse burgemeesters die krakers mild willen bejegenen - en daarvoor onmiddellijk worden gestraft.

Zo verging het bijvoorbeeld ook Schelto Patijn, die vlak voor zijn afscheid eind 2000 een list had bedacht om een netelige kwestie in het voordeel van de krakers van bolwerk Vrankrijk in de Spuistraat op te lossen.
Na jaren delibreren over een vergunning voor de kroeg op de begane grond, had hij een compromis uitgedokterd waarmee 'de bargroep' in zijn ogen niet anders dan akkoord kon gaan.

Hij bood een 'sociëteitsvergunning', waaraan minder regels kleven. Hij kwam zijn cadeau op afspraak trots brengen, op een vrijdag rond borreltijd. De zware deur bleef dicht.

De krakers lieten geen politie binnen, dus óók De Baas niet (en 'de burgerpers', Het Parool). Opvolger Job Cohen had zijn eerste hoofdpijndossier te pakken en sloot de bar (even).
Paul Vugts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden