Plus

Jari Litmanen: Amsterdam heeft me heel veel gegeven

Jari Litmanen was weer even in Amsterdam. De Finse stervoetballer uit het gouden Ajax van de jaren negentig schreef zijn autobiografie. "Die enkel zal altijd een probleem blijven."

Jari Litmanen was weer even terug in AmsterdamBeeld Proshots

Op de negende etage van het Hilton hotel loopt een man. Sommige mensen herken je uit duizenden. Het silhouet, de stramme rug, de beweging met de hand.

Het loopje met de wat gekromde benen verraadt deze man. Zacht schopt hij een bal voor zich uit. En hij draagt het Ajax-tenue. Dichterbij gekomen moet er sprake zijn geweest van zinsbegoocheling. De man is gekleed in een mooi, zwart overhemd, een nette, grijze broek, en glimmende schoenen. En waar is die bal gebleven?

Maar het is wel degelijk Jari Litmanen die daar bij een kamerdeur stil staat, de nummer 10 van het grote Ajax van midden jaren negentig. Ontwapenende lach.

De Fin is even terug in Amsterdam. Hij heeft zijn autobiografie geschreven; Litmanen 10. Een propvol programma wacht hem; veel mediainterviews, en voor de signeersessie in Scheltema vrijdag hebben zich meer dan duizend mensen opgegeven. Het tekent de niet aflatende populariteit van Jari Litmanen in Amsterdam.

En hij spreekt nog altijd goed Nederlands. Grappig accent. Wat doet hij tegenwoordig?

"Ik ben voetballer."

Jari Litmanen is 45, een mooie carrière bracht de aanvallende middenvelder bij Ajax, FC Barcelona en Liverpool. Een carrière die ook getekend is door blessures.

Litmanen ziet de verslaggever die verandert is in een vraagteken. "Ik ben nooit gestopt." Daar is die lach weer. Hij vertelt dat hij net nog met oud-ploeggenoten van Barcelona in Mexico wedstrijden heeft gespeeld. Hij kan het niet laten, voetbal is zijn bloed. Hij volgt een trainerscursus, is technisch adviseur bij de Finse voetbalbond en commentator voor de Finse tv.

Blessurevrij
Hij ziet er goed uit. In vorm. "Ik ben blessurevrij." O, wat hadden we dat graag tijdens zijn carrière vaker gehoord. En wat een dubieuze bijnaam hield hij over aan dat vaak geblesseerd zijn; 'De man van glas'.

Dan trekt Jari Litmanen doodleuk de veter van zijn rechterschoen los.
Even wat wringen en dan heeft hij de schoen in zijn hand. Geeft de schoen aan de verbouwereerde verslaggever.

"Kijk," zegt Jari Litmanen. Een schoen. "In de schoen."

In de schoen. Een op maat gemaakt steunzooltje bij de hak, en nog een tape-achtig stuk links voorin. De ruimte helemaal voorin blijft onzichtbaar.

"Dat moet in al mijn schoenen, anders krijg ik grote problemen met de enkel." Hij vertelt dat het lastig winkelen met hem is. "Ik pas maar in heel weinig schoenen."

Wijst op de Nederlandse uitgave van Litmanen 10. "Staat daar een foto in van mijn steunzolen? Nee? In de Finse versie wel. Die foto zegt meer dan duizend woorden."

Rechterenkel
Jammer genoeg houdt Jari Litmanen zijn lange Italiaanse sok aan. Zijn rechterenkel blijft bedekt. De horrorenkel waar hij als jongen als last van kreeg. "Ik ben nu blessurevrij, maar als ik nu niets doe, moet ik over een week toch naar de fysiotherapeut. Als ik wel voetbal moet dat ook. Die enkel zal altijd een probleem blijven."

Terwijl hij over zijn enkel praat gaat zijn hand naar die enkel. Hij wrijft hij er een paar keer over. "Al mijn blessures, kuit, dijbeen, hamstring, weet ik veel, het is allemaal te herleiden tot die enkel."

Die enkel. Alsof 'die enkel' niet bij zijn lichaam hoort. Hoe ver is de medische wereld trouwens met het transplanteren van enkels? Hij laat zijn enkel los. Kijkt er nog even naar. Maar niet boos.

Jari Litmanen is een man die niet snel boos wordt, hij is een man die accepteert. En hij pakt de schoen uit de handen van de verslaggever, die hem als een relikwie vasthield.

Eerste Fin
"Ik kom uit Finland. Finland is geen voetballand zoals Nederland. Wij hadden geen voetballer als Cruijff, geen club als Liverpool. Ik heb alles zelf moeten doen, want er was bijna niets. Weinig faciliteiten en programma's. Ik ben altijd overal die buitenlander, moet altijd beter zijn dan de anderen. Daarom heb ik altijd hard getraind, veel pijn weggestopt. Omdat ik me wilde laten zien. Ik ben de eerste Fin die de Champions League heeft gewonnen."

Alsof je dan niet mag klagen.

De lach. "In 2006 ben ik in Finland geopereerd aan die rechterenkel. Er zat niets meer in. Hoe heb je met die enkel kunnen voetballen? vroeg die arts."

Jari Litmanen kijkt een kort moment even stil voor zich uit. Trekt zijn schoen weer aan.

Nog een keer die vraag.

"Toen ik hier bij Ajax kwam, ik was 21, tapete ik soms mijn enkel in. Een paar stukjes maar. Toen ik hier zeven jaar later wegging..." Hij maakt met zijn handen een bol rond zijn enkels. "Ik kon niet meer zonder tape."

Wil om te voetballen
Er spreekt een ongekende wil uit om te voetballen. Niets eens om als voetballer te slagen, maar om te voetballen. Het spel. Daarom noemt hij zichzelf ook nog steeds voetballer.

Als dat wegvalt, valt er ook een deel van Jari Litmanen weg. "Ik heb meer bereikt dat iemand had kunnen verwachten. Bij de beste clubs gespeeld, met de beste voetballers. Tegen de beste clubs en tegen de beste voetballers..."

Ajax wint de Champions League in 1995. Vlnr: Finidi George, Edgar Davids, Jari Litmanen en Nwankwo Kanu met de bekerBeeld ANP

Betuigt dan zijn liefde voor Amsterdam. "Ik ben hier gevormd, een man geworden. Ik was jong toen ik hier kwam, en alleen, zonder vrienden en familie. Vaak heb ik me de vraag gesteld of ik dit wel wilde. Telkens was het antwoord ja. Geestelijk ben ik hier groot geworden. Het leven in Amsterdam heeft me heel veel gegeven."

Kijkt niet naar zijn rechter enkel.

"Aan de ander kant; wat als ik niet al die blessures had gehad? Ja, dan had er toch meer ingezeten, daar ben ik van overtuigd. Maar zo is het leven."

Fotoserie: Jari Litmanen even terug in Amsterdam

Jari Litmanen: Ik ben de eerste Fin die de Champions League heeft gewonnenBeeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden