Italiaans onbegrip over Berlusconi als moralist

Juist dezer dagen is Berlusconi bezig een uiterst omstreden wet door het parlement te loodsen waarmee Italianen hun (zwarte) geld vanuit die paradijzen kunnen laten terugkeren. Foto EPA Beeld
Juist dezer dagen is Berlusconi bezig een uiterst omstreden wet door het parlement te loodsen waarmee Italianen hun (zwarte) geld vanuit die paradijzen kunnen laten terugkeren. Foto EPA

ROME - De Italiaanse premier Silvio Berlusconi wil dat 'de wereld' de fiscale paradijzen aanpakt. De oppositie thuis snapt hier niets van en wijst naar Berlusconi's eigen verleden en een spiksplinternieuwe 'maffiose wet'.

Op internationaal terrein heeft Silvio Berlusconi zich in de kleren van de moralist gehesen en verkettert fiscale paradijzen. ''Belastingontduiking schaadt de overheidsfinanciën maar ook het gevoel van rechtvaardigheid bij de burgers'', zei de Italiaanse premier afgelopen week in Pittsburgh als voorzitter van de G8.

Thuis in Italië viel menigeen van zijn stoel. Juist dezer dagen is Berlusconi bezig een uiterst omstreden wet door het parlement te loodsen waarmee Italianen hun (zwarte) geld vanuit die paradijzen kunnen laten terugkeren. Het gebeurt tegen dusdanige voorwaarden dat de oppositie spreekt van 'een cadeau aan de maffia'.

Italië kent nu de derde amnestie inzake belastingontduiking in zeven jaar; alle drie zijn ze van de hand van Berlusconi. Zelfs een ondernemer uit Perugia die op Berlusconi heeft gestemd is, perplex: ''In 2003 sprak men van de grafsteen, ofwel de allerlaatste mogelijkheid en nu is er weer één. Zo blijf je het gevoel stimuleren dat ontduiken loont.''

Van alle 'amnestieën' is de Italiaanse veruit de vriendelijkste. Wie zijn geld terugbrengt betaalt een eenmalige boete van vijf procent en is klaar. Hij blijft bovendien anoniem. In Engeland loopt het percentage op tot 52 procent; Duitsland kent nog zwaardere straffen. In geen enkel land behalve in Italië wordt anonimiteit gegarandeerd.

Het probleem is, net als bij de vorige keren, dat de regering geld nodig heeft. Aangenomen wordt dat er 600 miljard euro in het buitenland staat 'geparkeerd' en dat honderd miljard daarvan in de komende zeven maanden terugkomt. Dus: vijf miljard voor de staat. De Wall Street Journal sprak van een 'gigantische amnestie om de staatsbalans te redden en de banken gelukkig te maken'.

Maar vorige week zijn snel een paar paragrafen toegevoegd aan de inmiddels in Italië's Tweede Kamer goedgekeurde wet. Ook geld dat vrucht is van criminele activiteiten, zoals het vervalsen van balansen en facturen, valt nu onder de regeling. De regering verwacht hiermee vooral het midden- en kleinbedrijf over de streep te trekken.

Voor Antonio di Pietro, oud-corruptiejager en aanklager van Silvio Berlusconi, deelt de regering cadeaus uit aan maffiosi en ontduikers. Voor Di Pietro, nu leider van de partij Italië van de Waarden, past alles in de logica van Berlusconi, die zelf talloze wetten op maat maakte om strafvervolging te ontlopen.

Weliswaar profiteert de premier zelf niet - de regeling heeft geen betrekking op zaken waarnaar al een juridisch onderzoek is begonnen - maar het terrein is hem niet onbekend.

Eerder dit jaar werd de Britse advocaat Mills veroordeeld tot viereneenhalf jaar gevangenisstraf omdat hij van Berlusconi 600 duizend dollar had ontvangen. In ruil hiervoor heeft hij voor het gerecht gezwegen over een netwerk van offshore bedrijven voor zwart geld van de holding Fininvest.

Uitgerekend een dezer dagen zullen magistraten hun aanklacht formuleren omtrent 'opgeblazen' facturen die een Amerikaanse verkoper van filmrechten jarenlang declareerde bij de televisiepoot van Fininvest. De man zou namens Berlusconi tot zeker 2005 op deze manier zwart kapitaal hebben opgebouwd, onder meer in Zwitserland, waar een rekening van 100 miljoen dollar is gevonden.

Dit vormt een nieuwe tijdbom voor Berlusconi, die al in afwachting is van de ontknoping van een andere explosieve zaak: over een week zal hij horen of het Constitutioneel Hof de wet aanvaardt waarmee de premier zichzelf wil beschermen tegen juridische aanklachten tijdens zijn zittingsperiode. Bij afwijzing is chaos gegarandeerd. (GPD)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden