Jazzmuzikant Toots Thielemans overleden

Toots Thielemans is maandagochtend op 94-jarige leeftijd in het ziekenhuis overleden. Dat meldt zijn management.

Toots Thielemans (91) in 2013 tijdens een optreden op het South East Jazz Festival in de Amsterdam Arena Beeld anp
Toots Thielemans (91) in 2013 tijdens een optreden op het South East Jazz Festival in de Amsterdam ArenaBeeld anp

De Belgische componist, gitarist en mondharmonicaspeler werd in het ziekenhuis verzorgd na een val vorige maand. Volgens zijn manager, Veerle van de Poel, overleed hij maandagochtend in zijn slaap. "Het is niet zo dat er complicaties waren opgetreden. Hij is overleden door ouderdom, zijn lichaam was gewoon op."

Toots Thielemans werd op 29 april 1922 in Brussel geboren als Jean Baptiste Thielemans. Hij kreeg de bijnaam Toots als verwijzing naar de muzikanten Toots Mondelle en Toots Camarata.

Zijn mondharmonicaspel werd het thema in de Nederlandse politieserie Baantjer, net als in de leader van kinderprogramma Sesamstraat en in de film Turks Fruit.

Internationale doorbraak
Thielemans leerde al op zijn derde accordeon spelen. In de jaren '30 begon hij mondharmonica te spelen om zijn longen te trainen. Hij had namelijk last van astma. In de Tweede Wereldoorlog raakte de autodidact in de ban van jazz, waarbij gitarist Django Reinhardt zijn eerste grote voorbeeld was.

Na de oorlog ging hij op Europese tournee met Benny Goodman. Hierdoor kende hij in 1950 een internationale doorbraak. De mondharmonica bracht hem een schitterende muziekcarrière. Zo speelde hij met de groten der aarde, als Ella Fitzgerald, Billy Joel, Miles Davis, Chet Baker en Charlie Parker.

Vlamerikaan
In 1964 kocht hij een huis in Amerika en vanaf dat moment woonde hij daar ook het grootste deel van zijn tijd. Hij behield een groot huis in Brussel. Door die combinatie werd hij ook wel een 'Vlamerikaan' genoemd. Later kreeg hij twee eredoctoraten aan de universiteit van Brussel, zowel Franstalig als Nederlands. Bovendien verklaarde de Belgische koning Toots en zijn vrouw tot Baron en Barones.

In 2014 beëindigde hij zijn carrière. Hij had niet genoeg energie meer om te spelen. Een aantal jaren daarvoor, in oktober 2006, liet hij de laatste zes concerten van zijn tournee door Nederland al annuleren omdat hij oververmoeid was. In 2013 trad hij nog op in Amsterdam tijdens het South East Jazz Festival.


Reacties
Minister Jet Bussemaker (Cultuur). "De dood van Toots Thielemans laat een overdonderende stilte achter. Zijn karakteristieke geluid is onlosmakelijk verbonden met de beroemde fietsscene uit Turks Fruit. Talloze Nederlanders leerden Toots kennen door de herkenningsmelodie uit Baantjer. En alle kinderen zijn opgegroeid met zijn beginmelodie uit Sesamstraat. Toots was een rasmuzikant die samenwerkte met alle grote jazzmuzikanten ter wereld en tot op hoge leeftijd óók in de kleine zaaltjes bleef spelen in België en Nederland. De karakteristieke tonen van deze Belgische muzikant blijven voor eeuwig in het geheugen van Nederland naklinken."

De Belgische premier Charles Michel bracht maandagochtend 'hulde aan een groot artiest en een warme persoonlijkheid'. "Rust zacht Toots. Sterkte voor familie en vrienden."

Minister van Justitie Koen Geens: "De grootste jazzmuzikant van ons land ooit, een groots mens, die wel eeuwig leek, wordt nu ook écht legende.'' Vicepremier Kris Peeters: "Het grote jazzorkest in the sky is nu compleet. Zijn leven was tijdelijk, zijn muziek voor de eeuwigheid. Rust in vrede.''

De directeur van North Sea Jazz, Jan Willem Luyken: "Het zat er natuurlijk aan te komen, maar ik ben er wel van geschrokken. Thielemans was een van de allergrootsten in de wereld van de jazz. Hij heeft echt decennia lang een prominente rol in de muziek gespeeld. En niet alleen in de jazzmuziek, maar ook in de filmmuziek. Hij speelde met alle groten der aarden. Zijn melancholische geluid, bij de eerste noot herkende je dat al.''

Pieter Hunfeld van Metropole Orkest: "Hij was een warm en bijzonder mens en een integer muzikant. De kwaliteit van de muziek stond bij hem altijd op nummer één. Tijdens ons optreden vanavond in Londen spelen we een nummer waar Toots Thielemans aan heeft meegewerkt. Dat stond al in de planning, maar jet wordt nu een extra bijzonder moment voor ons.''

Lees ook dit Parool-interview met Toots Thielemans uit 2002 terug: 'Ik moet bekennen dat ik Baantjer nooit heb gezien'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden