Plus

Jozias van Aartsen moet vol aan de bak

Een half jaar rustig op de hoofdstad passen tot een nieuwe burgemeester aantreedt, is waarnemer Jozias van Aartsen niet gegund. Het stadhuis heeft hoge verwachtingen van de Haagse 'tussenpaus'.

Jozias van Aartsen. Beeld Illustratie: Odilo Girod

Maandagochtend is er geen officiële installatie voor nodig om Jozias van Aartsen met zijn werk te kunnen laten beginnen. Locoburgemeester Eric van der Burg zal zijn verantwoordelijkheden aan hem overdragen, maar benoemd is hij al, door commissaris van de Koning Johan Remkes.

De week erna, bij zijn eerste raadsvergadering, zal er even gerefereerd worden aan de start van waarschijnlijk de laatste grote klus van Van Aartsen. Maar het werk geleidelijk ­afbouwen is er voor deze 69-jarige bestuurder niet bij.

"Amsterdam heeft geen historie van laffe burgemeesters," vat PvdA-lijsttrekker Marjolein Moor­man de verwachting samen. "De burgemeester bemoeit zich met alles wat er speelt, of het nu de woningmarkt is of de drukte."

Bed-bad-brood
Van Aartsen heeft het vanuit het provinciehuis in Drenthe, zijn vorige waarnemersklus, allemaal zien gebeuren. Binnen een periode van enkele maanden is de geliefde Eberhard van der Laan overleden, stonden er ineens betonblokken op de Dam, terwijl er dagelijks verhalen in de krant stonden over de onrust op de afdeling antiradicalisering van het stadhuis.

Voor de gemiddelde Amsterdammer is het er gevoels­matig niet veiliger op geworden. Moorman: "Het klinkt misschien typisch, maar de komende zes maanden moet hij de boel bij elkaar houden, daar komt het wel op neer."

Van Aartsen kan daarnaast direct aan de slag met de 'rafelrandjes', zoals D66-voorman Reinier van Dantzig ze noemt.

"Het allerbelangrijkste is het dossier antiradicalisering, waar het voor Van Aartsen van belang is dat hij zorgt voor bestuurlijke rust. Ik zie het komend half jaar als een soort afkoelperiode waarin de rafelrandjes afgehecht worden."

Er lopen onafhankelijk van elkaar drie onderzoeken naar de gang van zaken op de geplaagde afdeling, die alle drie voor nieuwe hoofdbrekens kunnen zorgen. "Dat is wel even wat anders dan het begeleiden van de profielschets voor een nieuwe burgemeester," vergelijkt Moorman.

'Hè bah, een VVD'er'
Rutger Groot Wassink, leider van GroenLinks, ziet nog een tweede hoofdpijndossier: de vluchtelingen. Deze week hebben de uitgeprocedeerden, verenigd in actiegroep We Are Here, voor de dertigste keer een onderkomen gekraakt.

In het stadhuis botsten burgemeester Van der Laan en een groot deel van de gemeenteraad bijna elke maand over de vraag of er geen 24 uursopvang moet komen voor deze groep immigranten.

"Dat ik niet overal mijn zin op ga krijgen, net als bij Van der Laan, is duidelijk. Maar we hebben hier een rode lijn met elkaar afgesproken: de bed-bad-broodregeling (nachtopvang, red.). Die zal Van Aartsen in ieder geval in stand moeten houden, zoals de raad dat wil," waarschuwt Groot Wassink.

"Dat betekent dus ook dat hij het tegen het kabinet zal moeten opnemen als het regeerakkoord wordt uitgevoerd, dat verwacht ik wel van hem."

Beeld Illustratie: Odilo Girod

Ook bij de SP zijn vragen over de dingen die onder Van der Laan als vanzelfsprekend werden gezien.

"Binnen mijn partij werd er toch een beetje ginnegappend gereageerd. Zo van: hè bah, een VVD'er. Weten we zeker dat hij het Amsterdamse kraakbeleid, waarbij niet ontruimd wordt voor leegstand, zal doorzetten?" verwoordt SP-fractievoorzitter Daniël Peters de twijfel.

Dankbare boksbal
En dan is het ook nog eens verkiezingstijd, waarin mediageile raadsleden graag spoed­debatten voeren over de constante stroom van veiligheidsincidenten zoals die in een grote stad nu eenmaal plaatsvinden.

Bijkomend nadeel is dat de zeven wethouders wel zo'n beetje uitgeregeerd zijn.

Doorgaans dient de burgemeester dan als een dankbare boksbal. Maar hier sust Groot Wassink de boel.

"Ik zal op een dossier als etnisch profileren nu minder stampij gaan maken dan gebruikelijk. We hebben een waarnemer, die kun je nu niet messcherp gaan aanvallen. Ik zie het als een opdracht aan onszelf dat we hem vertrouwen geven en samen zorgen dat het allemaal goed gaat."

Van Dantzig hoopt ook dat er voor Van Aartsen nog wat te vieren valt. "Hij is een soort tussenpaus die ervoor moet zorgen dat de organisatie staat als een huis, dat de verkiezingen goed verlopen en die daarna de coalitievorming in de gaten houdt. En met een beetje mazzel mag hij komende zomer ook Ajax nog huldigen, dat zou toch mooi zijn."

Begin met een wafel, eindig in de opvang

Waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen heeft maar weinig tijd om zich Amsterdam eigen te maken. ­Waar moet hij beginnen om zijn ­werkomgeving te leren kennen?

Tot en met donderdag was Van Aartsen nog waarnemend commissaris van de Koning in Drenthe en maandag begint hij al als waarnemend burgemeester in Amsterdam. Weinig tijd om de stad te ontdekken.

Van Aartsen kent Amsterdam nog uit zijn studententijd, hij deed rechten aan de VU. Maar de stad is sinds eind jaren zestig, begin jaren zeventig nogal veranderd.

En momenteel ondergaat Amsterdam een transformatie van overzichtelijke stad aan het IJ tot metropool met hoogbouw, die in trek is bij toeristen en expats.

Vijf tips voor de burgemeester voor een kennismaking met de nieuwe stad.

1. Een wafeltje in de Damstraat
Van Aartsen moet in ieder geval even een wafeltje eten in de Damstraat. In zijn studententijd zaten hier nog winkeltjes en cafés, inmiddels ruikt deze verkeersader weezoet naar donuts, wafels en Nutella.

Op deze manier krijgt hij een indruk van de drukte en toerisme in de binnenstad, een thema dat vele malen voorbij zal komen in zijn korte ambtsperiode.

2. De nieuwe wijken in Noord
Vervolgens raden wij een oversteek per pont aan naar Amsterdam Noord. Het liefst tijdens de spits, om een indruk te krijgen van de dagelijkse worsteling om een plek op de overvolle pont.

Eenmaal in Noord kan Van Aartsen de transformatie van de stad aanschouwen. Rondom de A'DAM Toren bijvoorbeeld, het nieuwe icoon aan het IJ, waar omheen hoge nieuwe torens verrijzen.

Of in Buiksloterham, het begin- of eindpunt van de nieuwe wijk Haven-Stad, die gaat lopen van Noord tot aan Sloterdijk en plek biedt aan 40.000 tot 70.000 nieuwe woningen, net zoveel als een stad als pak 'm beet Zwolle.

3. Nieuw-West
Een belangrijk moment in de ambtsperiode van Van Aartsen zijn de komende gemeenteraadsverkiezingen. Nieuw-West gaat een belangrijke rol spelen in die verkiezingen. Zal de nieuwkomer Denk daar doorbreken? Bij de Tweede Kamerverkiezingen, eerder dit jaar, stemden de meeste Amsterdammers in Nieuw-West op Denk.

Een kennismaking met Nieuw-West, toch al karig bedeeld met politieke aandacht, is op zijn plek. Restaurant Sahan is een optie: diep in Nieuw-West, met een 7 van onze Hiske Versprille.

4. Bos en Lommer, Bijlmerplein
Als hoeder van de openbare orde zou Van Aartsen, op de terugweg van Nieuw-West naar de Stopera even kunnen stoppen in Bos en Lommer, wijk in opkomst, maar ook de werk­omgeving van criminele jongeren die voor veel overlast zorgen. Eerder dit jaar vlogen hier politiewagens in de fik.

Bij elektronikawinkel Cex op het Bijlmerplein kunnen ze ook meepraten over onveiligheid. Deze zaak kreeg in een half jaar tijd twee ramkraken en drie overvallen te verwerken.

5. Bed-bad-brood
Het lot van uitgeprocedeerde vluchtelingen is een terugkerend discus­siepunt in de Amsterdamse gemeente­raad, zeker nu het kabinet de opvang aan banden wil leggen. Een bezoek aan één van de twee opvanglocaties is voor Van Aartsen zeker de moeite waard; in Buitenveldert of Nieuw-West.

Zijn voorganger Eberhard van der Laan heeft met de gemeenteraad een rode lijn vastgesteld: geen enkele uitgeprocedeerde asielzoeker slaapt hier op straat. Die kan 's nachts terecht in de bed-bad-broodopvang.

Het kabinet, inclusief Van Aartsens eigen VVD, wil de opvang terugbrengen tot uitgeprocedeerden die mee willen werken aan hun terugkeer, waarmee de rode lijn van de gemeenteraad stelde in gevaar komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden