Plus

Jackie

Jackie, met een geweldige Natalie Portman als Jacky Kennedy, is een film als een koortsdroom, die heen en weer schiet in de tijd en feit en fictie naadloos in elkaar laat overlopen.

Natalie Portman is volkomen geloofwaardig als Jackie Kennedy, door haar stemgeluid en haar elegante gebaartjes Beeld -

'Het is nog maar een week geleden en ze behandelen hem al als een stoffig, oud artefact dat ver weggeborgen kan worden. Dat is niet de manier om hem te onthouden."

In de openingsscène van Jackie doet de kersverse weduwe Jacqueline Kennedy haar beklag over twee gerenommeerde journalisten, die het hebben gewaagd om kort nadat haar echtgenoot John F. Kennedy is vermoord, al vraagtekens te zetten bij zijn politieke erfenis.

Kunstgreep
Ze doet dat tegen een derde journalist, die op het buitenhuis van de Kennedy's is ontboden om háár herinneringen aan haar man op te tekenen. "U begrijpt dat ik dit ­gesprek zal nalezen?" Hij heeft de boodschap goed begrepen: "Oké. Dus dit wordt uw versie van wat er is ­gebeurd."

Het is een interessante kunstgreep, waarmee direct duidelijk wordt dat de film het perspectief van Jackie weergeeft.

Maar Jackie weerspiegelt natuurlijk ook de visie van de Chileense regisseur Pablo Larraín, die zich met eigenzinnige films als Tony Manero (2008), Post Mortem (2010), No (2012), El Club (2015) en Neruda (2016) ­opwierp als de belangrijkste chroniqueur van de recente Chileense geschiedenis. Jackie is Larraíns eerste Amerikaanse film.

Elegante gebaartjes
Eigenlijk zou Darren Aronofsky de biopic regisseren, met Rachel Weisz in de titelrol. Toen Aronofsky afhaakte - hij is nog wel als producent aan de film verbonden - kwam Larraín in beeld.

Voor de hoofdrol vroeg hij Natalie Portman. Het is een geweldige keuze; Portman is van begin tot het einde volkomen geloofwaardig - door het feilloos imiteren van Jackie Kennedy's geaffecteerde stemgeluid en haar elegante gebaartjes. En met grote dank aan kostuumontwerper Madeline Fontaine, die genomineerd is voor een Oscar - net als Portman overigens en ook Mica Levi, die de fraaie soundtrack verzorgde.

Zo terecht als deze drie nominaties zijn, zo vreemd is het negeren van Noah Oppenheim, de schrijver van het originele scenario, dat wel werd bekroond op het festival van Venetië, waar Jackie dit najaar in wereldpremière ging.

Hij maakte de blauwdruk voor een film als een koortsdroom, die heen en weer schiet in de tijd en feit en fictie naadloos in elkaar laat overlopen.

Rondleiding
Zoals het in Jackie Kennedy's brein ook tekeer moet zijn gegaan: het ene moment is ze in diepe rouw vanwege de dood van haar geliefde, dan weer bekommert ze zich in de overlevingsstand over de kindertjes. Of is ze volop bezig met het veiligstellen van de (politieke) erfenis en het imago van haar echtgenoot. Én daarmee haar eigen erfenis en imago - Jackie bouwt doelbewust een merk, een brand.

Dat begint al met de rondleiding door het door haar in oude luister herstelde Witte Huis, waarmee Jackie kort na het aantreden van haar man een gevoel van de grootsheid van Amerika wilde delen met het Amerikaanse volk (het in 1962 door CBS uitgezonden programma leverde haar een Emmy op).

Geschiedenis
"Mensen hebben de geschiedenis nodig. Het geeft hun kracht," zegt ze voor de draaiende camera's (het filmpje is in eendrachtige samenwerking met de Franse cameraman Stéphane Fontaine feilloos nagemaakt). "Ze moeten weten dat hier echte mannen hebben gewoond. Geen geesten of legendes uit verzonnen verhalen, maar mannen die tegenslag hebben ontmoet en overwonnen."

Het zit ook in Jackies onderonsjes met John F. Kennedy's broer Bobby ("Wat hebben we nu eigenlijk bereikt? Wij zijn 'die mooie mensen' en niks meer... Geschiedenis is meedogenloos," verzucht Bobby tegen Jackie) en met haar chauffeur.

Jackie

Regie Pablo Larraín
Met Natalie Portman, Billy Crudup, John Hurt, Peter Sarsgaard
Te zien in Cinecenter, Eye, Filmhallen, The Movies, Rialto, Studio/K, City, Tuschinski
*****

'A very Camelotesque brand,' schreven diverse Amerikaanse media Beeld -

Het komt voortdurend terug in het moeizame vraaggesprek met de naamloze, naar Theodore H. White van Life Magazine gemodelleerde journalist (Billy Crudup). En het zit in de gesprekken met een priester, bij wie de ontredderde Jackie steun zoekt en vindt - een prachtige, breekbare rol van de vorige maand overleden John Hurt.

"Hij heeft alles opgeschreven wat ik hem heb opgedragen. En het is overal ter wereld gepubliceerd," doet Jackie de oude, wijze man verslag van haar interviewsessies. "Misschien is dit wat iedereen nu gelooft... Camelot... Mensen willen nu eenmaal graag in sprookjes geloven."

Camelot, het legendarische kasteel van koning Arthur. In Jackie is te zien hoe Jackie Kennedy zorgvuldig een sprookje creëert dat van het Witte Huis een politiek paradijs maakt. Zijn idealen zullen zeker voortleven, zegt Jackie tegen de journalist. En er zullen andere grote presidenten komen. "But, there won't be another Camelot. Not another Camelot."

Geen toeval
De (recente) geschiedenis toont haar ongelijk. Want het was natuurlijk geen toeval dat Melania Trump zich bij de inauguratie van haar echtgenoot had laten inspireren door de stijlvolste first lady die het Witte Huis ooit heeft gekend: het hemelsblauwe mantelpakje van modeontwerper Ralph Lauren leek als twee druppels water op de outfit die Jackie Kennedy droeg bij de eedaflegging van haar echtgenoot.

En het was ook geen toeval dat Trumps dochter Ivanka en haar tiptop uitgedoste familie de pers kort daarop in het Witte Huis uitnodigden voor een glamoureuze fotosessie. 'A very Camelotesque brand,' schreven diverse Amerikaanse media.

De weerspiegeling in het heden maakt Jackie alleen maar gelaagder en relevanter; het is niet alleen een zeer eigengereide biografische film, maar ook een schrander essay over beeld- en mythevorming, de werking van de media en onze verhouding tot die media.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden