Kan de liefde tussen Haarlemmerliede en Amsterdam opbloeien?

Haarlemmerliede en Amsterdam spreken over een bestuurlijke fusie. Dat is wennen, na de felle grensconflicten die de buurgemeenten in het verleden hebben uitgevochten.

Rust in buurtschap Penningsveer. De verschillen tussen de gemeenten Haarlemmerliede en Amsterdam zijn groot Beeld Jean-Pierre Jans

'Ik behoor nu officieel tot het ja-kamp," grinnikt gemeenteraadslid Frank Duits. De fractievoorzitter van D66 in het kleine Haarlemmerliede en Spaarnwoude stemde vorige maand na een lange en soms verhitte commissievergadering voor het aangaan van 'verdiepende gesprekken' met de grote buurgemeente Amsterdam over de mogelijkheid van een bestuurlijke fusie op termijn.

Amsterdam is een van de drie gesprekspartners, maar een aanzienlijk deel van de gemeenteraad had liever niet gezien dat de naam van de hoofdstad op de shortlist was verschenen. "Over Haarlemmermeer en Velsen was weinig discussie," vertelt Duits. "Maar Amsterdam ligt nu eenmaal gevoelig. Er is veel oud zeer dat tot op de dag van vandaag wordt gevoeld. Het was elf stemmen voor en zeven tegen."

Grondhonger
Dat oude zeer werd ruim gezaaid in de jaren zestig en zeventig, toen de grondhonger van Amsterdam leidde tot twee grote happen uit het uitgestrekte polderland aan de andere kant van de gemeentegrens. Dat gebeurde indertijd nog niet als resultaat van verdiepende gesprekken bij een glas goede wijn, maar door middel van het tijdbesparende maar onaangename instrument van de annexatie.

Het was een ongelijke strijd tussen de plattelandsgemeente met meer koeien dan inwoners en de grote stad die gewend was de zaken naar haar hand te zetten. Haarlemmerliede beschikte wel over een strijdbare burgemeester in de persoon van wijlen Frank IJsselmuiden, die bepaald niet bang was uitgevallen en zich met hand en tand verzette tegen de Amsterdamse dwingelandij.

Geen haalbare kaart
Burgemeester IJsselmuiden kon destijds niet verhinderen dat grondgebied naar Amsterdam ging, maar met zijn optreden gaf hij de inwoners van Haarlemmerliede in elk geval moed, vertelt CDA-gemeenteraadslid Henk Koelman. "Hij heeft ongewenste ontwikkelingen lang kunnen tegenhouden. Na zijn vertrek in 1995 naar Edam-Volendam sloeg Amsterdam opnieuw toe, en raakten we een jaar later alsnog een kwart van onze grond kwijt."

Twintig jaar later is men zich er ook in Haarlemmerliede en Spaarnwoude van bewust dat zelfstandigheid geen haalbare kaart meer is. Met een ambtelijk apparaat van 35 medewerkers kunnen de gemeentelijke taken niet langer naar behoren worden vervuld. Waar Amsterdam miljoenen euro's kan verdampen zonder bombarie, zorgt in Haarlemmerliede een dreigend tekort van een ton op de begroting voor paniek.

Beeld JV Het Parool

Waarom Amsterdam?
Een samengaan is onvermijdelijk, maar met wie? Koelman koestert de erfenis van oud-burgemeester IJsselmuiden en ziet niets in een fusie met Amsterdam. "Ik snap niets van de voorstanders in de raad. Waarom zou je voor Amsterdam kiezen? De verschillen tussen beide gemeenten zijn zo vreselijk groot. Haarlemmermeer en Velsen passen veel beter bij een gemeente van onze omvang."

Frank Duits van D66 ziet juist in de grote bestuurlijke slagkracht van Amsterdam de beste garantie voor de toekomst die Haarlemmerliede voor ogen staat. "Een van onze speerpunten is het behoud van de groene buffer tussen Amsterdam en Haarlem. Amsterdam heeft aangegeven daar ook grote waarde aan te hechten. Als iemand ons bij het behoud van het groen kan helpen, is het Amsterdam."

Het verwijt te heulen met de voormalige vijand, legt Duits naast zich neer. "Ik snap de emotie. De annexaties door Amsterdam hebben veel kwaad bloed gezet in onze gemeente. Maar men vergeet soms dat voor Amsterdam ook Haarlem grote stukken grond van ons heeft ingepikt. Zo ging dat nu eenmaal in die tijd. Een nieuwe opdeling van de gemeente is nu uitgesloten. Als we gaan, gaan we met z'n allen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden