Plus

Is 'Seal' de nieuwe grote man bij de Ajaxhooligans?

Er heerst rust rond de fanatieke aanhang van Ajax. Crimineel 'Polletje', die de hooligans leidde, is in een bijrol gedongen. Vak410 verhuist in de Arena naar de F-side. Een portret van Ajax' harde kern, bij de eerste thuiswedstrijd van het seizoen.

Sinds de harde kern fans in losse groepen ­uiteen is gevallen, is het opmerkelijk rustig rond AjaxwedstrijdenBeeld Barton van Flymen/Hollandse Hoogte

Jarenlang was ondenkbaar wat gebeurde in de aanloop naar de uitwedstrijd van Ajax tegen Feyenoord op 8 november 2015. Midden in het rumoerige uitzwaaien van de spelersbus door de harde kern van Ajax, met vuurwerk en gedoe, haalde 'Seal', voorzitter van de AFCA Supportersclub, uit naar crimineel Martin van de Pol, 'Polletje'. Die had hem geduwd. Dit keer trof Van de Pol de verkeerde.

'Seal', die zich al lang stoorde aan Van der Pols greep op de fanatieke Ajaxaanhang, eiste respect en werkte 'Polletje' met een vuistslag tegen de grond. Van de Pol droop af.

Onbetwiste leider
Meervoudig moordenaar Van de Pol leek zijn hand overspeeld te hebben, en met het pak slaag stelde die andere supportersvoorman orde op zaken. Van de Pol komt sindsdien nog wel naar wedstrijden, maar is veel minder prominent aanwezig en schudt maar een fractie van de handen die hij voorheen schudde.

De ontwikkeling verwondert ingewijden uit alle geledingen, die jarenlang zagen hoe Polletje de onbetwiste leider was op de tribunes en in het supportershome - tot dat afbrandde in januari 2015. Dat home was vanwege drugshandel en afpersing volgens diezelfde ingewijden lang een lucratieve inkomstenbron geweest.

Polletje had gewiekst vooral de jongere garde aan zich gebonden - 'de vijfde generatie', zoals die heet - en zich onaantastbaar getoond tot in de vertrekken van de Ajaxdirectie.

Het was Polletje die geblesseerde spelers begeleidde als die zich onder de harde kern mengden bij wedstrijden; het was Polletje die 'zijn' ordedienst geld toestopte en het was Polletje die een sturende rol werd toegedicht bij rellen.

Van de Pol verdeelde de fanatieke aanhang tot op het bot. Velen hadden al een tijd genoeg van de splijtzwam met zijn onberekenbare optreden, dat bovendien als weinig respectvol voor de Ajaxcultuur werd ervaren.

Verdeel en heers
Van een doordachte, machiavellistische machtsstrategie van verdeel en heers zal heus geen sprake zijn geweest toen Polletje tot een nederiger opstelling werd gedwongen. 'Seal' zal eerder handig gebruik hebben gemaakt van het momentum. Toch, sinds de harde kern weer in losse, ongeleide groepen uiteen is gevallen, is het opmerkelijk rustig rond Ajaxwedstrijden.

Die rust hangt wellicht ook samen met het nog altijd uitblijven van een nieuw supportershome dat de harde kern zo vurig wenst bij de Arena.
Het toch al zo moeizame overleg tussen Ajax, gemeente, politie, Arena en het stichtingsbestuur dat het honk moet exploiteren, kwam stil te liggen.

Vooral omdat de beoogde uitbaters, allemaal lid van de harde kern, huiverig waren. Vanwege de lastige exploitatievoorwaarden van het honk, dat maar zeventien keer per jaar open mag onder een streng vergunningenregime, maar zeker ook vanwege de dwingende aanwezigheid van Van de Pol. De schrik zat er goed in.

Sinds kort wordt weer overlegd, maar niet iedereen zit te wachten op een plek waar de harde kern samenkomt. De gemeente beloofde ooit een financiële garantstelling van 2,1 miljoen voor het home, maar het is onduidelijk of de stad nog belang ziet in nakoming van die afspraak nu het al een tijd rustig is zónder honk.

Tot een nieuw honk opent, blijft de harde kern buiten het stadion versnipperd rondhangen, ook op wedstrijddagen. Tot ongeregeldheden in de stad komt het nauwelijks, al is dat soms ook door toeval of een inschattingsfout. Zo deden Ajaxhooligans voor het duel tegen Paok Saloniki het voorstel aan Griekse supporters te vechten, maar die waarschuwden direct de politie.

Getatoeëerde Ajax supporter laat zijn tatoeages zienBeeld Barton van Flymen/Hollandse Hoogte

Toen Feyenoord en PSV in Amsterdam om de Johan Cruijffschaal speelden en fanatieke supporters uit de harde kern uit Rotterdam langs de Arena liepen - toch dé aartsrivalen - zaten de hooligans van Ajax in café Karpershoek op de Martelaarsgracht. Daar bleven ze. Niemand nam enig initiatief. Een confrontatie bleef uit.

Een groep Ajaxfans deelde in februari wat klappen uit bij de Amsterdamse demonstratie van het rechtse clubje Pegida, al was politiek bewustzijn waarschijnlijk ondergeschikt aan de zin om te knokken.

Bij de veelbesproken bezetting van sportpark de Toekomst in oktober werden juist géén notoire relschoppers aangehouden, maar met name figuren van tot dan onbesproken gedrag.

