Plus

'Je kind is niet direct een junk als het drugs probeert'

In de stress omdat je kind partypillen gebruikt? Niet nodig, zegt AMC-hoogleraar verslavingszorg Wim van den Brink. Het gevaar van xtc wordt nogal overdreven.

Wim van den BrinkBeeld Marco Okhuizen

Wim van den Brink begrijpt het allemaal wel. Dat ouders xtc veel enger vinden dan een sigaret, een glas bier of een joint heeft volgens hem vooral met de generatiekloof te maken. "Xtc is pas aan het einde van de jaren tachtig in Nederland opgekomen, dus ouders hebben het zelf waarschijnlijk nooit geprobeerd. En vinden het bij voorbaat dus beangstigender dan blowen, wat ze mogelijk wél eens hebben gedaan."

En dan is het hele wereldje eromheen ook nog eens behoorlijk schimmig. "Voor genotsmiddelen als bier en wiet gelden regels, leeftijdsgrenzen en vaak ook kwaliteitseisen. Voor xtc, dat nog altijd illegaal is, geldt dat niet. Dus vragen ouders zich terecht af wie die pillen maakt, waar ze vandaan komen, wat erin zit. En hebben vaak geen idee hoe schadelijk het is."

Voor de hoogleraar, die zich al decennia met verslavingszorg bezighoudt, is het in elk geval duidelijk: in het ranglijstje drugs hoort de bekende dancedrug niet bij de engste, maar bij de minst enge soort. "Het is nog geen geaccepteerde gedachte, maar echt: xtc is relatief onschuldig. Qua risico's eerder te vergelijken met blowen dan met cocaïne."

Zo is xtc nauwelijks verslavend. "Als dat wel zo was, hadden we allang xtc-gebruikers in de verslavingszorg moeten zien, maar die zijn er niet." En dat heeft, denkt hij, vooral te maken met de manier waarop de pil werkt. "Je gaat je niet beter voelen als je er meer en meer van neemt. Sterker nog: onderzoek heeft aangetoond dat xtc vooral een fijne ervaring geeft als je er níét te veel van neemt."

Bovendien is de kans op een overdosis nihil. "Dat gevaar is bij drugs als heroïne en cocaïne veel groter: daarmee hebben gebruikers wel de neiging nog een shot of snuif te nemen. De werkzame stoffen in die drugs zijn ook veel ingrijpender."

Wim van den Brink

(63) is arts-epidemioloog en hoogleraar verslavingszorg aan het Academisch Medisch Centrum (AMC) van de UvA en directeur van het Amsterdam Institute for Addiction Research. Ook is hij bestuurslid van het European College of Neuropsychopharmacology en redacteur voor vaktijdschrift European Addiction Research. Samen met zijn medewerkers kreeg hij een Madame Curie Award voor hersenonderzoek in verband met xtc.

En de schade voor lijf en hoofd? Die blijkt ook mee te vallen. "Van roken weten we inmiddels zeker dat het tot zeer ernstige ziekten als longkanker leidt. Dat zien we bij xtc niet. Wel weten we dat het tot slapeloosheid kan leiden, maar dat is ook niet zo gek: het is juist als oppepper bedoeld. En: het geheugen blijkt na gebruik iets minder goed. Gebruikers kunnen iets minder makkelijk woorden onthouden dan niet-gebruikers."

Een minder goed geheugen is toch erg genoeg?
"Dat is het ook, maar die uitwerking hebben bijna alle genotsmiddelen. Kijk naar het effect van drank. En blowen. Bij blowen is het effect veel groter dan veel ouders denken. Nemen jongeren 's avonds één jointje, dan kunnen ze zich minstens anderhalve dag daarna nog steeds minder goed concentreren."

Onderzoek toont aan dat xtc-gebruikers somberder zijn, meer zelfmoordgedachten hebben.
"Dat geldt voor de gebruikers van álle drugs. Mensen die ernaar grijpen, blijken sowieso meer neiging tot somberheid en depressiviteit te hebben dan niet-gebruikers."

U wuift de gevaren weg. Maar er vallen wel doden. Bij het Amsterdam Dance Event in 2014 zelfs drie.
"Ik zeg niet dat drugsgebruik zonder risico is. Maar ik ben wel kritisch over de conclusie 'drie xtc-doden'. Je ziet ook 'onverklaarbare' doden bij andere grote evenementen waar veel mensen samendrommen en zich inspannen. Zo viel er bij de Dam tot Damloop in 2014 opeens ook een dode. Xtc leidt niet 'zomaar' tot de dood. Wat wel kan: dat mensen er overgevoelig voor zijn, zoals je ook overgevoelig voor penicilline kunt zijn. Of dat mensen een verborgen gebrek hebben dat ze pas bij zo'n evenement parten gaat spelen."

Dus is uw conclusie: met z'n allen aan de xtc?
"Nee, nee, dat zeg ik niet. Ik vind dat ouders hun tieners van álle genotsmiddelen af moeten houden. Bij alle middelen is er kans op schade. En pubers hebben de neiging er eerder los op te gaan dan volwassenen. Maar ik zeg ook: schiet niet volledig in de stress als je kind het wil proberen. Of geprobeerd heeft. Het is geen ramp. Je kind is niet direct een junk. Het belandt niet in een verslavingskliniek. Verbieden alleen helpt niet, praat erover."

Maar meneer Van den Brink: het ís verboden.
"Dat is zo, maar ik zou zelf graag zien dat dat verandert. Het zou veel beter zijn als de overheid xtc, net als cannabis, reguleert. Dat er xtc-shops komen, zoals er coffeeshops zijn. Dan zou je slechte en te sterke pillen kunnen weren. Want die zijn wél gevaarlijk. Pillen boven de 100 milligram kunnen bijvoorbeeld sneller oververhitting veroorzaken."

Wat is uw advies aan ouders? Moeten die het ook eens proberen?
"Dat is minder bizar dan je misschien denkt. Ze zouden zelf ervaren dat xtc zo eng niet is, maar ik ga het natuurlijk niet adviseren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden