Plus

Jane Goodall op bezoek bij HvA: 'Kleine beslissingen maken groot verschil'

Als een onvermoeibare diplomaat voor een wereld waarin mens en dier in harmonie leven, reist Jane Goodall rond over de wereld. Deze week deed ze Amsterdam aan.

'Tarzan trouwde met de verkeerde Jane.' Beeld Jesper Boot

Ze is inmiddels 84 jaar, wereldberoemd en overladen met onderscheidingen, maar Dame Jane Goodall zal toch altijd vooral Jane van de apen blijven.

"Tarzan trouwde met de verkeerde Jane," grapt Goodall donderdagmiddag tijdens een ontmoeting met een zaal vol studenten en jongeren op de Hogeschool van Amsterdam (HvA).

Ze heeft de bijeenkomst dan al geopend zoals ze dat al tientallen jaren doet in zalen over de hele wereld: met een begroeting op zijn chimpansees. Hoofd omhoog gestoken, lippen getuit en kreten die zacht beginnen en steeds harder worden.

Daarna, droog: "Dat betekent: hallo, ik ben Jane."

Chimpansee met stok
Het blijft een bijzondere gewaarwording dat deze frêle Engelse vrouw een halve eeuw geleden de internationale wetenschap op zijn kop zette met haar studie naar een groep chimpansees in Tanzania.

Goodall was secretaresse zonder academische opleiding, en dat maakte haar volgens antropoloog Louis Leaky geknipt voor een onbevangen onderzoek naar de ontbrekende schakel tussen mens en mensaap.

Goodall ontdekte dat de chimps gebruik maken van instrumenten, bijvoorbeeld door termieten uit een boomstam op te vissen met een stokje, en maakt met haar baanbrekende onderzoek een einde aan de tot dan toe strikte scheiding tussen mens en dier.

Op de bres voor de bij
De chimpansees van Gombe zien hun beschermvrouwe niet meer zo vaak als vroeger. Sinds de jaren negentig reist ze gemiddeld driehonderd dagen per jaar rond als onvermoeibaar diplomaat voor een wereld waarin mens en dier in harmonie met elkaar leven.

Haar leven in een natuurgebied, dat zwaar te lijden had onder illegale boskap en stropers, leerde Goodall dat zij de lokale bevolking moest helpen om de dieren te kunnen redden.

"We zijn programma's gaan opzetten voor de mensen met onderwijs, gezondheidszorg en alternatieven voor de boskap. Die programma's draaien nu in zes landen en de resultaten zijn goed. Er komt tegenwoordig weer bos bij in plaats dat het verdwijnt."

Het klimmen van de jaren lijkt Jane Goodall niet af te remmen. Integendeel, ze lijkt er nog een schepje bovenop te gooien, waarschijnlijk ook in het besef dat dit de tijd is om het stokje over te dragen aan een nieuwe generatie. Veel van haar ontmoetingen staan in het teken van het opbouwen van een stevige wereldwijde organisatie die haar werk straks kan overnemen.

Jane Goodall werd beroemd met haar onderzoek naar chimpansees. Beeld Michael Neugebauer

Er is een Jane Goodall Instituut dat de coördinatie heeft over bijvoorbeeld het netwerk Roots & Shoots, dat in 120 landen actief is. Op de HvA presenteerden zich enkele Nederlandse groepen, zoals scholieren uit Haarlem die zich sterk maken voor de bij.

Van de nieuwe generaties moeten we het hebben, zegt Goodall. "Het heeft geen zin om met politici of ondernemers te praten. Zij hebben hun posities ingenomen."

Uit de zaal komt de vraag of Goodall nooit eens de hoop verliest. "Ik ben wel eens depressief of boos. Er is een nieuwe wereldleider over wie ik me enorm boos kan maken. Maar ik word er vooral verschrikkelijk obstinaat van. Dat geeft me de kracht om door te gaan."

"Ik weet dat kleine beslissingen een groot verschil kunnen maken. Wat we elke dag kopen, wat we eten, wat we dragen. Als we de consequenties leren zien van de kleine beslissingen die we elke dag nemen, kunnen we daadwerkelijk grote veranderingen verteweegbrengen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden