Plus

Jeugdzorg nog dieper in de problemen

Duurdere zorg, meer bureaucratie en lange wachttijden. Het nieuwe jeugdstelsel in Amsterdam pakt averechts uit. Het college overweegt invoering van prestatiebeloning: het afrekenen van zorgverleners op resultaat.

Jop van Kempen
Jeugdzorgwerkers voerden maandag actie in Den Haag Beeld ANP
Jeugdzorgwerkers voerden maandag actie in Den HaagBeeld ANP

Het moest anders, beter en goedkoper. Daarom introduceerde Amsterdam in januari een nieuwe werkwijze in de specialistische jeugdzorg. Maar in de praktijk pakt de werkwijze op veel punten averechts uit, schrijft burgemeester Femke Halsema aan de gemeenteraad.

Er zijn meer Amsterdamse kinderen doorverwezen naar de zware en duurdere jeugdzorg, maar het lukt vanwege structureel personeelstekort niet om binnen zes weken hulp te bieden. Ook de administratie neemt toe in plaats van af, melden hulpverleners. In de specialistische jeugdzorg worden 8000 kinderen behandeld, wat 100 miljoen euro per jaar kost.

"In het verleden kochten we zorgaanbod in, nu verbetering voor het kind," zo motiveerde wethouder Simone Kukenheim (Jeugdzorg) toen de koerswijziging in de Amsterdamse jeugdzorg. Ze eiste dat hulpverleners niet alleen oog hebben voor de psychologische problemen van een kind, maar ook voor de sociale context.

In het oude jeugdstelsel bijvoorbeeld gaf een psycholoog therapie aan een angstig kind, maar de blik moest breder. Zijn er schulden in het gezin? Hoe is het met huisvesting? Omdat problemen samenkomen, kwam er een 'totaalaanpak'.

Hogere kosten
Centraal daarin staat het 'perspectiefplan': een hulpverlener moet in conclaaf met kind en ouder(s) om toetsbare resultaten op papier te zetten. Vaak stellen medewerkers van een Ouder en Kindteam zo'n perspectiefplan op.

"Het perspectiefplan werkt enorm vertragend," zegt Dafna Zwarts, een kinderpsycholoog en psychotherapeut met een praktijk in Oost. "Ook ontbreekt het vaak aan vakinhoudelijke kennis. Veel medewerkers van de Ouder- en Kindteams zijn hbo'ers. Gespecialiseerde psychologen en kinderpsychiaters hebben simpelweg meer kennis."

Als voorbeeld noemt Zwarts een kind dat bij haar kwam en al driekwart jaar niet naar school ging. "Aan een psychiatrisch consult of medicatie was nog niet gedacht, terwijl dat kan helpen." Zwarts zag ook een jong kind met autisme dat huiselijk geweld had meegemaakt. "Het kind werd voor autisme behandeld, maar aan mogelijke trauma's was niet gedacht."

70%

In de conceptplannen van de gemeente krijgt een zorginstelling die de behandeldoelen niet haalt 70 procent van de vergoeding. Wie de behandeldoelen wel haalt, krijgt 100 procent.

Op de achtergrond speelt ook een financiële kwestie: hoeveel mag en kan goede jeugdzorg kosten? Om te voorkomen dat kinderen de juiste hulp zouden mislopen, heeft Kukenheim bij de invoering van de nieuwe werkwijze geen maximum aan het budget gesteld.

Cijfers tonen dat instellingen nu meer kinderen behandelen dan vorig jaar en dus wordt er meer uitgegeven. Dat is een tegenvaller voor de gemeente. Mogelijk volgt aanpassing van de huidige werkwijze, schrijft Halsema.

Prestatiebekostiging
Kukenheim speelt met de gedachte van prestatiebekostiging. De wethouder laat hier momenteel onderzoek naar doen. Zorgverzekeraar Menzis maakte onlangs bekend de behandeling van angst en depressie bij volwassenen te koppelen aan het behaalde resultaat.

De gemeente wil kijken of het perspectiefplan de basis voor een vergoeding kan vormen. Wie de doelen haalt, krijgt 100 procent vergoed. Lukt dat niet, dan rest 70 procent, aldus de conceptplannen.

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie ­Robert Vermeiren (Amsterdam UMC) waarschuwt dat prestatiebekostiging kan leiden tot het stellen van lage behandeldoelen en het mijden van zware patiënten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden