Plus

Jesse Klaver: 'Dit kabinet is knetterhard en kil'

Jesse Klaver zag dinsdag de presentatie van het kabinet waar zijn GroenLinks in had kunnen zitten. Het deed hem niks. 'Mensen met middeninkomens hadden er veel meer op vooruit moeten gaan.'

Jesse Klaver: 'Ik vind het volstrekt onrechtvaardig dat boodschappen of de fietsenmaker allemaal duurder worden.' Beeld Mike Roelofs/Lumen
Jesse Klaver: 'Ik vind het volstrekt onrechtvaardig dat boodschappen of de fietsenmaker allemaal duurder worden.'Beeld Mike Roelofs/Lumen

Jesse Klavers krullen zijn daags na de onthulling van het regeerakkoord een stukje korter. "Nog even profiteren van het lage btw-tarief voor de kapper," grapt de GroenLinksleider.

Toen Klaver dinsdag op de tv de vier partijleiders naast elkaar zag staan, dacht hij niet: daar had ik ook kunnen staan. "Ik heb hier al heel lang geleden afscheid van genomen."

U hebt toch ook weken met VVD, CDA en D66 om de tafel gezeten. Was het regeerakkoord een 'feest van herkenning'?
"Eén gróót feest van herkenning. Alles heb ik aan de formatietafel wel een keer voorbij zien komen. Het is een knetterhard kabinet, kil op migratie en op het gebied van de arbeidsmarkt wordt een allegaartje aan maatregelen genomen. Allemaal geen verrassing dus."

Ziet u opmerkelijke verschillen?
(Trekt vies gezicht:) "Dat de dividendbelasting verlaagd wordt, een cadeau van 1,4 miljard voor buitenlandse bedrijven, is nóóit besproken. Te bizar voor woorden. Wie heeft dit er nou weer ingefietst?! Dat is niet eens geld voor Nederlandse multinationals als Philips, maar voor de Apples en Googles van deze wereld."

Heeft de ChristenUnie meer kunnen binnen­slepen dan u voor elkaar kon krijgen?
"Ik denk dat het vergelijkbaar is, maar met accentverschillen. Ik zie nu een hoofdstuk over prostitutie, waar wij het nooit over hebben gehad. Ik vind dat oude politiek: een paar wensen van je lijstje verzilverd krijgen. Dat is met ons ook geprobeerd, maar wij willen het land veranderen en niet een paar puntjes scoren. Je ziet ook dat dit akkoord leest als een aaneenschakeling van punten uit de verkiezingsprogramma's. Iedereen mocht een zinnetje schijven."

U doet niet mee aan het groenste kabinet ooit. Dat moet pijnlijk zijn.
(Smalend) "Dit is het minst grijze kabinet ooit. Ik zie dat er in de groene paragraaf naar ons toe geredeneerd is. De ambities zijn wel meer dan ik had gedacht. Maar dat is net als met afvallen: je kunt wel voornemen om 10 kilo af te vallen, maar als je dan gevulde koeken blijft eten (neemt nog een hap van een koek), niet naar de sportschool gaat en op de bank blijft liggen Netflixen, gebeurt er niks."

Er mogen meer vluchtelingen komen. Dat wilde u toch ook?
"De buitengrenzen van Europa worden gesloten, maar er mogen wel 250 extra vluchtelingen bij op de in totaal 65 miljoen in de wereld..."

U wilt ze alle 65 miljoen binnenhalen?
(Geïrriteerd:) "Dat zeg ik niet. Het is een fooi; een uitruil die ik niet snap en nooit gemaakt zou hebben."

U zegt: dit kabinet is er niet voor de mensen, maar voor het grote geld. En om dat te illustreren komt u met kritiek op de verhoging van het lage btw-tarief, terwijl de winstbelasting wordt verlaagd. Waarom creëert u deze valse tegenstelling?
Klaver doet de knoopjes van de boorden van zijn witte overheid open en begint zijn mouwen op te rollen. "Nou, ik ben heel benieuwd wat jullie bedoelen."

Gezinnen betalen de komende jaren per saldo 5,2 miljard euro minder belasting en premies, terwijl de lasten voor bedrijven juist met 100 miljoen omhoog gaan in het regeerakkoord.
"Maar tegelijkertijd krijgen grote bedrijven een flinke korting op de winstbelasting. Bedrijven die door allerlei constructies toch al weinig belasting betalen. Dat vind ik niet nodig, zeker niet als daarvoor ook nog eens de boodschappen duurder worden gemaakt."

Maar bedrijven gaan onder de streep juist meer betalen. Dat moet u toch erkennen?
"Ik vind dat mensen met middeninkomens er in euro's veel meer op vooruit hadden moeten gaan. Het is maar net hoe je ernaar kijkt."

Die winstbelasting berekenen bedrijven door in hun kostprijs. Uiteindelijk betaalt de consument alsnog.
"Dat is niet helemaal waar. Bedrijven moeten de afweging maken of ze zich met een hogere prijs niet uit de markt prijzen. Ze kunnen ook genoegen nemen met een lagere winst. Dat vinden wij een supergoed idee."

Waarom bent u zo gekant tegen verhoging van het lage btw-tarief? U wilde toch juist dat consumenten meer voor hun vlees en vis gaan betalen!
"Dat klopt en daar zijn we ook erg voor. Het eten van vlees is heel slecht voor het klimaat. Maar dit is gewoon met hagel schieten. Er is niks mis met hagelslag of aardappels. Dat zijn gewone producten in de boodschappenkar die niet duurder gemaakt zouden moeten worden. Dat is alleen geld ophalen."

U stelt dat vooral lage inkomens de dupe zijn van de btw-verhoging. Maar juist de hoogste inkomens profiteren extra van het lage tarief.
(Schamper:) "Dat staat in een studie van het Centraal Planbureau van een paar jaar geleden. Daar is veel kritiek op. Ik zou jullie echt willen aanraden zelf niet te stoppen met nadenken en verder te kijken dan die studie."

Die studie stelt voornamelijk vast dat hogere inkomens vaker uit eten gaan dan lage inkomens en vaker een kaartje voor het theater of concert kopen. Dure uitjes, die onder het lage tarief vallen.
"Toch vind ik het volstrekt onrechtvaardig dat boodschappen of de fietsenmaker allemaal duurder worden. En ja, dan heb ik het ook over dingen die ik belangrijk vind voor de samenleving: kunst, cultuur, boeken, sportwedstrijden. Of willen jullie dat de krant óók duurder wordt?"

En nu komt u met een handtekeningenactie ­tegen dit kabinet. Wij dachten dat u politicus was?
"We willen de mensen verenigen. Het wordt een heel lange strijd, maar als de druk van buiten toeneemt, kunnen we het misschien van ­tafel krijgen."

U bent over heel veel boos, maar was dan gewoon aan de formatietafel gebleven.
"Klink ik boos? Dat is niet de bedoeling."

Gedreven?
"Dat is al beter."

Meer getergd eigenlijk.
(Trekt moeilijk gezicht:) "Al had ik er vierhonderd dagen gezeten, dan was er nóg niks uitgekomen. Ik heb aan tafel gemerkt dat ik moest knokken tegen een rechtse meerderheid, moest meevaren met hun koers. Ik geloof in een andere politiek en heb mijn kiezers beloofd om Nederland te veranderen. Ik ben bereid daar alles voor te geven."

Dat klinkt alsof u nooit in een coalitie kunt ­zitten, tenzij het met gelijkgestemden is. U moet in een kabinet toch altijd compromissen sluiten?
"We gaan ervoor zorgen dat de linkse politiek groter wordt; dat GroenLinks groter wordt. Dan zorgen we wél voor die koerswijziging. Hoe beperkt ook."

Lees ook: Dit zijn de belangrijkste punten uit het regeerakkoord

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden