Kabinet: jongeren gaan niet voor bij ic-tekort, loten om laatste bedden

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Het kabinet werkt aan een spoedwet die ziekenhuizen verbiedt bij acuut beddentekort op basis van leeftijd te bepalen wie nog een plek krijgt op de ic. Dat schrijft minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) aan de Tweede Kamer.

De regering wil dat in dat uiterste geval wordt geloot. De leeftijdsdiscussie tussen medici en politici loopt al sinds het voorjaar.

Artsenorganisaties hadden na langdurige overlegrondes een draaiboek opgesteld voor het slechtst denkbare scenario – de ‘zwarte fase’ – waarin de toestroom van coronapatiënten zo hoog is dat er uiteindelijk op basis van niet-medische gronden bepaald moet worden wie nog een plek krijgt.

Volgens dat protocol wordt eerst naar iemands medische status (zoals andere ziektes), de levensverwachting en waarschijnlijke behandelduur gekeken. Zo krijgen patiënten die naar verwachting kort op de ic zullen liggen, bijvoorbeeld na een auto-ongeluk of voedselvergiftiging, voorrang boven coronapatiënten, die relatief lang een bed bezet houden. Ook onmisbare zorgmedewerkers komen eerder in aanmerking voor een plek.

Ethische afwegingen

Als er na alle medische criteria nog altijd meer patiënten zijn dan bedden, wordt volgens het draaiboek dus gekeken naar leeftijdsgroepen, waarbij jongere generaties voor ouderen gaan. Dit omdat volgens de artsenkoepels de jongeren nog niet zo lang van het leven hebben genoten als de ouderen, en zij dan ook ‘hun eerlijke deel’ van het leven krijgen.

Maar dat is volgens het kabinet en de Kamer leeftijdsdiscriminatie. Van Ark prijst de ‘weloverwogen ethische afwegingen’ van de artsen, maar gaat niet mee met de generatiecriteria omdat het kabinet ‘elk leven gelijkwaardig’ vindt. “Als er geen andere rechtvaardige selectiecriteria meer over zijn is loting, hoe tragisch ook, het meest rechtvaardige criterium,” schrijft de minister. Ook de Tweede Kamer sprak zich al uit tegen selectie puur op grond van leeftijd.

De minister benadrukt dat deze stap los moet worden gezien van de huidige drukte in de ziekenhuizen. Het kabinet en de zorgsector doen er alles aan om te voorkomen dat het zwartste scenario werkelijkheid wordt. Het daadwerkelijk toepassen van het draaiboek is ‘nu niet en hopelijk nooit aan de orde’.

Massale toestroom

De kwestie sleept al sinds de eerste coronagolf. In het Catshuis botste het hard tussen ic-voorzitter Diederik Gommers en premier Mark Rutte, toen Gommers de leeftijdscriteria daar begin april verdedigde. “We hadden discussie over de leeftijdsgrens, dat bij enorme beddenschaarste jongeren voor ouderen zouden gaan,” vertelde Gommers onlangs. “Ik zei: dat doen we al zo vaak, daar gaan jullie als politiek niet over. Werd ie boos.”

Het kabinet waarschuwde in de zomer nogmaals dat het niet kan leven met deze generatiekeuze en stuurde de medisch specialisten met huiswerk terug. Maar zij bleven na een brede consultatieronde – onder meer met ouderenbonden – dus bij hun draaiboek, waardoor Van Ark nu naar een spoedwet grijpt.

In Nederland ligt het hoogste niveau van de crisisfase vermoedelijk rond de 2400 ic-bedden (nu zijn in totaal circa 980 ic-plekken bezet). In maart leken de ziekenhuizen af te stevenen op deze strikte triagefase door de grote aantallen nieuwe coronapatiënten, maar een protocol was daar toen nog niet voor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden