Plus

Jeroen De Man: 'Ik wil tonen hoe theater kan omgaan met nieuws'

Theatermaker Jeroen De Man verruilde het Amsterdamse De Warme Winkel voor Het Nationale Toneel in Den Haag. Gisteravond was de première van zijn eerste stuk, het zelfgeschreven Ondertussen in Casablanca.

Jeroen De Man: 'Manieren van improviseren, van theatermaken, dat zijn dingen die je opdoet en meeneemt' Beeld Janiek Dam

De zaal van het Theater aan het Spui is deze middag nog het domein van de technici die het inventieve decor moeten besturen. In de voorstelling wordt een interview op het voortoneel met een acteursechtpaar, gespeeld door Jacqueline Blom en Hans Dagelet, regelmatig ruw onderbroken door het wegklappen van de achterwand.

Daarna tonen 'interventies' wat ondertussen in de buitenwereld gebeurt, in Zuid-Soedan, de Spaanse enclave van Marokko of in Congo. Jeroen De Man (36) zit licht onderuitgezakt op de tribune en wacht tot alles klaar is voor een doorloop later die middag van deze coproductie met Toneelgroep Oostpool. Het zijn zware repetitieweken en dan is er ook nog eens een kind verkouden thuis, dus weinig slaap.

Goede binnenkomer bij je nieuwe werkgever Het Nationale Theater: een stuk over de zin van toneelspelen.
"Ja, dat leek mij nou ook. Dan kan ik me meteen presenteren aan het publiek. Een soort entree voor de komende vier jaar van wat ik hier en bij Oostpool ga doen. Enerzijds mijn grote liefde voor het ambacht van toneelspelen uitdragen en anderzijds ook de passie tonen voor theatermaken en hoe je in het theater om kunt gaan met nieuws, de actualiteit."

Dat acteurspaar lijkt helemaal losgezongen van die dagelijkse realiteit. Ze ádemen theater. Had je een bestaand paar voor ogen?
"Ja, Elsie de Brauw en Johan Simons, ha ha! Nee hoor, ik heb me gebaseerd op een interview met Alfred Lunt en zijn vrouw Lynn Fontanne, een legendarisch acteurskoppel dat tussen de wereldoorlogen en in de jaren vijftig schitterde in gigantische tournees in Amerika en Engeland."

"Echt oude-stempeltoneelspelen, met een zweem van Broadwayglamour uit de tijd dat toneel iets vanzelfsprekends was. Dat is het nu ook wel, maar hier in Nederland is er om de zoveel tijd toch weer discussie of kunst nou wel zo belangrijk is."

Stemmen uit een andere tijd of toch nog relevant voor nu?
"Jazeker. Leerzaam ook, en inspirerend. Ze spreken bijvoorbeeld over hoe jonge acteurs zich moeten ontwikkelen. Zo van: al speel je maar een boom, als je in de buurt bent van een goeie acteur kun je ontzettend veel leren. Dat vind ik ook: het gaat om meters maken."

"Natuurlijk heb ik ze wel vernederlandst, dus hebben ze het over Mark Rietman, Harry Piekema, Martijn Fischer. Die namedropping vond ik het leukste om te doen. Maar het is meer dan alleen dat. Het zit vol verwijzingen naar andere stukken."

Jeroen De Man: 'Eigenlijk wil ik een voorstelling maken óver een voorstelling maken over engagement' Beeld Ondertussen in Casablanca

Een beetje zoals je bij De Warme Winkel werkte?
"Dat sowieso, daar zal ik nooit van loskomen. Manieren van improviseren, van theatermaken, dat zijn dingen die je opdoet en meeneemt. Ik zal ook hier dingen leren en daarna anders gaan doen, en er er was ook nog een periode vóór De Warme Winkel en ik heb ook andere dingen gedaan, gespeeld en geregisseerd."

Je hebt hier alle medewerkers aan de voorstelling een spreekbeurt laten houden.
"Ja, ik wilde de helft van het stuk schrijven en een gedeelte openlaten en kijken wat er zou gebeuren. Ik vroeg iedereen in twintig minuten te vertellen wat ze met het budget van deze voorstelling zouden willen doen in de maatschappij."

"Daar kwamen geweldige ideeën uit. Van waterputten slaan tot een zeppelin als vlaggenschip over de wereld laten varen en dan overal theatermaken. Iedereen raakte meteen betrokken, dat was mooi. Maar die overdaad aan ideeën staat voor mij ook voor de overdaad aan nieuws die we tot ons nemen en de complexiteit daarvan. Hoe onderscheid je nog wat belangrijk is en wat niet? En klopt het wel?"

"Die veelheid vind ik interessant. Eigenlijk wil ik een voorstelling maken óver een voorstelling maken over engagement. Het begon met dat interview en ik dacht: hoe kan ik spanning toevoegen en allerlei ontwikkeling binnen die twee uur? Dat is inmiddels lekker aan het lukken."

Ondertussen in Casablanca van Het Nationale Theater, première vanavond, nog te zien van 17/1 t/m 21/1 in het Compagnietheater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden