Plus

Kan Jan Paternotte ook scoren in Den Haag?

Jan Paternotte (32), leider van D66 en vormgever van de huidige coalitie, verlaat de Amsterdamse politiek. In maart gaat hij naar de Tweede Kamer. Dat is niet zonder risico's.

Paternotte is in tien jaar uitgegroeid tot boegbeeld van de partijBeeld Ernst Coppejans

De man die de PvdA uit het college hield; zo zal Paternotte de annalen van de Amsterdamse gemeentepolitiek in gaan. Als lijsttrekker bezorgde hij D66 in 2014 een daverende overwinning en smeedde een coalitie zonder de sociaal­democraten, die al sinds mensenheugenis de dienst uitmaakten op het stadhuis.

Paternotte werd geen wethouder, maar bleef in de raad om leiding te geven aan zijn onervaren fractie. Die klus maakt hij niet af: woensdag maakt hij bekend na de verkiezingen in maart te vertrekken naar de Tweede Kamer.

Politiek onbenul
Dat de politieke ambities van Paternotte verder reiken dan Amsterdam, was geen geheim. Al in 2010 was hij kandidaat voor een Kamer­zetel. In datzelfde jaar werd hij door toenmalig premier Jan Peter Balkenende, die eerder door Paternotte nog een 'politiek onbenul' was genoemd, gekroond tot beste raadslid van Nederland.

Als 26-jarige gold hij sindsdien als gedoodverfde troonopvolger van partijleider Alexander Pechtold.

De gelijkenissen tussen de twee zijn treffend. Liefhebbers van het politieke spel, scherpe debaters, op het pedante af, flexibel in hun politieke voorkeuren. Pechtold werkte samen met ChristenUnie en SGP, Paternotte met de SP.

Boegbeeld
Rechtvaardigen Paternottes prestaties in Amsterdam een hoge plek op de landelijke lijst? Paternotte is in tien jaar uitgegroeid tot boegbeeld van de partij en heeft een college gesmeed dat na ruim twee jaar de meeste plannen al heeft uitgevoerd; meer geld naar onderwijs en armoede, een begin van de aanpak van de finan­ciële chaos.

Alleen de aanpassing van het erfpachtsysteem laat nog op zich wachten en op de overlast door het toenemende toerisme in de stad is nog geen antwoord gevonden.

Dat de onconventionele samenwerking tussen D66, VVD en SP nog overeind staat is een prestatie op zich, waar vanuit Den Haag met belangstelling naar wordt gekeken.

Onbesuisde soloacties
Maar het laatste jaar liet Paternotte ook fikse steken vallen. Drie keer bracht hij zichzelf en zijn wethouders in problemen door onbesuisde soloacties.

Vorig jaar dreef hij onderwijswethouder en partijgenoot Simone Kukenheim in het nauw door haar te sommeren een rapport niet met de raad te delen. Voor de zomer joeg hij de complete raad en het college tegen zich in het harnas door een afwijkend standpunt in te nemen in de Joodse erfpachtkwestie.

Onlangs nog zaaide hij onrust over een lijst met kinderen op Gülenscholen in Amsterdam. In alle gevallen ontbrak het hem aan inlevingsvermogen.

Arrogantie
De onderlinge verhoudingen in de raad zijn inmiddels verpest. Paternotte wordt als leider van de grootste fractie al dezelfde arrogantie verweten als de PvdA de afgelopen decennia.

Is hij de logische opvolger van Pechtold? Aan zijn talent en ambitie wordt niet getwijfeld. Maar juist zijn scoringsdrift in combinatie met politieke botheid vormen een risico in Den Haag, waar iedere uitglijder de laatste kan zijn.

Ook weg uit de raad

Daniël van der Ree (VVD): Tweede Kamer
Marijke Shahsavari (CDA): Verenigde Staten
Peter Kwint (SP): Na verkiezingen naar Tweede Kamer
Dilan Yesilgöz (VVD): Na verkiezingen naar Tweede Kamer

Lees ook het interview met Paternotte, over 'uitkeringsmachine' VVD en waarom hij Amsterdam achterlaat [+]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden