Jonge kiezers VS kunnen dit jaar de doorslag geven

CHICAGO - Er wordt vaak gesproken over de invloed van jonge kiezers op de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Maar dit jaar kunnen zij voor het eerst misschien echt de doorslag geven. Enerzijds omdat onder jonge kiezers een duidelijke voorkeur bestaat voor de Democratische kandidaat Barack Obama, anderzijds omdat het er naar uitziet dat dit jaar meer jongeren dan ooit aan de verkiezingen zullen deelnemen.

Een peiling die eerder deze maand onder kiezers tussen de 18 en 29 werd gehouden gaf aan dat 60 procent Obama steunt, 33 procent de Republikein John McCain en 5 procent de onafhankelijke kandidaat Ralph Nader. De peiling heeft een foutmarge van 9 procent.

De respondenten kregen ook een vraag voorgelegd over hun gevoelens met betrekking tot de komende presidentsverkiezingen. Uit een reeks mogelijke antwoorden koos 61 procent 'belangstellend' en 48 procent 'hoopvol'.

Wanneer er meerdere mogelijkheden mochten worden aangekruist koos slechts een derde voor 'opgewonden' en 47 procent voor 'gefrustreerd'. Misschien niet zo verrassend voor een categorie kiezers wier gedrag als onvoorspelbaar geldt tot de dag van de verkiezingen, maar die niettemin kunnen bijdragen aan de overwinning van een kandidaat, zoals bij Ronald Reagan en Bill Clinton het geval was.

Komen de jongeren ditmaal inderdaad veel massaler naar de stembus, dan kunnen zij Obama aan de overwinning helpen. Valt hun opkomst tegen, dan zal McCain daar waarschijnlijk baat bij hebben.

Hoe dan ook wordt de opkomst dit jaar een belangrijke factor bij de verkiezingen. En dat geldt met name voor 'onbesliste' staten als Florida, North Carolina, Ohio, Pennsylvania en Virginia. In North Carolina bijvoorbeeld staan dit jaar volgens de laatste gegevens 579.858 nieuwe, vooral jonge kiezers geregistreerd. Zij vertegenwoordigen ongeveer 9 procent van het electoraat en kunnen daarmee bij een nek-aan-nek race de beslissing vellen.

De opvallende toename van nieuwe, jonge kiezers doet zich in het hele land voor. Rock the Vote, een actiegroep voor kiezersregistratie die zich richt op de jeugd, heeft dit jaar meer dan 2,3 miljoen nieuwe kiezers ingeschreven, vergeleken met 1,4 miljoen in 2004. En toen werd ook al gesproken van een recordopkomst van jongeren. Bij de verkiezingen van 2004 bracht ongeveer 47 procent van de 18-24-jarigen hun stem uit, vergeleken met 36 procent in 2000. Omdat er in 2004 onder de jongeren geen duidelijke voorkeur bestond voor George Bush of John Kerry werd hun invloed niet direct gevoeld.

Sommige waarnemers verwachten dat er dit jaar nog meer jongeren naar de stembus zullen gaan, vooral omdat Obama's campagne van het begin af aan sterk op jongeren gericht is geweest.

Onder Obama's aanhangers zijn niet alleen studenten, maar ook mensen als Elvis Garcia, een 19-jarige inwoner van Chicago die net een onderwijs- en opleidingsproject onder de naam 'jobs for youth' heeft afgerond en nu op zoek is naar werk -en naar een ander overheidsbeleid. ''Ik wil dat het ditmaal anders wordt'', zegt hij.

Veel leeftijdgenoten van Garcia zijn net als hij vast van plan te gaan stemmen. Sommige waarnemers betwijfelen of de jongeren de daad bij het woord zullen voegen. Maar politicologe Molly Andolina wijst erop dat het de jonge kiezers zijn geweest die Obama in januari in Iowa aan zijn beslissende voorsprong op Hillary Clinton hebben geholpen. ''Deze electorale groep heeft veel veerkracht getoond'', zegt zij. ''Voordat Obama in Iowa won was bekend dat hij het goed deed bij de jeugd. De deskundigen voorspelden echter dat jongeren in januari, wanneer het koud is en de universiteiten en hogescholen nog vakantie hebben, heus niet de straat op zouden gaan om voor Obama campagne te voeren. Maar ze deden het wel en hij won.''

Er zijn ook waarnemers die de steun voor Obama onder jongeren nog groter inschatten dan de peilingen al aangeven. Zij wijzen erop dat veel mensen onder de 30 geen vaste telefoonaansluiting meer hebben en daardoor zijn ondervertegenwoordigd bij telefonische kiezersonderzoeken. Sam Wang, een verkiezingsdeskundige van de Princeton University, denkt dat er op grond hiervan één procentpunt kan worden opgeteld bij de voorsprong die Obama in de peilingen heeft op McCain.

SAVE, een studentenorganisatie tot bevordering van kiezersregistratie, stelt een heel ander probleem aan de orde, namelijk de barrières die jongeren moeten overwinnen om als kiezer te worden geregistreerd. ''Jonge kiezers hebben geen gebrek aan belangstelling, ze hebben gebrek aan toegang'', zegt Matthew Segal, de jeugdige directeur van SAVE. Bij deze verkiezingen heeft hij klachten binnengekregen die variëren van problematische eisen die worden gesteld bij pogingen zich als kiezer te laten registreren tot flyers waarin studenten ten onrechte worden gewaarschuwd dat zij hun studielening op het spel zetten als ze niet stemmen in de staat waar ze vandaan komen.

SAVE werd in 2004 opgericht naar aanleiding van problemen die studenten in Ohio en andere staten toen ondervonden bij pogingen hun stem uit te brengen. De problemen werden mede veroorzaakt doordat sommige stembureaus de plotselinge toevloed van jonge kiezers niet aankonden.

Studenten aan de Washington Universiteit in St. Louis waren zo gefrustreerd door de problemen dat ze de verkiezingsautoriteiten wisten te bewegen dit jaar een stembureau op de campus in te richten. De universiteit biedt ook gratis vervoer aan studenten die buiten de campus gaan stemmen, zegt Jordan Aibel, een van de organisatoren van een campagne op de universiteit die heeft geresulteerd in de registratie van tweeduizend nieuwe kiezers. ''Er is een tastbaar gevoel van opwinding en een wens betrokken te raken'', zegt Aibel, zelf een onafhankelijke kiezer die nog geen keus heeft gemaakt tussen Obama en McCain.

Casby Stainbeck, een jonge Republikeinse die studeert aan het Mary Baldwin College in Staunton in Virginia en die op McCain gaat stemmen, voelt dat enthousiasme ook. En ze vindt het stimulerend, ook al zal het haar kandidaat misschien geen goed doen en zal Obama er misschien door winnen. ''Hoe meer mensen meedoen, des te beter wij af zijn'', zegt zij. (AP/MARTHA IRVINE)

Niet alle jonge Amerikanen hebben stemrecht. Foto AP/Stephan Savoia
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden