Plus Ten Slotte

Jan Schretzmeijer (1940-2018): Kwajongen met een groot hart

Cultuurdirecteur Jan Schretzmeijer had twee grote liefdes: jazz en wandelen.

Jan Schretzmeijer in zijn tijd bij het Scapino Ballet Beeld Privécollectie

Na zijn pensionering liep hij vanaf zijn woonhuis in Haarlem naar Santiago de Compostela. In België kreeg hij last van zijn rug, schafte een kinderwagen aan voor zijn rugtas en vervolgde de wandeltocht. Dat hij hierbij een van zijn knieën kapot liep, leek hem niet te deren.

Schretzmeijer, die zaterdag overleed, was zakelijk directeur van het Scapino Ballet. "Zonder Jan was het Scapino er niet meer geweest," zegt vriend en voormalig hoofd techniek Bob Pellemans.

Cultuurminister Elco Brinkman wilde in de jaren tachtig het theater in Amsterdam sluiten. Schretzmeijer bleef zich verzetten en zorgde er uiteindelijk voor dat het dansgezelschap kon verhuizen naar Rotterdam. "Jan is een loopse hond die tegen ons aan blijft rijden," zei cultuurwethouder Joop Linthorst destijds over de vasthoudendheid van Schretzmeijer.

Toch werd Schretzmeijer in 1994 ontslagen bij het Scapino Ballet. Onder zijn leiding was het tekort van het dansgezelschap opgelopen tot 1,6 miljoen gulden.

"Als choreograaf Hans van Manen extra budget nodig had, schoof Jan met wat munten om het mogelijk te maken. Het dansgezelschap was zijn kindje, maar de cijfers leden daaronder," zegt Pellemans. Schretzmeijer zorgde ervoor dat de dansers een eerlijke cao kregen en dat er na hun danscarrière een omscholingsprogramma was.

Na zijn ontslag werd hij directeur van jazzpodium het Bimhuis. "Jan bezat een onwaarschijnlijke kennis van de jazzmuziek en haar geschiedenis," zegt Jan Eikenboom, vriend en voormalig directeur van het Filmfestival Rotterdam.

"Je hoefde maar een obscure opname te noemen en hij lepelde moeiteloos de bezetting op, desgewenst gaf hij ook nog de opnamedatum en -plaats daarbij."

Aan de bar
Maar Schretzmeijer kende ook nog een derde liefde. Een destructieve liefde. Waar andere wandelaars na een zware wandeldag hun bed opzochten, stond Schretzmeijer na een paar minuten al aan de bar. Zeker na zijn pensionering nam de alcoholinname zorgelijke vormen aan.

Met alle nare gevolgen van dien: zijn vrouw ging bij hem weg, zijn kinderen 'waren hem kwijt' en hij werd uit het verzorgingstehuis gezet. "Hij had geen rem," zegt Pellemans. "In de cultuurwereld kreeg hij daardoor alles voor elkaar, maar helaas gold het ook voor de fles."

Vrienden maken
De onstuimigheid waarmee Schretzmeijer leefde, stopte in 2014, toen hij een herseninfarct kreeg. "Hij kon bijna niks meer. Maar wij hadden de oude kwajongen Jan weer terug," zegt zijn dochter Vera Schretzmeijer.

De laatste jaren was hij weer de sociale man van vroeger. Scheef hangend in zijn rolstoel. Grijze baard. Markante kop. Vaak met een T-shirt van het Bimhuis.

Communicatie ging vanwege zijn spraakgebrek meestal via briefjes. Maar in het verzorgingstehuis in Laren, waar hij nu niet werd weggestuurd, maakte hij weer vrienden. De fles en de jazz bleven, alleen wandelen ging niet meer.

Jan Schretzmeijer overleed afgelopen zaterdag op 78-jarige leeftijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden