PlusKlapstoel

Jan Lammers: 'Max Verstappen is van de buitencategorie'

Jan Lammers (1956) is voormalig Formule 1-coureur. In juni rijdt hij voor de 23ste keer de 24 uur van Le Mans, die hij in 1988 won. Dit weekeinde begint het F1-seizoen.

Jan Lammers: 'Zandvoort is voor veel mensen het circuit, maar voor jongens die hier opgroeien, is het strand, zee, duinen' Beeld Harmen de Jong
Jan Lammers: 'Zandvoort is voor veel mensen het circuit, maar voor jongens die hier opgroeien, is het strand, zee, duinen'Beeld Harmen de Jong

Zandvoort

"Dan denk ik aan mijn jeugd. Een jongensdroom. Zandvoort is voor veel mensen natuurlijk het circuit, maar voor jongens die hier opgroeien, is het strand, zee, duinen. Een heel compacte omgeving waar het altijd feest is. Al heeft de gemiddelde ondernemer wel een beetje de Zandvoortse mentaliteit: de neiging chagrijnig te worden als het slecht weer is."

Zimmer frei

"Zeker, de voorkant werd verhuurd, dat was traditie hier. Wij woonden met een grote familie in een klein huis en alle centen die te verdienen waren, moesten meegepikt worden. In de zomer gingen we uit de woonkamer en zaten we in een smal pijpenlaatje in het achterhuis."

"Wij sliepen met zijn allen op de zolder. Ik heb vijf broers en een zus, niet normaal, ik sliep met twee broertjes in één bed. Mijn vader had ook de garage omgebouwd om een tweede kamer te verhuren. Er was weinig geld, maar heel veel gezondheid en geluk, en nuchterheid."

Jantje

"Ja, dat ben ik. Qua lengte is er nooit zo veel bijgekomen. Voor veel mensen is het zo'n koesterend naampje. Meestal als ze me Jantje noemen, bedoelen ze dat vertederend. Jij zegt dan wel knuffelcoureur - tegenwoordig heb je de knuffelmarokkanen, goed, ook niet allemaal - maar ik herinner me een artikel in Panorama in 1979. We gingen naar de Grand Prix van ­Silverstone, en de kop was: 'De held van het brommervolkje', of zoiets."

"Ach, het vertelt ook mijn afkomst. Ik ben geen student die ze Lammers noemen, ik ben Jantje. Op mijn veertiende van de lts geschopt, daarna nog wel wat cursussen gehad, maar mijn basis heb ik hier op de slipschool van Rob Slotemaker gehad."

"1.84? Geen idee wie dat op mijn wikipedia heeft ingevuld, maar het is 1.68. 1.84 is mijn vriendin, denk ik."

Rob Slotemaker

"Dan zeg je in feite Jan Lammers. Natuurlijk heeft mijn eigen familie me opgevoed, maar Rob heeft een racer van mij gemaakt. Opvoeden en opleiden, ik ben echt een kruisbestuiving tussen mijn ouders en Rob Slotemaker. Hij is jammer genoeg overleden toen ik 22 was, maar hij blijft voor mij altijd de grote leermeester."

"Als klein kereltje begon ik op zijn slipschool. Met auto's wassen en baanspuiten en dat leidde tot slipdemonstraties en racecursussen. Rob heeft me helemaal in het zadel gezet. Ik was van plan Grand Prix te winnen, Monaco, WK's. Dat is dan niet gelukt, alleen Le Mans."

"Maar al andere die bekers en al die raceresultaten, dat doet me niet zo veel. Het gaat om de herinneringen. Ik ben een wereldburger geworden door dat racen, door Rob. Het eerste woord dat net bij me opkwam, maar wat ik niet uitsprak is: dankbaar."

Albert Park

"Het circus gaat lopen. Ik denk dat de meesten de chips en het bier en de cola weer aan het inslaan zijn. Het seizoen opent dit weekeinde in Australië en dat zijn natuurlijk de ouderwetse tijden. Ik weet nog dat ik met mijn vader om twee uur 's nachts zat te kijken naar Muhammad Ali en Joe Frazier, en nu heb je ook die nachtelijke tafereeltjes. Gewoon leuk. Je wilt zien hoe de krachtsverhoudingen liggen. Ze moeten alle kaarten op tafel gooien, nu gaat het erom."

Koning Max

"Max gaat veel verder dan autocoureur natuurlijk. Max heeft Formule 1 tot een volkssport ­gemaakt. Aan de ene kant gek, want Formule 1 ­representeerde ook het onbereikbare. Voor 99,9 procent van de bevolking is het niet weggelegd, maar ineens is er een enorme beleving. Ook niet gek: hij is 16 en stapt gewoon in de Formule 1. Dan hoef je helemaal niet van autoracen te houden, je hoeft alleen maar een zoon te hebben van 15 of 16."

"Dat móet je ­volgen, dat móet je zien. Wat is dat dan voor jongen? En als je dan ook nog ziet dat hij welbespraakt is en keurig opgevoed, dan is dat gewoon heel bijzonder. Max is van de buitencategorie, te vergelijken met Messi. Hij presteert met ogenschijnlijk ­hetzelfde gemak."

René

"Hij is acht en hij is nu twee jaar aan het karten. Nee nee nee, vergelijk is het einde van vermaak, zeg ik altijd. Hij is de koning van het inhalen en een beetje snelheid komt ook nog wel, en hij doet nu voor het eerst mee met een NK, maar we hebben vooral veel plezier. Ik probeer hem bij de juiste mensen onder te brengen, en we zien het wel."

Le Mans

"De 24 uur natuurlijk. Ik denk ook gelijk aan een Van Goghlandschapje. Onder Parijs is het nog 200 kilometer naar Le Mans en dat doe ik meestal bij zonsondergang, en dan al die fantastische graanvelden en Van Goghtafereeltjes. Ik was er voor het eerst toen ik 14 was. Dat kwam door Steve McQueen. Rob deed de stunts in zijn film Le Mans."

"Als het regende, konden ze niet filmen en was het rondhangen en schaken en kletsen. De zoon van Steve McQueen, Chad, was daar een beetje aan het motorcrossen en Rob, die altijd een groot kind is gebleven, riep: 'In Zandvoort heb ik een ventje en dat doet slippen met auto's op een droge weg.' Dus was het: neem hem eens mee. Zo heb ik nog in die prachtige 917 Gulf Porsche gezeten. Dat is een ervaring, dat vergeet je nooit meer."

"En achttien jaar later win je daar die race. Een uur voor de finish krijg je allemaal flashbacks. Dat het dan gaat gebeuren, sta je hem te winnen, en dat Rob er dan niet bij is. Emotioneel, maar wel prachtig."

Tweede adem

"Ik weet niet eens de hoeveelste adem het is. In stapte ik 1982 uit de Formule 1 en in 1992 stapte ik weer in. Dat is nog steeds een recordcomeback, dat is leuk. En nu ook weer. Ik rij dit jaar de European Le Mans Series en voor de 23ste keer de 24 uur van Le Mans, met Frits van Eerd van Jumbo en Rubens Barrichello. En hier en daar nog wat klassieke races, Misano, Imola."

"Aan de ene kant hebben we Max die ervoor zorgt dat iedereen het leuk vindt over autoracen te praten, en dat brengt mij hier en daar een beetje onder de aandacht, en daarnaast ga ik zelf ook weer verder met racen, op een mooi niveau."

Dakar

"Dit jaar heb ik niet meegedaan, ik wil me concentreren op het racen. Maar ik sta er wel voor open, als de kans met een goed team zich voordoet. Met de vrachtwagen, hè. Dat vind ik nog steeds leuk. Nee, in Afrika heb ik nooit gereden, dat heb ik ook nooit zo geambieerd."

"Als je in Zuid-Amerika ergens stilstaat, komen mensen die helemaal niets hebben met water en eten, uit alle hoeken komen apparaten vandaan en monteurs vallen uit de lucht - iedereen staat klaar je te helpen. Er is daar een enorme passie voor autosport. Als je in Noord-Afrika even van je auto wegloopt, zijn al je wielen verdwenen. Dat is toch een heel andere beleving."

F1 Zandvoort

"Je hoort mensen snel piepen over het verkeer. Wat een onzin. Als het 35 graden is, komt er twee-, driehonderdduizend man deze kant op en die hebben het er graag voor over om in de ­file te staan. Dus die honderdduizend man voor het circuit vinden hun weg ook wel. En stel, Max wint de Grand Prix van Zandvoort en die mensen zijn pas dinsdag thuis, dan hadden ze het toch nooit willen missen."

"Maar je moet je eerst afvragen of je het wel moet willen. We leven in een tijd waar de Grand Prix van Duitsland economisch niet haalbaar is, terwijl je in dat land giganten hebt als Mer­cedes. Wil je die hele entourage naar Zandvoort krijgen, moet je sowieso al 30, 40 miljoen euro neerleggen."

"Als morgen een of andere oliestaat een verzoek indient, heb je best kans dat ze ­zeggen: prima, 60 miljoen. En daarnaast moet je investeringen doen van jaarlijks 30, 40 miljoen. Dat zijn de uitgaven. Dus het is naïef, want waar zitten je inkomsten? Het kan alleen als de overheid zich erachter zet met een lobby die vergelijkbaar is met die van Olympische Spelen of een WK."

Manisch

"Ik ben een manisch mens. Toen ik 15, 16 was het altijd vechtsporten. Karate, kickboksen en tai chi en ook mediteren. Later was ik vol bezig met motorcrossen en weer later met tennis, ­elke dag, ruim twee jaar. Stond ik weer om één uur 's nachts op de tennisbaan."

"Mijn laatste ­manie was hardlopen. Ik heb races gehad, dan moest ik me 's ochtends om negen uur melden voor het ontbijt, maar in mijn schema stond dat ik die dag 24 kilometer moest hardlopen. Dan zette ik de wekker om half vijf. Daarna zat ik om negen uur fruitig aan het ontbijt. Dat autoracen kun je gelukkig zittend doen."

"Halverwege de jaren tachtig had ik manie met lezen. Ik zat weer bij een team dat failliet was gegaan en ik had weer geen stoel en ik dacht: ik moet me toch eens gaan verdiepen in het leven. Ik zal er wel te dom voor zijn, dacht ik, want rijden kan ik wel, maar ik neem kennelijk toch steeds verkeerde beslissingen."

"Toen heb ik héél veel gelezen, allemaal boeken van U.S. Andersen, over de mind control method. Want je gedachten gaan soms als een dronken aap door je hoofd, terwijl je juist moet focussen. Ik heb er stuk of zes, zeven gelezen, het heeft me enorm geholpen, tot op de dag van vandaag."

Eppo van Nispen

"Dat zegt me helemaal niks. In het literaire ­circuit ben ik niet heel actief."

De Grand Prix van Australië start morgenochtend om 7.00 uur Nederlandse tijd en is te zien op Ziggo Sport.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden