Plus Klapstoel

Jan-Mattijs Heinemeijer: 'Drie weken vakantie is genoeg'

Jan-Mattijs Heinemeijer (1962) is directeur van het Calandlyceum, de grootste en sportiefste middelbare school van de stad. Maandag begint het nieuwe schooljaar.

Jan-Mattijs Heinemeijer (1962) is directeur van het Calandlyceum in Amsterdam Beeld Harmen de Jong

Rivierenbuurt

"Geboren aan het Victorieplein. Ik kom uit een rood nest. Mijn vader was hoogleraar sociale geografie aan de Universiteit van Amsterdam. Mijn grootouders, Jan en Annie Romein-­Verschoor, waren historici. Echt links volk, marxisten.''

''Dat zit wel in mijn vezels. Ik geloof dat je het samen moet doen en dat als je veel hebt, je moet delen. Niet als een liberaal, die denkt: zoek het maar uit allemaal, als ik het maar goed heb. Ik ben geen communist, maar wel een sociaaldemocraat."

Alo

"Na het vwo op het Spinoza Lyceum wilde ik gymleraar worden. Je doet op de academie veel met elkaar, dat bindt en geeft je voor de rest van je leven commitment. Het zit ook in het fysieke. Je staat de helft van de week op een veld en elke dag sta je met zijn dertigen onder de douche.''

''Er zit veel volk met energie. Ik heb een grote vriendengroep aan de opleiding overgehouden, ik heb er ook mijn vrouw ontmoet. Na de alo ben ik nog geografie gaan studeren, om aan mijn omgeving te laten zien dat ik de univer­siteit ook aan kon. Ik heb het netjes in vier jaar afgerond en er nooit meer iets mee gedaan."

Nuhr

"Peter Heerschop en Joep van Deudekom zaten een jaar boven ons en Viggo Waas zat bij mij in het jaar op de alo. Gymleraren zijn mensen die op een podium durven staan.''

''Als je in een gymzaal dertig kinderen iets wil laten doen, moet je overzicht hebben en een stem om ze allemaal te bereiken, basale voorwaarden om een groep te kunnen leiden. Veel gymleraren komen in de schoolleiding terecht. Deze jongens waren dan nog behept met humor. Met een vriend deed ik licht en geluid voor ze. Amateuristisch, maar wel leuk om te doen."

Zes weken vakantie

"Half juli denkt iedereen: over drie weken is het vakantie, dus dan doen we nu al niet zo veel meer. Is de vakantie voorbij, dan moet je uit het niets weer hard aan de slag. Dat is volgens mij een van de oorzaken van de hoge werkdruk in het onderwijs. Ook voor scholieren zijn die ­lange vakanties niet fijn.''

''Kinderen in Zuid of Haarlem, waar ik woon, gaan misschien drie weken lekker met hun ouders naar Toscane, maar veel kinderen in West hangen zes weken op straat. Idealiter hebben we drie weken zomervakantie, om dan verdeeld over het jaar vrij te hebben wanneer je er behoefte aan hebt. Maar dat is vloeken in de kerk hoor."

Calandlyceum

"De afgelopen twintig jaar is er ongelofelijk veel veranderd, maar toen ik er solliciteerde begin jaren negentig waren Osdorp en de andere wijken in Nieuw-West nog treurig, met veel problemen rond nieuwe Amsterdammers.''

''Toch, ik was nog geen half jaar binnen en ik wist dat dit de beste plek was om te werken. De problematiek van een grote school, met bijna 2000 leerlingen, vond ik prachtig. Al gauw kreeg de school een sportprofiel, dat naadloos bij mijn interesse aansloot.''

''Ik wist toen al dat ik er ooit directeur wilde worden. Elk jaar spreek ik de eersteklassers toe en vertel ik dat verhaal. Ga iets doen waar je energie van krijgt. Ontdek wat jij kunt bereiken. Het motto van de school."

Topsport

"Er lopen 200 jonge topsporters bij ons rond. We zijn een van de vier Centrum voor Topsport en Onderwijsscholen in het land, speciaal voor topsporters die leerplichtig zijn. We hebben zwemmers, turners, tennissers, honkballers en voetballers in huis.''

''We zijn een school, dus we gaan niet een tennisser leren tennissen, maar we zorgen ervoor dat hij vrij krijgt als hij een belangrijke wedstrijd heeft en toch leert wat hij moet leren."

"Met de digitalisering is het tegenwoordig makkelijker om contact te houden, maar het vraagt ongelofelijk veel van docenten. Jonge topsporters zijn ontzettend gemotiveerd; ze gaan vóór school trainen en erna meteen weer.''

''Dat is wel een tandje meer dan de gemiddelde voetballende scholier die we op school hebben. Die tekenen op hun zestiende soms een contract en verdienen dan al meer dan een docent, maar zijn stomverbaasd als ze horen hoeveel hun zwemmende klasgenoten trainen."

Segregatie

"Ik maak me zorgen over de run op de catego­rale gymnasia en vwo-scholen binnen de ring. Het werkt segregatie in de hand. Het moet in mijn optiek het aandachtspunt zijn voor de ­politiek, maar voor de komende jaren zet ik mijn geld op de schoolbesturen om dit te agenderen.''

''Er heerst een ongezonde sfeer van pr en concurrentie, omdat er te veel scholen zijn in de stad. Wij moeten hard ons best doen om de vwo'ers naar ons toe te halen om een brede scholengemeenschap te zijn.''

''Als wij er niet voor zorgen dat er brede scholen blijven, gebeurt hetzelfde als in de banlieues in Parijs, waar groepen jongeren steeds verder van de ­samenleving af komen te staan. Ik sta voor de visie van mijn school, zodat het in Amsterdam nog een beetje gezellig blijft."

Lerarentekort

"Het wordt elk jaar lastiger, al heb ik nog alle ­vacatures vervuld. De gemiddelde docent ging dertig jaar geleden naar een school en bleef tot zijn pensioen zitten. Maar nu is er meer mobiliteit op de arbeidsmarkt, jonge mensen zitten er anders in.''

''Dat is niet verkeerd, want het is goed om ergens anders te kijken, maar het is onrustig in onderwijsland. De reputatie van het vak zou ook beter moeten. Ik heb veel respect voor de opgave aan de gemiddelde docent: de wereld is er niet eenvoudiger op geworden."

Examens

"Dit jaar vielen de slagingspercentages iets tegen, maar dat had mede te maken met het feit dat de ramadan precies tijdens de examens viel en dat het bloedheet was. Vanuit de sport kun je redeneren dat het gevolgen moet hebben: fiets je de hele dag in de hitte en drink je niets, dan presteer je minder. Daar hoef je geen dik boek voor te hebben gelezen."

"Ik deed een oproep aan lokale imams om de kinderen gewoon water te laten drinken. Zij ­zeiden: dat kunnen we niet doen, dan zijn we geen goede imam. Ik snap dat wel, maar van mij nemen ze het niet aan. Toch gaan we volgend jaar opnieuw het gesprek aan, ook met ouders. Het is van belang dat hun kind een diploma haalt. Soms is het een ingewikkelde balans.''

''Je manoeuvreert tussen twee werelden, ik ben atheïst, ik weet niet veel over de islam. Maar hoe houd je contact? De verscherping in onze samenleving leidde mede tot de oprichting van het islamitische Cornelius Haga Lyceum. Dat is ook omdat ouders zich niet op hun gemak voelen op Nederlandse scholen met een blanke schoolleiding."

Ajax

"Als klein mannetje stond ik elke thuiswedstrijd in De Meer op de tribune. Eerst met mijn vader, later met vriendjes. Het is zo'n brandmerk in mijn leven. Sinds 2016 hebben we een convenant met de club en geven we de jonge spelers les bij ons op school en in klaslokalen op De Toekomst.''

''Vanaf volgend jaar hebben we zelfs de hele jeugdopleiding binnen, ook het vrouwenvoetbal. Het is een ingewikkelde puzzel: met een beursgenoteerd bedrijf en een publieke instelling om tafel zitten. Het gaat over geld, over docenten, over tijd. Een school is steady, Ajax is een wisselkoers.''

''Als ze slecht hebben ­gespeeld, moet je ze niets vragen; hebben ze gewonnen, dan kan ineens alles. Ik vind het mooi dat ik met Edwin van der Sar een krabbel kan zetten, terwijl ik ook op mijn knieën voor de ­televisie in 1995 Ajax de Champions League heb zien winnen. Nu heeft hij een andere rol, al vind ik dat hij als keeper nog beter was."

Hockeycoach

"Ik heb zelf lang gehockeyd en mijn kinderen ook. Nu sta ik nog een avond per week op het veld bij HBS in Bloemendaal, waar ik Heren 1 en Dames 1 train. Vijftien jaar heb ik de dames hoofdklasse gecoacht, topspeelsters als Kim Lammers en Naomi van As - by far de beste hockeyer ter wereld als je het mij vraagt.''

''Wekelijks in Bloemendaal of Laren komen, vond ik wel een mooi contrast met mijn dagelijkse werk in Amsterdam-West. Het is een heel ander segment van de samenleving: cabrio's en vrouwen met een te bruin hoofd voor de tijd van het jaar."

Angliru

"Mijn god. Het beest van Asturië. Met het clubje van de alo gaan we elk jaar fietsen, mannen in de 50, maar wel fit. Na de ritzege vorig jaar in de Vuelta van Alberto Contador op de Angliru wilden wij dat ook proberen.''

''Ik ben boven ge­komen, maar die berg is niet normaal steil: 15, soms wel 23 procent. Je rijdt alleen, in mist en kou. Vlak voor de top brak het open. De heroïek van fietsen is mooi. Je kunt me geen groter plezier doen dan me onderaan een berg zetten. Maar deze berg doe ik nooit meer."

Wereldreiziger

"Ik heb bijna de hele wereld gezien, Afrika, Azië, Zuid-Amerika, Noord-Amerika; misschien is dat nog mijn aardrijkskundehart. Met de kinderen zijn we onder meer naar Vietnam, Canada en Amerika geweest.''

''Niet toen ze heel klein waren hoor. Dat vind ik een beetje vreemd, met een baby naar Thailand. Wat hebben die kinderen daar aan? De top was een tocht door de Rocky Mountains in Canada en dan beren zien. Dit jaar was Europa ook weer fijn. En ik ben altijd blij om terug in Nederland te zijn."

Pip Blom

"Help me even. Een muzikant? Muziek heeft veel verbanden met topsport. Ook muzikanten hebben op jonge leeftijd al veel geïnvesteerd in hun talent. Het gemak dat het uitstraalt als je een mooi schilderij of gave muziek kunt maken, vind ik bijzonder."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden