Kabinet legt rekening bij hoogste inkomens

Na het zuur komt het zoet, was de boodschap van premier Jan Peter Balkenende in 2006. Foto ANP Beeld
Na het zuur komt het zoet, was de boodschap van premier Jan Peter Balkenende in 2006. Foto ANP

Minister Wouter Bos van Financiën presenteert morgen een begroting tijdens de ergste recessie sinds de jaren dertig. Wie moet van dit kabinet de crisis betalen? Na het zuur komt het zoet, was de boodschap van premier Jan Peter Balkenende in 2006.

Nadat iedereen koopkracht had ingeleverd en er fors was ingegrepen in de verzorgingsstaat (bezuinigingen op WAO en WW), moesten alle Nederlanders vanaf 2007 financieel kunnen profiteren. Een beloning aan het eind van zijn tweede kabinet aan de bevolking voor het aanhalen van de broekriem.

Maar in september 2006 kon niemand voorzien dat binnen een jaar de Amerikaanse huizenmarkt zou instorten, miljoenen Amerikanen de woonlasten niet meer konden betalen en banken failliet gingen of dreigden om te vallen. Dat de kredietcrisis zich als een olievlek over de wereld zou verspreiden en zelfs Nederlandse banken en verzekeraars aan het staatsinfuus moesten, was al helemaal onvoorstelbaar.

Het beloofde zoet van Balkenende kreeg al snel een bittere bijsmaak en is vanaf 2010 weer zo zuur als azijn. Want de kredietcrisis en de daaruit voortvloeiende recessie kost geld, heel veel geld. Volgens onderzoek van persbureau Bloomberg kost de crisis Nederland zo'n 246 miljard euro. Per Nederlander is zo'n 14.300 euro gestoken in kapitaalinjecties aan banken en verzekeraars.

De recessie slaat een groot gat in de financiële huishouding van het land en in het vermogen van elke Nederlander. Dat is terug te zien in de begroting die het kabinet morgen presenteert. De staatsschuld bedraagt nu al bijna 360 miljard euro, zo'n 22.000 euro per Nederlander. Naar verwachting loopt die schuld op tot ruim 380 miljard euro in 2010. Het begrotingstekort stijgt tot 6,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp), ruim 36 miljard euro. Dat is veel meer dan het maximale begrotingstekort van 3 procent dat Brussel heeft voorgeschreven.

Nú keihard bezuinigen is geen optie. De economie is een zieke patiënt die moet aansterken na een zware operatie. De kraan dichtdraaien in deze conditie, leidt tot onherstelbare schade. Maar als de patiënt beter is, dan moet er toch echt bezuinigd worden om te voorkomen dat Nederland decennia in de schulden blijft zitten.

Brussel zal Nederland dit jaar niet op de vingers tikken wegens de overschrijdingen. Maar Brussel wil wel een plan zien dat de begroting weer in balans brengt.

Met Prinsjesdag kondigt het kabinet een onderzoek aan naar bezuinigingen na 2011. De verwachting is dat mogelijk tot 2020 fors moet worden gesneden in de overheidsuitgaven. En niemand ontkomt eraan om daaraan mee te betalen.

Volgend jaar valt de pijn nog mee. Dan bezuinigt het kabinet 1,8 miljard euro. Gemiddeld levert iedereen in 2010 een kwart procent koopkracht in. Maar werknemers die hun baan verliezen, zullen veel meer verliezen. Het kabinet gaat uit van 615.000 werklozen in 2010.

Het kabinet heeft besloten de AOW-partnertoeslag voor gepensioneerden met een niet werkende partner tot 55 jaar af te bouwen. Dat kan hen enkele honderden euro's per maand schelen. Ook huishoudens met één kostwinner en een modaal inkomen tot 30.000 euro moeten dan inleveren, omdat gesneden wordt in de 'aanrechtsubsidie'.

Het kabinet legt de rekening echter vooral neer bij de hoogste inkomens. Komend jaar zullen vooral zij koopkracht moeten inleveren. De laagste inkomens wil de regering in 2010 nog even sparen.

Mensen met het hoogste inkomen moeten niet alleen door overheidsbeleid koopkracht inleveren. Zij worden ook het hardst getroffen door de directe gevolgen van de kredietcrisis.

Een analyse van het Centraal Planbureau in het boek De grote recessie van CPB-directeuren Coen Teulings en Casper van Ewijk laat jaarinkomens tot 27.000 euro er de komende jaren door de crisis 5,5 procent op achteruit gaan. Nederlanders met een inkomen boven de 69.000 euro moeten acht procent inleveren.

De achteruitgang van de hoogste inkomens wordt beïnvloed door vermogen dat verdampt, terwijl de laagste inkomensgroepen vooral salaris inleveren. Daardoor voelen de mensen met een lager inkomen de crisis directer in hun portemonnee. (GERT VAN HARSKAMP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden