Plus Filmrecensie

Kabul, City in the Wind: dat is leven met permanente dreiging

De in Afghanistan geboren Aboozar Amini keerde terug naar zijn vaderland om de levens van drie inwoners van Kaboel vast te leggen. Het levert een indringende documentaire op.

Kabul City in the Wind Beeld webupload

"Geel poesje, geel poesje, blijf toch thuis - straks ga je dood," zingt de piepjonge Benjamin ergens in de stoffige Afghaanse hoofdstad Kaboel. Als zelfs kinderliedjes waarschuwen dat je maar beter binnen kunt blijven, weet je dat er iets grondig mis is in je land.

Al decennia is ­Afghanistan speelbal in diverse wereldconflicten, leeg­geroofd door opeenvolgende bezetters, en inmiddels strijdgebied voor Taliban en IS.
Daar draait de documentaire Kabul, City in the Wind van de Afghaans-Nederlandse regisseur Aboozar Amini om, al is het dan indirect.

De documentaire opende afgelopen november het documentairefestival Idfa en won op dat festival een speciale juryprijs voor beste debuut. Doelbewust toont Amini in zijn eerste lange film niet het Afghanistan dat we al decennia kennen uit nieuwsberichten - een land van bomaanslagen en terrorisme.

In plaats daarvan richt hij zich op de emotionele weerslag die dit leven, waarin het conflict dat al generaties voortduurt, heeft op de bevolking. Die gewone mensen zocht Amini op in de bussen die de stad doorkruisen. In plaats van de dwarsdoorsnede van het alledaagse leven die hij in eerste instantie voor ogen had, stuitte hij op de charismatische buschauffeur Abbas.

Vlucht in liedjes
Ondanks wat ontbrekende voortanden pakt Abbas je in met een charmante lach. Vrolijk bezingt hij zijn Afghanistan als een 'land van dieven en gewetenlozen', en ook hij is nogal een sjacheraar. De hele film lang zien we hem verwoede pogingen doen zijn in elkaar stortende bus weer aan het rijden te krijgen.

Intussen knoopt hij zo goed en zo kwaad als het gaat de eindjes aan elkaar, vooral met dank aan het noeste naaiwerk van zijn vrouw, en ontvlucht hij zijn ellende in zijn liedjes, en in de hasj.

Kabul, City in the Wind

Regie Aboozar Amini
Met Abbas Tanay, Afshin Amiri
Te zien in De Balie, Het Ketelhuis, Rialto

Het verhaal van Abbas wordt door Amini gespiegeld aan de belevenissen van twee kinderen: de tiener Afshin en diens jongere broertje Benjamin. Die jongste is zich nog weinig bewust van zijn omstandigheden, al spreken de angstige liedjes die hij zingt en zijn grote kennis van militair geschut boekdelen.

Afshin snapt echter alles. Hij staat al aan de rand van volwassenheid en wordt daar vroegtijdig overheen geduwd als zijn vader plotseling uit beeld verdwijnt. Zijn worsteling wordt duidelijk in de stroeve omgang met Benjamin, waarin hij van het ene op het andere moment kan omslaan van het speelse kind dat hij eigenlijk nog is naar een barse, opvliegende opvoeder die hoort bij de vaderrol waar hij in gedwongen is.

Amini laat deze drie levens zich natuurlijk ontvouwen voor zijn camera. We volgen Abbas, Afshin en Benjamin simpelweg in hun dagelijks leven. Dat speelt zich grotendeels af in de straten van Kaboel, waar - zoals de titel al aangeeft - de wind onophoudelijk waait.

Aboozar Amini

Regisseur Aboozar Amini heeft al behoorlijk wat van de ­wereld gezien. Hij werd in 1985 geboren in de stad Bamyan in Afghanistan, maar kwam op zijn veertiende naar ­Nederland.
Hij volgde filmopleidingen aan de Gerrit Rietveld Academie en vervolgens in Londen, draaide korte films in Turkije, ­Nederland en Frankrijk, en werkte een tijd als editor in China.
Tegenwoordig verdeelt hij zijn tijd tussen Amsterdam en Kaboel – maar thuis voelt hij zich vooral in de ­wereld van de cinema, zei hij ooit.

We zien hoe ­Abbas telkens opnieuw in de weer gaat met de motor van zijn bus. Hoe Afshin en Benjamin met een groepje andere kinderen spelen in en op een ingegraven tank. Hoe Abbas in arren moede aan de slag gaat als bijrijder op de bus van een ander. Hoe de jongens het vrijwilligerswerk in de ­gemeenschap voor hun afwezige vader op zich nemen, en met de mannen van hun wijk rioolgreppels staan te graven.

Zeldzame inkijkjes
Slechts een enkele keer worden de drie hoofdpersonen geïnterviewd, elk op zichzelf geplaatst in prachtig gestileerde shots waarin ze recht in de camera kijken. In deze indrukwekkend intieme close-ups vertellen ze over hun dromen (vooral nachtmerries) en hun angsten. Het biedt een vleugje symboliek in hun uiterst pragmatische levens, en een zeldzaam inkijkje in hun binnenwerelden, die Amini buiten die momenten meer impliciet blootlegt.

"Als ik terugkijk op mijn leven heb ik slechts tien procent vrede gekend," stelt Abbas op een gegeven moment bijna berustend. Hij heeft het over zichzelf, over de onrust die hij voelt én veroorzaakt. Maar het gaat evengoed op voor zijn vaderland, dat in de afgelopen eeuw geen blijvende vrede heeft gekend. Wat die permanente dreiging en onzekerheid met mensen doet, maakt Kabul, City in the Wind hartverscheurend duidelijk.

Beelden uit Kabul, City in the Wind: de kleine Benjamin. Beeld webupload

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden