Plus

Jonge vrouwen in de stad blazen feminisme nieuw leven in

Het feminisme leeft weer! En dan vooral bij jonge vrouwen. Waar komt dat door? "Sociale media maken het makkelijk om mee te doen. En er is nog veel te doen."

Het aantal mensen dat zich 'feminist' noemt, groeit weer. Beeld Lizette Schaap

Rond een tafel met bakjes Doritos, kaasstengels en bier en wijn zit op een woensdagavond een twintigtal jonge vrouwen en een ­enkele man. Het is discussieavond bij The Feminist Club Amsterdam, een initiatief dat op Facebook is begonnen. De vrouwen spreken een keer in de vier weken aan de hand van enkele ­artikelen over een actueel onderwerp. Vanavond is dat sekswerk. De sfeer is ontspannen. Wie wat wil zeggen, steekt een vinger op.

Het feminisme zit in de lift anno 2016. Vrouwelijke celebrity's als Beyoncé en actrice Emma Watson noemen zich hardop feminist, de VS heeft voor het eerst een vrouwelijke presidentskandidaat; jonge, feministische websites als Stellingdames.nl of Vileine.com tellen honderdduizend jonge lezers en The Feminist Club Amsterdam groeide in een jaar tijd uit tot een online platform met meer dan duizend leden.

Sietske van de Vegte (25) is een van de leden van die laatste club. Ze snapt wel dat het feminisme weer populair is. "Sociale media maken het makkelijk om mee te doen. En er is nog veel te doen."

Van de Vegte zorgde in juni voor een kleine rel op sociale media door foto's te plaatsen van een beeld van een naakte zwarte vrouw dat in de Keukenhof staat. Omstanders poseren met hun handen op de borsten van de vrouw. Een racistisch, vrouwonvriendelijk beeld, vond ze.

"Ik ben blij dat er veel aandacht voor is geweest," zegt ze. "Dit ging over de Keukenhof, maar het is een onderwerp dat ik vaker tegenkom. Ik werk in de reclame-industrie en ik vraag me vaak af waarom negen van de tien keer een witte man wordt gebruikt in advertenties. Áls vrouwen al op posters staan, is het als seks­symbool. Gekleurde mensen vind je al helemaal niet."

Opgelegd gedrag
Student Tessa Veerman (25) is een van de geïnteresseerden op de discussieavond van The Feminist Club. Ze gaat vaker naar dit soort bijeenkomsten, vertelt ze. Eerder in New York, waar ze heeft gewoond en gestudeerd, en onlangs bijvoorbeeld naar een demonstratie van Black Lives Matter in Amsterdam, waar ook veel feministes bij waren.

Voor haar betekent feminisme gelijkheid. "De maatschappij verwacht ook nu nog dat mannen en vrouwen zich op een bepaalde ­manier gedragen, maar dat is volledig opgelegd. Ik heb lang gedacht dat ik me moest gedragen zoals van mij als vrouw wordt verwacht. Dus veel glimlachen, me op de achtergrond houden. Terwijl ik als kind heel druk was. De samen­leving maakt dat je je op een bepaalde manier gaat gedragen en dat zou niet moeten. Diezelfde druk wordt ook aan mannen opgelegd."

Universitair docent Marina de Regt (VU, sociale en culturele antropologie) ziet de afgelopen jaren een toename in het aantal studenten dat zich weer 'feminist' noemt, zegt ze. Eerder waren studenten wel geïnteresseerd in gender, maar jezelf feminist noemen was er echt niet bij.

"Nu mag het weer." Zelf denkt ze dat het komt doordat de huidige maatschappij veel aandacht voor het individu heeft en er daardoor achter komt dat er nog veel ongelijkheid is als het aankomt op de positie van vrouwen.

Dubbele moraal
"Ik zou zeggen dat je het huidige feminisme grofweg kunt onderverdelen in drie thema's," aldus De Regt: "Het gaat over de dubbele moraal die heerst over seksualiteit, dus het idee dat mannen meer te zeggen hebben over seksualiteit dan vrouwen, over intersectionaliteit, dat is het idee dat klasse en etniciteit net zo bepalend zijn voor je positie in de maatschappij als of je een man of vrouw bent, en, maar dit geldt voor een iets oudere groep, over de verdeling van zorgtaken tussen man en vrouw."

Een onderzoek van The Washington Post dit jaar wees uit dat zes op de tien vrouwen die zij ondervroegen zich feminist noemt. Van de vrouwen tussen de 35 en 49 jaar noemde 51 procent zich feminist, maar bij de groep daaronder (18-34 jaar) was dat maar liefst 63 procent.

Jessica Gysel (47) valt het ook op dat veel jonge vrouwen zich weer achter het feminisme scharen. Gysel maakt sinds tien jaar het feministische blad Girls like us vanuit Amsterdam. "Ik merk het aan de verkoop van het blad en de boekenbeurzen waar we aan deelnemen - laatst nog in Berlijn. Jongere vrouwen hebben een grote interesse in de topics waarover we schrijven."

Sleutelmomenten

1919 Invoering vrouwenkiesrecht in Nederland.
1957 Ook een getrouwde vrouw wordt in Nederland gezien als handelings­bekwaam.
1963 Boek The feminine mystique (Betty Friedan) start de tweede feministische golf, die zich verzet tegen het beeld van de vrouw als huisvrouw.
2008 Jaar dat wordt gezien als beginpunt van de vierde golf van het feminisme, die zich veelal afspeelt op sociale media.

'Mannelijke' waarden
Girls like us begon als een magazine voor lesbiennes, maar inmiddels bedient het blad ook de heterofeministe en alles daar tussenin. Verhalen in het laatste nummer gaan over een vrouwelijk, activistisch dj-duo uit Zweden en over een Instagramaccount dat foto's van latinovrouwen verzamelt uit de jaren negentig.

"Ik denk dat de populariteit van het feminisme heel goed past binnen de huidige weerstand tegen de waarden van het kapitalisme," zegt Gysel. "Het kapitalisme gaat over ego's, over kortetermijnvisies, een carrière moet een continu stijgende lijn zijn. Het zijn waarden die ik 'mannelijk' zou noemen. Ik denk dat veel mensen - vrouw en man - behoefte hebben aan meer 'vrouwelijke' waarden: samen dingen organiseren, support, vertraging."

Terug bij de debatavond van The Feminist Club zegt een aanwezige dat ze het erger zou vinden als haar kind in het leger zou gaan dan als het sekswerker zou willen worden. Het is meteen aanleiding voor een volgende meeting. Die zal gaan over feminisme en het leger.

Woensdag aflevering 2: twintig jaar na de Spice girls, wat heeft Girl Power ons gebracht?

Platforms

Meer lezen over jong feminisme? Nederland telt ­genoeg initiatieven, veelal online. Populaire online platforms zijn onder andere: Broadly (van Vice), Vileine en Stellingdames. Tijdschrift Girls Like Us is te koop bij het Athenaeum Nieuwscentrum op het Spui en in de museumwinkel van het Stedelijk Museum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.