Wel reizen soms groepjes jonge Ajaxfans naar steden ver buiten Amsterdam, om op afspraak kort en hevig te vechten met supporters van bijvoorbeeld Cambuur en PEC Zwolle.

Die Gelbe Wand
De harde kern is dan misschien verdeeld, op één plek staat ze in elk geval letterlijk weer schouder aan schouder: in het stadion. Ajax heeft Vak 410, dat jarenlang in een hoek op de tweede ring sfeer moest zien te maken, verhuisd naar de eerste ring van de zuidzijde, achter de goal, waar altijd al de F-side zat.

Samen moeten zij een sfeervak gaan vormen, naar het droomvoorbeeld van Die Gelbe Wand, het beroemde vak met luidruchtige aanhangers van Borussia Dortmund. De tribune is omgebouwd tot statribune - zij het met klapstoeltjes, zodat het vak ook kan worden gebruikt tijdens een concert van bijvoorbeeld André Rieu.

Het valt te bezien hoe de oudgedienden van de F-side aankijken tegen de druktemakers van Vak 410 met wie zij hun tribune voortaan delen. Verwacht wordt dat Vak 410 zich zal schikken naar de mores van die oude F-side.

De jonge garde heeft nog altijd ontzag voor de roemruchte mannen van Groep Oost of de delegatie uit 't Gooi. Ingewijden kijken met belangstelling naar het nieuwe vak, waar de plekken op de apenrots nog ingenomen moeten worden. Zowel waar het gaat om de leiding over de harde kern van duizenden als geheel, als over de hooligans die willen rellen (hooguit enkele honderden).

Openstaande plekken blijven binnen de harde kern van Ajax nooit lang onvervuld (zie kader).

Dat was te zien na de liquidatie in 2011 van de onbetwiste leider Sven Westendorp, maar ook nadat Daan van der E. was veroordeeld tot een flinke celstraf voor drugshandel. Zijn clientèle én helpers van jonge Ajaxhooligans werden rap overgenomen door Polletje.

Kledinglijn
De strijd om invloed in de harde kern is niet verwonderlijk: er valt veel geld te verdienen. Zo zien verscheidene betrokkenen dat kledinglijn 76 - door de F-side min of meer geschonken aan de zoons van de in 1997 in een weiland bij Beverwijk doodgeslagen hooligan Carlo Picornie - de laatste jaren veel prominenter in het straatbeeld aanwezig is dan het tot voor kort zeer populaire kledingmerk AFCA, dat wordt uitgebaat op naam van de weduwe van Sven Westendorp.

Is Seal, de man die Van de Pol een klap gaf, dan de nieuwe grote man binnen de harde kern?

Zo eenvoudig is het niet.

De veertiger uit Culemborg werpt zich al jaren op als de leider van de fanatieke aanhang en maakt deel uit van de traditioneel invloedrijke groep Molukse Ajaxfans, maar ingewijden noemen hem niet als de nieuwe aanjager van de hooligans die rellen zoeken.

Zo zag Seal in elk geval in het verleden ook zichzelf niet. "Ik heb niet echt een rol, soms pak ik een rol omdat ik wat ouder ben," zei hij in een getuigenverklaring over een mishandeling bij het supportershome in 2014.

Opvallend: in die zaak was Martin van de Pol verdachte. Seal nuanceerde als getuige de rol die justitie Van de Pol toedichtte. "Ik ken hem wel, hij krijgt veel respect, hij heeft natuurlijk overwicht. Hij is ongeveer net zo oud als ik, maar ik ben misschien iets liever."

Voorlopig is het afwachten wie zich als leider opwerpt - of opwerpen. Het is ook te vroeg om te zeggen dat de rol van Van de Pol is uitgespeeld. Wat gebeurt als het supportershome ooit opengaat? Polletje had daar ontegenzeggelijk een verdienmodel. Een lid van de harde kern ziet Van de Pol nooit meer de macht herwinnen. "Sinds die klap is de weerstand tegen Pol te groot en is het zelfvertrouwen van de andere supporters gegroeid."

Een andere ingewijde: "Kijkend naar Pols historie is niet te verwachten dat door één klap de hele wereld verandert."


Lees ook: Hoogleraar Jan Derksen over hooligans: 'Laat ze lekker knokken' [+]

Gevallen leiders

Martin van de Pol schoot in 2000 in seksclub Esther in Haarlem met een ander vier mannen dood. Eenmaal vrij werd hij de bepalende Ajaxhooligan. Hem zijn drugshandel en afpersing toegedicht, maar hij is daarvoor nooit vervolgd. Zijn advocaat Bénédicte Ficq wil niet reageren op dit artikel.

Daan van der E. zit in de cel. Hij kreeg forse straffen in twee drugszaken met vriendin Tamara. Zij hadden fans uit Vak 410 voor hun handel ingezet. Van der E. was betrokken bij de bestorming van het supportershome van ADO Den Haag en een schietpartij in een café van Feyenoordhooligans, samen met Rick Halman. Die zit een lange celstraf uit voor een moord op de Albert Cuypstraat in 2011. Politie en justitie zien ook aanwijzingen dat hij dat jaar Sven Westendorp doodschoot, maar bewijs ontbreekt.

Sven Westendorp is in 2011 geliquideerd bij zijn huis in Nieuw-West. Waarschijnlijk onterecht ging het gerucht dat hij met de politie sprak over de voornoemde drugshandel van Van der E.. Voor zijn dood was Westendorp een geziene leider in de harde kern, en sprak hij met de Ajaxdirectie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden