Jellinek neemt het voortouw en doet sigaret in de ban

Verslavingszorginstelling Jellinek wordt vanaf 1 juli rookvrij. Veel zorginstellingen en ziekenhuizen in Amsterdam maken al langer plannen om het roken helemaal in de ban te doen, Jellinek neemt nu het voortouw.

Verslavingszorginstelling Jellinek wordt vanaf 1 juli rookvrij. Beeld anp

Met een clientèle van wie acht van de tien mensen roken, betekent het rookvrij maken van de instelling bij Jellinek een grote ingreep.

"Dat maakt het makkelijker én moeilijker," zegt Marieke Helmus, verslavingsarts die het project 'Jellinek Rookvrij!' leidt.

Asbakken en rookcabines
Het is makkelijker omdat de noodzaak groot is. Het is ook moeilijker omdat een rookverbod alleen slaagt als je binnen de behandeling van een andere verslaving ook het roken aanpakt.

Deze maatregel gaat dus verder dan alleen het weghalen van asbakken en rookcabines. Cliënten krijgen extra begeleiding bij het stoppen met roken. Ook worden honderden medewerkers getraind in hoe ze iemand moeten aanspreken die in of rond het pand rookt. En: hoe motiveer je cliënten te stoppen met roken?

Jellinek, met locaties in onder meer Amsterdam, Utrecht, Almere, Amersfoort en Hilversum, werkt al twee jaar aan invoering van het rookverbod. Op alle locaties wordt roken verboden.

Dat geldt ook voor patiënten die worden opgenomen om aan hun drugs- of alcoholverslaving te werken. "Bij binnenkomst worden, naast drugs of blikjes bier, ook sigaretten ingenomen. We vragen niet alleen: heb je alcohol in je tas? Maar ook: heb je sigaretten of shag bij je?"

Klip-en-klaar
Dat stoppen met roken gezonder is, is bekend. Niet alleen wordt de lichamelijke conditie beter en leef je langer, het verbetert volgens Helmus ook de prognose van de verslavingsbehandeling.

"Stoppen met roken is zo'n drastische ­gedragsverandering, dat het een reset kan betekenen. Een tabaksverslaving is een sterke verslaving. Als het mensen lukt om daarmee te stoppen, helpt dat het verslaafde brein tot rust te laten komen. Dat werkt positief door in de behandeling van bijvoorbeeld een cannabis- of ­alcoholverslaving."

Nog een voordeel: niet-rokers herstellen cognitief sneller na een alcoholverslaving, blijkt uit onderzoek. "Na een jarenlange alcoholverslaving kunnen mensen verward raken. Als ze stoppen met roken, kunnen ze zich makkelijker concentreren of dingen herinneren."

Daarnaast hebben mensen die niet (meer) roken een lagere dosis medicatie nodig, bijvoorbeeld antipsychotica of insuline.

Kortom: medisch gezien reden genoeg om Jellinek rookvrij te maken. Tel daarbij op dat 80 procent van de cliënten graag wil stoppen met roken, en voor Helmus is het klip-en-klaar: de sigaret moet eruit.

Stinkende jas
In 22 sessies met ruim 500 medewerkers, van de receptionisten tot de artsen, heeft Helmus een beeld gekregen hoe dit in de organisatie zou vallen.

"Een deel van de medewerkers is al overtuigd als je uitlegt hoe dubbel het is als je met een jas die stinkt naar de rook iemand helpt om van zijn verslaving af te komen." Anderen zijn kritischer, ook vanwege de vrijheidsbeperking.

"Voor de medewerkers is bedongen dat zij gratis en in werktijd een behandeling krijgen. Voor de periode van een jaar worden nicotinevervangers door de werkgever betaald. Niemand moet stoppen met roken. Dat blijft een eigen keuze. Maar als je in of rondom onze panden bent, dan rook je niet. Dat geldt voor iedereen."

80%

Medisch gezien is er reden genoeg om Jellinek rookvrij te maken; 80 procent van de cliënten wil graag stoppen met roken.

Ziekenhuizen

De meeste ziekenhuizen in Amster­dam werken toe naar een rookvrij ziekenhuisterrein. Nu staan er buiten nog rook­cabines, maar de druk om de sigaret helemaal in de ban te doen wordt steeds sterker gevoeld.

OLVG lijkt het verst met het voornemen rookvrij te worden. Als alles volgens plan verloopt zijn de beide locaties van OLVG in juni 2019 helemaal rookvrij, meldt een woordvoerder.

Op 1 januari verdwijnt de rookplek voor de medewerkers, en later pas die voor de patiënten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden