Plus PS

Je internationale treinreis begint op het Singel

Van interrailen door de Zwitserse Alpen tot een onvergetelijke rit in Mongolië: de Treinreis-winkel op het Singel is al tien jaar het vertrek­station voor treinreizen ver weg en dichtbij.

Gravure van een Oriënt-Expresswagon, rond 1895 Beeld Getty Images

Op elk bureau in de Treinreiswinkel ligt een kaart van ­Europa. Een treinkaart is het, voor de leek gewoon topografie, maar de meer ervaren treinreiziger ziet meteen het web van boemeltjes, hogesnelheidslijnen, exotische stationshallen en romantische slaaptreinen.

Hier begint de reis, de puzzel om van A naar B te komen. Soms zo snel mogelijk, soms zo mooi mogelijk, maar altijd per trein. Wijsvinger op de lijntjes en tjoeketjoeke prevelen: zo ­begint het.

Vijftien jaar bestaat de Treinreiswinkel deze zomer, en de Amsterdamse vestiging - vlak achter het Spui, in het pand waar voorheen reisboekwinkel Pied à Terre zat - ­beleeft zijn tienjarig jubileum.

Met de winkel in Leiden ­erbij, werken er nu vijftig mensen. Dat had oprichter en ­directeur Helmut Brall ook niet verwacht toen hij in 2002 begon met één medewerker. "Maar ze kwamen meteen vanuit het hele land naar onze winkel."

Brall vertelt het achter in de winkel met op tafel nog zo'n treinkaart, vaal geworden in de zon onder het dakraam. Deze is nog maar een jaar oud, maar nu al gedateerd. Er ­gebeurt namelijk veel op spoorgebied in Europa de laatste tijd. Dit jaar kwamen er supersnelle verbindingen in Frankrijk bij, van Parijs naar Bordeaux in twee uur tijd ­bijvoorbeeld. Binnenkort opent de directe bliksemverbinding vanuit Amsterdam naar Londen. In vier uur van ­centrum naar centrum.

Geschrapt wordt er ook. Vooral slaaptreinen verdwijnen uit de Europese dienstregeling. Die van Parijs naar Madrid rijdt niet meer en ­onlangs vertrok voorlopig de laatste slaaptrein vanuit ­Amsterdam. Te oncomfortabel, denkt Brall. "Het delen van de sanitaire voorzieningen bijvoorbeeld, mensen ­willen dat niet meer. Het is gewoon niet luxe genoeg."

Voorpret
Op deze doordeweekse dag is het niet druk in de Treinreiswinkel, maar helemaal rustig is het nooit. Meneer Wiegmans (90) en mevrouw Wiegmans-Van Dijk (89) uit Zuid schuiven aan. Niks geks, een klein tochtje langs de Rijn. Dat was vroeger wel anders. Toen gingen ze naar de Alpen om te wandelen. Ook per trein, want wat moet je met een auto in Amsterdam?

Nu boeken ze hier niet alleen de treintickets, maar ook het hotel. ­Althans, dat is de bedoeling. De Treinreiswinkel biedt graag het hele pakket, maar het systeem werkt even niet mee. Achter de overnachting in Koblenz moet nog een vraagteken worden gezet. Meneer Wiegmans: "Ach, in het ergste geval slapen we daar ergens onder een brug."

Dat zal Gert van Essen (67) en Etty van Steeg (71) en hun partners niet gebeuren. In oktober gaan ze per trein - ­vliegen doen ze niet graag, treinen juist wél - naar Praag en ook zij zoeken er meteen een hotel bij uit. De medewerker heeft een paar opties en met z'n drieën turen ze op een kaart om deze te lokaliseren. "Dit hotel zit om de hoek bij de lokale bierbrouwerij." Van Essen: "Ah, zet ons daar maar neer. Dan redden we ons verder wel."

Het duo is helemaal vanuit Nijkerk naar Amsterdam ­gekomen voor het boeken. Zo doen ze dat altijd. Telefonisch kan ook, of per mail, maar dan mis je wat. Voorpret vooral, want die begint zo gauw ze de winkel zijn ­binnengestapt. En je hoort toch altijd wat meer. Bijvoorbeeld: "Als je in Praag aankomt, niet meteen uitstappen bij het eerste station waar de trein stopt. Dat is een beetje alsof je uitstapt op Amsterdam Bijlmer Arena. Blijven zitten tot het centrale station dus."

Studiereis
Zulke dingen zijn belangrijk bij de Treinreiswinkel: de menselijke benadering. Brall: "Van onze medewerkers vragen we dat ze de reis bij het boeken al meemaken in hun hoofd. Hoe ziet die trein er van binnen uit? Waar ligt dat station? Als mensen nog nooit in Parijs zijn geweest, reken dan wat meer tijd voor een overstap als je daar van het ene station naar het andere moet. Dat soort dingen."

Eens per jaar gaat het voltallige personeel op studiereis, Brall zelf is zo'n vijf weken per jaar op pad voor de Treinreiswinkel. Alle reizen die in de gids staan aangeboden, maakte hij zelf - inclusief de hotels, uitgekozen op locatie en een zekere couleur locale. Het bracht hem onlangs in Japan.

"Daar was alles zó georganiseerd dat ik er bijna ­ongemakkelijk van werd. In Tokio had het onverwacht en hevig gesneeuwd. In de krant stond vervolgens een ­bericht over een trein daar in de buurt, die daarom vijf ­minuten te laat was gearriveerd." Om uit te knippen en op te hangen op de burelen van de Nederlandse Spoorwegen.

De klandizie bij de Treinreiswinkel is divers. Oudere stellen het hele jaar door, in de zomervakantie zijn er de ­gezinnen met kinderen, soms staat de hele winkel vol met jongens die gaan interaillen en er zijn de droomreizen. De Oriënt-Express of de Trans Siberië Express - het onvergetelijke werk. Veruit de meeste reizen die de winkel verkoopt zijn binnen Europa, maar wie diagonaal door ­Mongolië wil, kan er ook aanschuiven. Inclusief hotelsuggestie in Ulaan Baatar, vijf minuten lopen van het station.

Happy Rail
En elke reis is maatwerk. Het bestaansrecht van de Treinreiswinkel bestaat voor een deel uit het handmatig zoeken naar de beste tickets via elf gekoppelde boekingssystemen. Als consument kun je op internet veel beperkter uit de voeten. "Op dat vlak loopt treinreizen nog enorm achter op vliegen. Het heeft ermee te maken dat spoorwegmaatschappijen erg op zichzelf zijn gericht, en er geen overkoepelend orgaan is dat alle systemen aan elkaar koppelt."

Daarom gaat de Treinreiswinkel het zelf doen, digitaliseren. Onder de noemer Happy Rail ontwikkelt de zoon van Brall een eigen reserveringssysteem. En nog meer heft in eigen handen: sinds twee jaar rollen hun eigen treinen door Europa. Een autoslaaptrein naar de Alpen bijvoorbeeld, in het wintersportseizoen. En in de zomer naar ­Verona. Treinreizen heeft toekomst, denkt Brall, en hij heeft er de cijfers voor. "Op dit moment gaat vijf procent van de Nederlanders op vakantie met de trein. Maar 25 procent heeft aangegeven dat ze dat best zouden willen. Laat ze maar komen."

De vijf mooiste treinreizen volgens Helmut Brall (oprichter van de Treinreiswinkel)

1. Glacier Express
Door de Zwitserse Alpen, van St. Moritz naar Zermatt. Duizelingwekkende dieptes, woeste gebergtes afgewisseld met lieflijke weides waarin Milkakoeien staan te grazen. 291 bruggen, 91 tunnels en een trein met panoramaruiten. Een spektakelstuk dat acht uur duurt.

2. Nordlandsbanen
Klievend door betoverend Noors landschap waar de ­natuur steevast groter is dan de mens. Een Fjordenfeest, van Trondheim naar Bodø. Zonder panoramaruiten, want zelf kijken de Noren niet naar buiten - ze
zijn de schoonheid al gewend.

3. Shongololo Express
In twee weken tijd dwars door zuidelijk Afrika in een nogal luxe trein. Busjes rijden mee voor de safari's ­tussendoor. De rijtuigen hebben een uitzichtbalkon waardoor je buiten kan staan terwijl de trein rijdt. Een ­
vijfsterrenervaring.

4. Bernina Express
Je reinste Rail away-romantiek. Net als de Glacier ­Express, dwars door de Zwitserse Alpen om uiteindelijk uit te komen in het Italiaanse stadje Tirano. Mooiste deel: over de Albulaspoorlijn, sinds 2008 werelderfgoed. Het spiraalvormig viaduct bij Brusio is een onovertroffen treinervaring.

5. Rond de wereld in veertig dagen
De treinreis der treinreizen, volledig te boeken bij de Treinreiswinkel. Toegegeven, sommige stukjes moeten per vliegtuig, maar je komt aan je treinuren met deze trip. Van Amsterdam via Scandinavië naar Rusland. Dan dwars door Mongolië naar China. Daarna Hongkong en dan volgt Australië - van westkust naar oostkust. Tot slot Amerika: van Los Angeles naar Vancouver, de Rocky Mountains, Toronto en eindbestemming New York. ­Opvallend: wordt vaak geboekt door alleenreizigers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden