Uit het archief

Joop Braakhekke: 'Ik heb een prachtig leven gehad'

Joop Braakhekke (75), die donderdagmorgen is overleden, had moeite met de dood. 'Waarom houdt het op? Waarom? Waarom? Ik word er krankzinnig van.' Een interview met de 'amateurfilosoof en culinair creatuur' uit 2013.

Joop Braakhekke: 'Ik heb de neiging mijn zin door te drijven en anderen voor de voeten te lopen.'Beeld anp

Wie Joop Braakhekke? Een tv-clown die hengelt naar aandacht, vinden sommigen. Een toprestaurateur met veel gevoel voor drama en decor(um), zeggen anderen. Het pluche en de spiegels van zijn eetpaleis en levenswerk Le Garage vormen daarvan het bewijs. Zelf houdt hij het op kookgek, ondernemer, culinair creatuur, amateurfilosoof en levensgenieter. IJdeltuit ook. Een trekje dat bepaald niet wegebt met de jaren.

"Ik ben te dik, het mag wat strakker. Daarom ben ik met een havermout-quinoadieet begonnen. Bij het ontbijt lijk ik wel een oude Thai: ik gooi er wat piripiri in zodat het smaakt als een soepje. Laat je dat mengsel alleen wellen in warm water, dan is het eten ervan een kwelling."

Kerstdiner
Afvallen is sowieso een nachtmerrie voor Braakhekke. Je kunt hem 's nachts wakker maken voor een paar mooie gehaktballen, een ragoutje of de ultieme loempia. Ouderwets, maar goed gemaakt. Zoals hij ook het kerstdiner het liefst ziet.

De keukenstress die nu al door veel huishoudens giert, begrijpt hij niet. "Het is de laatste tijd zo gezwollen en opgefokt. Terwijl je komt tafelen voor een gezellige avond, niet voor een gastronomische explosie en een overspannen gastheer of -vrouw. Ga dus in godsnaam niet experimenteren. Wat is er mis met een lamsbout of een mooie rollade die je leuk kunt aansnijden?"

"Zelf houd ik het eenvoudig en licht. Vooraf een frisse witlof-knolselderijsalade. Als dessert: ijs met tuttifrutti geweekt in likeur. Het hoofdgerecht - waar kastanjes en aardappeltjes bij horen - wordt een stukje vis of een gevulde kapoen. Veel malser dan kalkoen."

Crises
Met zelfspot: "Overigens maakt het niet uit of ik twee maten minder heb. Op een gegeven moment houdt het flirten op, kijkt niemand meer naar je. Terwijl ik mijn ogen natuurlijk niet in mijn zak heb zitten, ik ben niet gek. Ik zie nog altijd heel veel lekkere dingen lopen, maar ik ga niks geforceerds doen, daar heb ik geen zin meer in. Het zijn louter fantasieën. Ongrijpbare schatten die je niet langer tot je beschikking hebt. Erg jammer, maar zo is het."

Hoewel hij niet echt heeft stilgezeten, is Braakhekke al 45 jaar samen met Wim (68). Behalve levens- ook zakelijk partner, klankbord en medeaandeelhouder van Le Garage. "We hebben meerdere crises overleefd. Die waren zo ernstig dat ik verschillende malen op het punt heb gestaan om tot ziens te zeggen."

Wat hield u eigenlijk tegen om de deur voorgoed achter u dicht te trekken?
"Ja, wat stopte me? Waarom verliet ik hem niet? Ik weet het niet precies. Dat is nou die mysterieuze magie van de liefde die maakt dat je bij iemand wilt blijven. Die onzichtbare hand die je drijft. Misschien speelde zekerheid ook mee. Ik wou gewoon terug naar Wim. Klaar. Hoewel ik veel van hem heb moeten accepteren. Bij mij zijn er andere mannen geweest, maar bij hem ook."

Waarom houdt u van Wim?
"Omdat hij Wim is. Alles ligt in die woorden besloten. Ik heb nooit een beeld van hem gecreëerd zoals ik dacht dat hij zou moeten zijn. Velen trappen in die val. Proberen de ander om te vormen. Dat werkt niet. Ik heb hem lief om wie hij is. Hij heeft een mooi karakter. Hij is een eerlijke en zuivere mens. Iemand die ik tot op het bot kan vertrouwen. Net als ik houdt hij van vechten, discussies."

"Soms is dat lastig, maar altijd uitdagend. Ik zie mensen in een relatie als paraffinevlekken: je ontwikkelt je, verandert continu. Dan weer gaat het leven die kant op, dan weer die. Maar je moet wel zorgen dat je bepaalde raakvlakken hebt. Dat kan zijn op seksueel of geestelijk of op ander gebied. Als ze er maar zijn."

"Vervolgens moet je blijven communiceren als er problemen opdoemen. Nooit stijfkoppig zijn, foute trots aan de kant zetten. Ik dwing mezelf er dan toe om te praten. En je moet elkaar de ruimte geven. Nu ben ik elk weekeinde weg om voor mijn moeder te zorgen. Daar zeurt hij nooit over en ik zeg er niks van dat hij nooit mee wil. Ook niet als hij geen zin heeft om met mij mee te gaan naar een feestje of première. We zijn toch geen oude nichten die klef alles samen moeten doen?"

"Dan ga ik met een vriendin. Heerlijk. Ik ben dol op vrouwen, kan me geen leven zonder hen voorstellen. Ik denk wel eens dat ik een Cartierketting ben waar het slotje aan ontbreekt. Ik bedoel: ik wil alles doen met vrouwen behalve dat ene. Daarom ben ik niet met een vrouw gaan leven. Samenwonen als broer en zus, dat kun je haar toch niet aandoen?"

Wilde u dan een relatie met een vrouw?
"Ik heb heel lang verdrongen dat ik homoseksueel ben. Tot mijn 27ste drukte ik het weg, wilde ik het niet zijn. Was ik een soort rups in een luciferdoosje. Dat had niets met mijn directe omgeving te maken: ik ben enorm vrij opgevoed. Ik wilde het gewoon zelf niet weten. Zo makkelijk is dat niet om het te accepteren. Dan probeerde ik het toch met meisjes."

Beeld anp

"Tot ik op een avond in Maastricht een jongen tegenkwam. Ik sliep met hem in een hotel en de volgende ochtend liep ik de ontbijtzaal in en voelde ik me een pauw die voor het eerst zijn staart had opengevouwen. Zo trots en blij. Ik dacht: voor het eerst klopt het. Ik ben compleet."

"Je komt er op den duur ook emotioneel niet meer uit als je je anders voordoet. Dat gold voor mijn vriendinnen van toen, en later voor mijn relaties binnen een relatie. Gemanipuleer vreet energie, daar word je gek van. Misschien is het minder spannend dat ik geen geheimen heb, maar wel lekker makkelijk. Mijn lucht is altijd blauw."

Behalve Wim en Le Garage heeft Joop Braakhekke nog een grote liefde: zijn 103-jarige moeder Loek. Al jaren rijdt hij elk weekeinde naar het Friese Hindeloopen om haar te verzorgen. Koken, haar haar wassen, kleding uitzoeken en vooral praten en haar aanraken. Daarbij zit continu in zijn achterhoofd: nu kan het nog. Een gedachte die steeds overheersender wordt, zegt hij.

Hoe bereidt u zich mentaal voor op het onvermijdelijke?
"Niet. En zeg nou niet: ze heeft toch een lang leven gehad? Natuurlijk zie ik dat het tragischer is als iemand op zijn vijftigste gaat. Maar zij is mijn moeder, ik houd van haar. Dan maakt leeftijd niet uit, is het verlies emotioneel gezien groot."

"Ik vind het zo erg dat het gaat gebeuren. Moet ik dadelijk haar hele leven gaan opruimen. Daar zie ik zo enorm tegenop. Ik zie haar vlammetje zwakker worden, het draadje dunner. Het vreemde is dat ik haar nu kan aanraken, knuffelen en kussen. Straks ineens niet meer. Ligt ze daar levenloos. Dat idee maakt me gek."

"Mijn vader leerde mij ooit dat alles een reden heeft. Maar wat heeft de dood dan voor doel? Waarom? Waarom? Ik word er krankzinnig van dat ik geen antwoord krijg. Zo erg dat ik nu bewust niet meer probeer te begrijpen waarom alles ophoudt. Ik wil me er simpelweg bij neerleggen. Het is als met ganzenbord, op een gegeven moment val je in de put."

Zou u 103 willen worden?
"Ik weet niet of ik dezelfde drive en levenswil heb als mijn moeder. En het ligt eraan hoe. Kan ik nog zelfstandig leven? Ik heb geen kinderen die mij komen opzoeken. En dan ben je in dit land aangewezen op een verblijf achter de sanseveria's."

"Ik vraag me wel eens af hoeveel mensen het leuk hebben als ze oud worden. Dat heeft natuurlijk met geld te maken. Heb je daar niet genoeg van, dan ben je gedoemd om tussen de kwijlenden en dementerenden te gaan zitten. Allemaal lieve schatten, daar niet van. Het lijkt me verder ingewikkeld om iedereen om je heen te zien wegvallen. Ik zou niet weten wat ik moet doen als Wim er niet meer is. Dan is de fleur uit mijn bestaan. Ik houd me maar vast aan de gedachte dat vrienden en vriendinnen die hun partner kwijtraken er bijna allemaal in slagen er nog wat van te maken."

"Ook vind ik oud worden moeilijk, omdat je de maatschappij om je heen zo ziet veranderen. Ik zeg niet dat vroeger alles beter was, maar het was wel anders. Ik heb de wederopbouw meegemaakt, die sferen van romantiek en hoop en eer in je werk."

Stel u wordt 103, dan heeft u nog drie decennia te gaan. Heeft u nog ambities?
"Ik wil als consultant en aandeelhouder betrokken blijven bij de zaak. Maar ik wil die dagelijkse zorg en druk niet meer. Door het ouder worden heb ik toch minder energie. Als controlfreak moet ik wel oppassen dat ik mijn zin niet blijf doordrijven en anderen voor de voeten loop. Die neiging heb ik. Je kunt bijvoorbeeld de menukaart veranderen en idealistisch zeggen: vissoep past niet meer in het seizoen. Maar er zijn mensen die van heinde en verre komen, speciaal voor die soep. Dat weet ik. Dan voer ik geen lobby, maar zeg ik: die moet er gewoon weer op. Willen ze dat niet, dan moet ik niet doorzeuren. Dat recht heb ik niet langer."

"Verder ben ik redelijk tevreden. Het klinkt oud, maar ik heb een prachtig leven gehad. Ik heb eigenlijk nog één wens. Een muzikale voorstelling spelen. Een vriend van mij zei dat ik niet moest gaan zitten wachten totdat een ander die voor mij zou maken. 'Schrijf die zelf.' Of het ervan komt? Ik weet niet of ik het kan, maar ik ga in elk geval een poging wagen."

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden