Joodse gemeente vreest dat Uilenburgersjoel partycentrum wordt

Rond de restauratie van de Uilenburgersjoel is onenigheid ontstaan. De Joodse gemeente Beit Ha'Chidush vreest dat het een partycentrum wordt en er geen ruimte meer is voor diensten. De gemeente heeft een bouwstop ingesteld.

Beeld Marc Driessen

De sjoel staat vol met kruiwagens, ladders en emmers cement. Bouwvakkers lopen af en aan. De begane grond is gestript. ­Daniel Cil Brecher, voorzitter van de Joodse gemeente Beit Ha'Chidush, kijkt met enig misnoegen rond. 'De toiletten zijn naar boven geplaatst en de bijruimtes op de eerste etage voor onze synagogemeubelen zijn verdwenen. Er was een brandkluis voor onze Thorarollen en kostbare boeken, maar die mag niet meer terug. Het is niet meer mogelijk om hier diensten te houden. We kunnen toch moeilijk steeds met een vrachtwagen komen voorrijden,' zegt Brecher.

In de synagoge worden sinds 1997 diensten gehouden door Beit Ha'Chidush, maar de sjoel wordt ook gebruikt voor culturele activiteiten. Maurits Jan Vink woonde er in 2002 een concert bij en zag dat het gebouw werd verwaarloosd. Hij richtte de Stichting Uilenburger Sjoel op en ­besloot het pand terug te brengen in Joodse sfeer. Hij kocht de sjoel en nam Salomons Architecten, specialist in het restaureren van synagogen, in de arm die een bouwplan maakte waarin ruimte was voor zowel het houden van diensten als het organiseren van lezingen, presentaties en concerten. 'We zijn naar de diensten gegaan om te kijken hoe het er toe ging. We hebben historisch onderzoek gedaan en oude foto's bekeken,' zeggen architecten Izak en Cootje Salomons.

De samenwerking werd in augustus door de stichting beëindigd. Volgens Vink vanwege bouwkundige risico's in het te dure plan van Salomons. Salomons: 'Hij kwam met discutabele argumenten aanzetten, nam een nieuwe architect in de arm en eiste dat we ons van contacten met de ­gemeente zouden onthouden.'

Ingenomen
Vinks nieuwe architect diende op 5 augustus een aanvraag in voor een nieuwe bouwvergunning, waarbij de bijruimtes op de eerste etage, die door Beit Ha'Chidush werden gebruikt, geheel verdwenen. De gemeente, waarbij 120 gezinnen zijn aangesloten, voelt zich daardoor ­verdrongen. Brecher: 'We worden ­eruitgezet. De Stichting Uilenburger Sjoel heeft naar ons gevoel het gebouw gekidnapt voor commerciële activiteiten. Iedere vierkante meter is ingenomen voor zaalverhuur. Maar dit is ónze sjoel.'

Zijn gemeente had een Israëlische kunstenaar verrijdbare synagogemeubelen laten maken, zodat deze in de bijruimtes konden worden opgeborgen. 'We zijn extreem liberaal en niet te beroerd te slepen en te dragen of het licht aan te steken. Maar het geeft stress als dit een partycentrum wordt. In het verleden stond vaak de biertap nog binnen en vonden we uitgedrukte peuken op de ­bima. Dat waren crisismomenten.'

Moeilijker
Achter de sjoel is volgens Brecher een terras met een aanlegsteiger gepland. 'Wij hebben een zwaargewapende marechaussee voor de deur staan tijdens onze dienst. Het wordt een stuk moeilijker voor hem. We overwegen juridische stappen.' Professor Arnold Heertje heeft zich samen met twee anderen tot de gemeentelijke afdeling Bouw- en Woningtoezicht gewend. 'De Uilenburgersjoel is een belangrijke synagoge. De renovatie moet betekenen dat er naast culturele activiteiten ook diensten kunnen worden gehouden. Maar de stichting trekt zich niets aan van het joodse karakter van het pand.'

Vink spreekt van 'een storm in een glas water'. 'We zijn voor 1,1 miljoen aan het restaureren. Er komen allerlei mensen langs uit de buurt, van het Joods Historisch Museum en de Leo Smit Stichting, een van onze oude huurders. Velen zijn er blij mee.'

Meer dan welkom
Volgens Vink krijgt Beit Ha'Chidush ruimte om haar spullen op te slaan. 'De bima (lessenaar) en brandkast zijn te groot. Die moeten ze aanpassen, zodat er een plek voor is. Ze zijn overigens vrij weg te gaan.' Van het verkwanselen van het joodse karakter is volgens hem geen sprake. 'Laten ze maar eens langskomen. Ze zijn meer dan welkom.'

De nieuwe bouwvergunning is nog niet verleend, aldus een gemeentewoordvoerder. 'Er geldt nu een bouwstop op enkele onderdelen van het nieuwe bouwplan. We houden daar streng toezicht op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden