Column

Je krijgt niet wat je aankunt, je kunt aan wat je krijgt

Roos SchlikkerBeeld Oof Verschuren

Twee jonge vissen zijn samen aan het zwemmen. Op een gegeven moment treffen ze een oudere vis die de andere kant opgaat. De tegenligger knikt ze toe en zegt: "Goeiemorgen jongens, hoe is het water?" De twee visjes zwemmen verder. Een eind verderop kijkt de één naar de andere en vraagt: "Wat is in hemelsnaam water?"

Het filmpje van de speech die schrijver David Foster Wallace aan een groep Kenyon College-studenten gaf, is miljoenen keren bekeken en al twaalf jaar oud. Zo nu en dan kom ik het tegen op Facebook of krijg ik het toegemaild, vaak vergezeld van de verbijsterde uitroep: 'Waarom heb ik dat niet eerder bedacht?' Goeie vraag.

Want de kwestie die Foster Wallace aan de orde stelt, is zo simpel. Waarom zijn zovelen blind voor datgene waar ze zich dagelijks mee omringen? De ochtendkoffie, de snelle kus van hun geliefden, de rit naar het werk, de weg 's avonds naar huis. Ze leven het, maar beleven het niet. Ze zien het gewone niet meer, laat staan dat ze het waarderen. Hoe is het water? Geen idee.

Sterker, ik hoor voortdurend klagen over saaiheid. Bore-out schijnt een serieuze kwaal te zijn, Nederlanders vervelen zich letterlijk de ziekte. Verveling is het verlangen naar verlangens, schreef Tolstoj ooit.

Het verlangen naar het verlangen er iets van te maken, dat raakt vergeten tussen paperassen en administratieve verplichtingen, verdwijnt in eindeloze stapels in het kopieerhok, net zo lang tot elke dag een kopie van een kopie van een kopie is.

Tot er iets verschrikkelijks gebeurt. Als het leven je bezeert, zit er niets anders op dan verbijsterd de wond gade te slaan. Ettert het? Zit er een ontsteking? Wat is de kans dat ik opnieuw op mijn bek word getimmerd? Hoe gaat het lukken avondeten te kopen, mijn paspoort te verlengen, een receptie bij te wonen terwijl het bloed ritmisch op de grond drupt? Hoe is het water vandaag? Kan ik nog zwemmen?

Natuurlijk kan dat. "Je krijgt wat je aankunt," zeggen ze dan. Ik heb dat altijd een bukuitdrukking gevonden. Zit je tot over je oren in de schulden, gaat je kerel bij je weg en vertoont je huid een buitengewoon jeukend exotisch eczeem, zeggen mensen dat je zo veel op je bordje hebt 'omdat jij dat blijkbaar aankunt'. Nou lekker dan.

Je krijgt helemaal niet wat je aankunt. Je kunt aan wat je krijgt. En zo niet, dan moet het toch. Verzuipen is geen optie. Tenzij je David Foster Wallace navolgt. Hij pleegde in 2008 zelfmoord. En dat is pijnlijk ironisch. Iemand die ons wijst op het echte leven, beëindigde het zelf. Blijkbaar was het water hem te veel.

Maar de rest dobbert voort. Soms gewond, vaak verveeld. Mijn Jordanese opa kon vroeger urenlang lethargisch televisie kijken. Doodsaai vond hij het aanbod en stiekem genoot hij daarvan. "Kind, 't is allemoal woaterverf," bromde hij tevreden.

Ik kan niet wachten tot de dagen dat ook weer zijn. Een waterverfschilderij. In heel zachte kleuren.

Roos Schlikker (1975) is journalist en schrijfster van boeken en toneelstukken. Elke zaterdag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? r.schlikker@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden