Plus

Kan 'leeuwenpoep' de damherten uit Zandvoort weren?

Kan de geur van leeuwen en brand de damherten uit de Amsterdamse Waterleidingduinen weren uit Zandvoort? 'De angst voor roofdieren zit er bij alle hoefdieren ingebakken.'

Damherten verlaten vaak de Waterleidingduinen en veroorzaken overlast in Zandvoort. Beeld ANP

Het procédé is niet anders dan die van de geurverspreiders die voor de huiskamer worden verkocht. Maar in plaats van de kalmerende geur van lelie en lavendel verspreiden de geurpalen van Rail Road Systems de verontrustende stank van leeuwenmest en brand.

Hoe dat ruikt? "Een asbak die drie dagen in de regen heeft gestaan," zegt Patrick Steijger namens het bedrijf uit Rosmalen. "Het is niet aangenaam."

Dat is precies de bedoeling. De geurpalen zijn de afgelopen jaren met goede resultaten getest op een aantal plaatsen langs het spoor in het land om konijnen, vossen en everzwijnen af te schrikken.

Inmiddels heeft ook Waternet contact gezocht met de leverancier om te kijken of de geurpalen ook kunnen worden ingezet om damherten binnen de Amsterdamse Waterleidingduinen te houden.

Met name in Zandvoort wordt al jaren geklaagd over overlast door de herten die via het strand naar het dorp komen. Waternet heeft vorig jaar al een proef gedaan met geurpalen, maar daarvan bleken de herten niet onder de indruk. Er is nu een nieuw type op de markt, en Waternet wil de komende weken nog eens kijken of daarmee wellicht meer succes kan worden geboekt.

Geheim recept
De werkzame stof is hetzelfde gebleven: tupoleum. Het gaat om een vloeistof die de geur van leeuwenpoep combineert met een brandlucht. De leeuwenpoep is nagebootst, vertelt Steijger.

"Toen we in 2011 begonnen met de ontwikkeling, hebben we wel bij de Beekse Bergen aangeklopt voor de echte mest. Maar daar werd het gebruikt om kleine zoogdieren buiten het park te houden."

Via een contact in Duitsland kwam het bedrijf op het spoor van een Duitse wetenschapper die een stof had ontwikkeld om kerstbomen te beschermen tegen reeën en herten.

"Dat bleek tupoleum te zijn. Het recept is geheim. Wij hebben het ook niet gekregen. Wij nemen het af van een Nederlandse particulier die het zelf maakt. Het is verder vrij verkrijgbaar."

Rail Road Systems produceerde de afgelopen jaren exclusief voor de beheerder van het spoor, ProRail, maar heeft sinds deze zomer ook toestemming om met derden in zee te gaan. "We krijgen sindsdien veel aanvragen van waterschappen, golfclubs en particulieren. Het is goede handel, maar het is ook veel werk. De vloeistof moet elke vier maanden worden ververst."

Boodschap is: wegwezen
Interessant is de vraag waarom herten die nog nooit een leeuw hebben ontmoet, schrikken van de geur van leeuwenpoep. "Dat zit diep in de evolutie," vertelt emeritus hoogleraar dierecologie Nico van Straalen van de VU.

"De angst voor roofdieren en trouwens ook voor brand zit bij alle hoefdieren ingebakken. Als ze dat ruiken, zelfs al is het voor de eerste keer, is de boodschap: wegwezen."

27

De ontlasting van leeuwen krijgt een sterk ruikend goedje mee uit de anaalklieren. Dat spul bestaat uit 27 bestanddelen.

Van Straalen vertelt dat hij eerder dit jaar een buitenlandse collega heeft horen vertellen over een spray met de geur van leeuwen om dieren te verjagen.

"Net als honden en katten krijgt de ontlasting van leeuwen een sterk ruikend goedje mee uit de anaalklieren. Die Canadese collega had uitgedokterd dat dat spul uit 27 verschillende bestanddelen bestaat. Hij had die allemaal in kaart gebracht."

De Canadees dacht aan een toepassing van de leeuwenspray in de bosbouw, Van Straalen dacht meteen aan de damherten in Zandvoort. "Ik had gelezen dat daar een hek van honderden meters wordt aangelegd om de dieren uit het dorp te houden. Dan is deze methode waarschijnlijk goedkoper. Ik weet natuurlijk niet of het werkt, maar het is een poging waard. En het is wetenschappelijk ook interessant."

Een woordvoerder van Waternet laat weten dat het hek er sowieso komt. "We hebben vorig jaar allerlei alternatieven geprobeerd. De geurpalen, maar ook een hondenbrigade op het strand. Dat heeft niet geholpen, dus het hek gaat er nu komen. Maar we gaan het gesprek aan over het succes van geurpalen op andere plekken om te zien wat wij ermee kunnen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden