Vier vragen

Is het wel zo handig om Ahmadinejad naar Caïro te halen?

Bij aankomst op het vliegveld in Caïro, kuste de Egyptische president Mohamed Morsi zijn Iraanse collega Ahmadinejad op beide wangen, schudde enthousiast zijn hand en gaf hem een rood tapijt als welkomstgeschenk. Vier vragen over Ahmadinejads bezoek aan de Egyptische hoofdstad.

Ahmadinejad op de top van de Organisatie van Islamitische Samenwerking in Caïro Beeld afp
Ahmadinejad op de top van de Organisatie van Islamitische Samenwerking in CaïroBeeld afp

Was Morsi echt zo enthousiast?
Daar leek het wel even op. Maar niet veel later zaten de twee leiders met elkaar aan tafel voor een kritisch onderonsje over de aanpak van het bloedige conflict in Syrië. De leiders verschillen hierover sterk van mening. Iran is het enige land in het Midden-Oosten dat zich achter het regime van Bashar al-Assad schaart. Aan Morsi de uitdaging om zijn Iraanse collega ervan te overtuigen een andere weg in te slaan.

Is dat waarom Morsi zijn Iraanse collega heeft uitgenodigd?
Als gespreksthema staat Syrië hoog op de agenda, ook op de top van de Organisatie van Islamitische Samenwerking die vandaag in Caïro is begonnen.

Zonder de focus op Syrië te leggen, had Morsi zijn toenadering tot Iran moeilijk aan zijn achterban kunnen verkopen. Ahmadinejad heeft zich met zijn Syrië-standpunt niet geliefd gemaakt onder Egyptenaren, die een goede relatie onderhouden met Syriërs. In Caïro verblijven momenteel naar schatting zo'n 200.000 Syrische vluchtelingen. Eén daarvan verraste Ahmadinejad vandaag door een schoen naar zijn hoofd te slingeren.

Gisteren werd Ahmadinejad vermanend toegesproken door Ahmed al-Tayeb, een prominente sjeik van de Azhar-universiteit. De Iraanse leider zou het sjiïsme in de Golfstaten willen verspreiden ten nadele van de soennieten, luidde onder andere zijn kritiek. Is het wel zo'n handige stap van Morsi om Ahmadinejad naar Caïro te halen?
Egypte heeft zich van oudsher opgeworpen als leider van de Arabische wereld. Het lijkt erop dat Morsi die rol wil terugveroveren. Het is de Egyptische leider alles aan gelegen om zich los de weken van zijn sterk (financieel) afhankelijke relatie met de Verenigde Staten, die Egypte jaarlijks 1,5 miljard dollar toestoppen.

Bovendien is de relatie van de Moslimbroeders met de Golfstaten en Saoedi-Arabië naar verluidt koeltjes. Een sterkere band met Iran is dus van groot belang om de positie van Egypte in de regio te versterken. Het gevaar is dat Morsi daarmee zijn relatief goede betrekkingen met de Verenigde Staten en Israël verspeelt.

Was dat laatste niet ooit de reden dat Iran zich tegen Egypte keerde?
Zeker. De toenadering die Egypte onder Sadat met Israël en de Verenigde Staten zocht (en die leidde tot de Camp David-akkoorden), was voor Iran - dat in handen was gevallen van de strengislamitische Ayatollah Khomeini - reden om de banden met 'het verraderlijke' Egypte te verbreken.

Voor die tijd, toen sjah Pahlavi nog de scepter zwaaide over Iran, was er juist sprake van een broederlijke verhouding tussen de twee landen. De sjah vluchtte uiteindelijk naar Egypte en ligt begraven in de historische Al-Hussein moskee in Caïro, op steenworp afstand van waar Ahmadinejad kritisch werd toegesproken door sjeik Al-Tayeb. Even waaide er een vleugje ironie door de straten van de Egyptische hoofdstad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden