Column

Joost en ik hadden onze anekdotes nog niet uitverteld

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column uit Het Parool.

Beeld Het Parool

Meteen nadat ik had gehoord dat Joost Zwagerman zelfmoord had gepleegd, werd ik nutteloos kwaad.

Het had geen zin kwaad te zijn op Joost, het had geen zin kwaad te zijn op wie dan ook.

Joost en ik hebben menig akkefietje gehad, maar de laatste jaren, na de moord op Theo van Gogh, gingen we normaal met elkaar om. Als we elkaar tegenkwamen, complimenteerden we elkaar met elkaars werk en spraken we wat over literatuur en muziek.

Het laatste contact dat ik met hem heb gehad, ging over een kerstdiner waar hij was geweest en waar hij mijn dochter had ontmoet. Het was allemaal sympathiek wat hij over haar schreef, al vond ik zijn mail wat lang en overdreven, maar ik interpreteerde dat als enthousiasme.
En misschien ben ik daarom wel zo kwaad - onze gesprekken waren nog niet klaar, onze anekdotes nog niet uitverteld en hier en daar lag nog iets dat opgeruimd moest worden - als we tijd hadden gehad.

Dat enthousiasme van Joost als hij bij DWDD over kunst sprak, werkte altijd aanstekelijk. Hij moet, zo kunnen we achteraf constateren, meer dan we dachten de troost van de kunst hebben gezocht. Maar uiteindelijk bleef die troost uit.

Hoeveel kunst heeft een zieke ziel nodig voordat hij genezen is?
Joost zelf was een trooster, juist van mensen die met zelfmoord in aanraking waren gekomen. Hij schreef erover. Zijn boek dat in 2005 verscheen, heette Door Eigen Hand. Het werd zeer goed ontvangen. Ik kwam hem in die tijd tegen bij het Concertgebouw en hij zei: 'Niets voor jou?' 'Nee, niets voor mij, Joost.'

Het vreemde is dat een deel van mijn kwaadheid voortkomt uit mijn onbegrip voor depressies in het algemeen. Toen ik Joost bij DWDD hoorde zeggen dat hij depressief was geweest, herinnerde ik me dat ik hem in die tijd had gezien. Ik, de depressiespecialist, had toen niets gemerkt. Terwijl Joost het me gewoon vertelde. Niet dat ik hem niet geloofde, maar ik bleef zijn gemoedstoestand zien als een griep die zou overgaan, een kwaaltje dat kon genezen. En ik wist wel beter...

Joost z'n overlijden is een verlies. Met zijn gedichten, zijn proza en zijn kunstbeschouwingen heeft hij ons leren kijken, voelen en horen. Hij leidde een rijk leven en deelde daarvan gretig uit - en hield te weinig over voor zichzelf.


Wilt u reageren op deze column? Dat kan: scroll een beetje naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden