Plus

John Malkovich model voor expo iconische foto's

Sandro Miller maakte een reeks iconische foto's van beroemde fotografen na. Met één saillant verschil: acteur John Malkovich is steeds de hoofdpersoon.

Identical Twins, van Diane ArbusBeeld Sandro Miller

Vier jaar geleden werd de Amerikaanse fotograaf Sandro Miller (1958) behandeld voor keelkanker. Fase vier, het zag er niet goed uit. "Ik lag in het ziekenhuis en dacht: als ik hier ooit uit kom, wil ik alle fotografen bedanken die mij geïnspireerd hebben, die mij geleerd hebben om anders te kijken. Ik besloot een hommage te brengen aan de fotografen die mijn leven hebben veranderd, door hun foto's opnieuw te maken." Miller bedacht acteur John Malkovich telkens de hoofdpersoon te laten zijn.

In zijn ziekenhuisbed maakte Miller een lijstje met foto's die hij zo iconisch vond dat hij er na jaren nog 'met knikkende knieën' naar keek. De ­beste portretten ooit gemaakt, van fotografen als Annie Leibovitz, Yousuf Karsh, of Diane Arbus. Op de lijst stonden uiteindelijk ruim veertig foto's.


Green Marilyn van Andy WarholBeeld Sandro Miller

Nooit twijfels
Met hulp van 'de beste keelkankerspecialist van de Verenigde Staten, Chinese geneeskunde en de liefde van mijn vrouw' genas Miller. Hij maakte een afspraak met Malkovich en vloog naar diens huis in Zuid-Frankrijk.
"Achttien jaar geleden leerde ik John kennen tijdens een fotosessie bij de Steppenwolf Theatre Company in Chicago. We werden vrienden en hebben veel samengewerkt. Voor mijn camera heb ik hem zien veranderen in alles wat ik maar wilde. John werd het canvas waar ik op schilderde en hij zei nooit nee, had nooit twijfels."

Malkovich vond het idee geweldig en daarna ging Miller aan de slag. Met zijn assistenten bestudeerde hij elke foto op zijn verlanglijst. Elk detail werd geanalyseerd, kledingstukken werden speciaal nagemaakt, ruimtes werden nagebouwd. "Ik heb alle shots met mijn assistenten voorbereid voordat John kwam. Het moeilijkste was het licht imiteren dat de fotografen hebben gebruikt. Soms heb ik de reflectie in de oogbollen extreem uitvergroot om te kijken waar het licht vandaan kwam."


Che Guevara van Alberto KordaBeeld Sandro Miller

Sensuele vrouw
Miller en Malkovich maakten dagen van veertien tot zestien uur, waarop ze zes of zeven opnames konden maken. "Voor dit project was een sterke man nodig met veel zelfvertrouwen, zoals in de portretten van Hitchcock en Picasso. Maar ook een man die zichzelf in een vrouw kan veranderen, iemand die in contact kan komen met zijn vrouwelijke kant."

De vrouwenportretten zijn soms ook tragisch en komisch. "Een heel mooie vrouw is hij niet, maar hij is wel sensueel. Ik denk dat John op dat korte moment voelde dat hij een vrouw was. Op Migrant mother was hij gewoon die arme vrouw." Deze iconische foto maakte Dorothea Lange in 1936 van een straatarme moeder en haar twee kinderen in Californië. Het was een van de moeilijkste foto's om te maken, zegt Miller. "Het was lastig om te werken met kinderen. We hebben kinderen gevonden met lang haar, dat geknipt en geverfd werd. Het was heel moeilijk om alles perfect te krijgen en de kinderen stil te houden, maar John was geweldig."

Migrant Mother van Dorothea LangeBeeld Sandro Miller

Voor de remake van Piss Christ van Andres Serrano, een plastic kruisbeeld in een glas urine, had Miller een setting bedacht waarvoor hij een maand lang zijn eigen urine verzamelde. Tijdens de uiteindelijke opname moest iemand met een rietje bubbeltjes in de tank blazen. "Dat durfde ik niet aan mijn assistent te vragen."

Wat hij ook niet durfde, is Yoko Ono vragen voor de remake van Annie Leibovitz' foto met Lennon. "Ik heb weleens met haar gewerkt, maar ik dacht dat ze toch te heftig zou vinden. De foto is genomen op de dag dat Lennon werd vermoord." Ono's plek wordt nu ingenomen door een vriendin, tevens buurvrouw, van Miller.

Hoedenmaker
Albert Einstein was daarentegen heel makkelijk om te maken, vertelt Miller. En het resultaat lijkt griezelig veel op het origineel. "John logeerde bij mij thuis en zijn vrouw was er ook. Op een gegeven moment kwam ze naar de studio, waar we net de foto van Einstein hadden geschoten. Zij zag de foto op een monitor en zei: o, dat zal John geweldig vinden, om Einstein te doen. Waarop ik zei: Nicole, kijk nog eens goed. Het is John!"
"Bijna niemand weet dat die foto in een taxi in Londen is genomen. Op de uitsnede staan nog twee schouders van mensen die om hem heen zaten. Kijk, dit is de schouder van iemand aan de rechterkant. De stof is gemaakt van precies hetzelfde materiaal als wat die mensen aanhadden."

Miller wijst op een kraag op het portret van Picasso. "Ik heb een nieuwe versie laten maken van precies hetzelfde materiaal, met hetzelfde patroon erop geborduurd." Ook de hoed werd nagemaakt. "Ik heb de originele foto aan een van de beste hoedenmakers van Amerika laten zien. Hij heeft uitgezocht waar de originele hoed van is en heeft een identiek exemplaar gemaakt."

"Wat ik hoop is dat jonge fotografen door deze tentoonstelling weer gaan onderzoeken waar deze foto's vandaan komen, om ze echt te begrijpen. Als je het jonge fotografen tegenwoordig vraagt, weten ze niet wie Irving Penn of August Sander is. Ik hoop dat ze door dit werk wat research gaan doen."

Albert Einstein Sticking Out His Tongue van Arthur SasseBeeld Sandro Miller

Sandro Miller: Malkovich, Malkovich, Malkovich
T/m 9 april, Torch Gallery

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden