Kabinet komt in beweging om pensioenakkoord te bereiken

Terwijl de vakbonden dinsdag het openbaar vervoer plat leggen, lijkt het kabinet in beweging te komen om alsnog een pensioenakkoord te bereiken. Mocht het de komende dagen lukken om de onderhandelingen te heropenen, dan is een deal dichtbij, zeggen ingewijden.

Het kabinet lijkt in ieder geval bereid de AOW-leeftijd voorlopig te bevriezen op het huidige niveau 66 jaar en vier maanden. Dat is een van de hardste eisen van de vakbonden, die vinden dat de ophoging van de pensioendatum veel te snel gaat. 

Eerder was de regering al bereid de AOW-leeftijd langzamer te verhogen. Pas in 2025 zou die op 67 komen te liggen, vier jaar later dan gepland. Dit gebaar leidde eind vorig jaar echter niet tot een akkoord. Met zijn bereidheid voorlopig even helemaal te stoppen met de verhoging doet minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken er een schepje bovenop.

Daarmee toont hij zijn goede wil aan de bonden, maar daarmee zijn die nog niet terug aan de onderhandelingstafel. De komende dagen hebben zij hun handen vol aan acties om hun eisen kracht bij te zetten. Vandaag ligt in het hele land het openbaar vervoer plat, morgen zijn er overal actiebijeenkomsten. Pas daarna zal blijken of de bonden de handreiking van Koolmees groot genoeg vinden om de onderhandelingen te heropenen.

Kopje koffie

Sinds de mislukking eind vorig jaar is er alleen in onofficiële setting verder gesproken, zeggen ingewijden. Vele ‘kopjes koffie’ werden daarbij genuttigd. Sinds vorige maand zijn die gesprekken echter serieuzer, zelfs op Tweede Paasdag was er een overleg, tussen Koolmees en premier Rutte aan kabinetszijde en Han Busker (FNV) en Hans de Boer (VNO-NCW) namens de sociale partners.

Ook deze week wordt overleg verwacht. Hemelvaartsdag en de traditioneel nieuwsluwe dagen erop bieden een mooie gelegenheid daarvoor. Een betrokkene spreekt van ‘informeel onderhandelen’: “Niemand wil nóg een officiële ronde die vervolgens mislukt. Het kabinet niet, maar ook de sociale partners niet.” Het vermoeden is dan ook dat Koolmees de uitnodigingen om te komen praten pas de deur uit doet, als het akkoord op een haar na gevild is.

Zover is het overigens nog niet. Er gloort nog geen akkoord, benadrukken bronnen rond het overleg. ,,Ik heb nog geen signaal gezien dat er zaken gedaan kunnen worden”, zegt een FNV-woordvoerder. “Er zijn eerste acties, daarna gaan we verder kijken”, aldus een CNV-collega.

Wel lijkt er ook op andere pijnpunten schot in de zaak te komen. Om mensen met zware beroepen eerder met pensioen te kunnen laten gaan zou het kabinet willen kijken naar op de doelgroep toegesneden, individuele regelingen. Instrument daarbij is de boete op vroegpensioen, de zogeheten RVU-heffing. Het kabinet wil die in algemene zin handhaven om te voorkomen dat er een nieuwe VUT komt, maar staat wel open voor aanpassingen.

Minimumloon 

Een van de denkrichtingen is dat de boete niet wordt geheven over het minimumloon, ruim 1.600 euro per maand. Voordeel daarbij is dat de mensen die nu weinig verdienen en het meest moeite hebben de eindstreep te halen (en volgens de statistieken het kortst van hun pensioen kunnen genieten) direct kunnen worden ontzien. Tegelijkertijd blijft de heffing zo onaantrekkelijk voor mensen met een groot aanvullend pensioen.

De meest heikele politieke kwestie blijft intussen de koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting. Daarvoor is nog geen oplossing in zicht. Nu nog is het zo dat de AOW-leeftijd één op één meestijgt met elk jaar dat Nederlanders gemiddeld langer leven. Vakbonden vinden dat veel te gortig en willen dat die koppeling wordt versoepeld naar zes maanden per gewonnen levensjaar. Die maatregel kost op de lange termijn echter zes miljard euro op jaarbasis.

Het kabinet weigerde vorig jaar concrete stappen te zetten om de koppeling aan de levensverwachting te versoepelen. Zulke grote beslissingen, met zulke hoge kosten, zouden niet tussentijds maar bij een formatie genomen moeten worden, luidde toen het verweer. Inmiddels lijkt er meer bereidheid te zijn toch nu al in te grijpen, mede onder druk van de linkse oppositiepartijen die straks haast zeker nodig zijn om een eventueel pensioenakkoord in wetgeving om te zetten.

Voor de broodnodige steun in beide Kamers wordt vooral gekeken naar PvdA en GroenLinks. Deze partijen verwachten dan ook te worden uitgenodigd door Koolmees als een akkoord binnen handbereik is.

De tijd begint daarvoor te dringen. Alleen al voor het bevriezen van de AOW-leeftijd op 66 jaar en vier maanden is het wettelijk noodzakelijk dat de onderhandelaars er voor 1 juli uit zijn. Dat is de datum waarop de verhoging naar 66 jaar en acht maanden per 1 januari 2020 aangekondigd moet zijn. Wordt de datum van 1 juli niet gehaald, dan is het einde oefening en zal een aantal fondsen, bijvoorbeeld in de metaalsector, onherroepelijk moeten korten, klinkt het her en der. Al heeft dat geluid in het taaie pensioendossier vaker geklonken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden