Plus

Is de coalitie toch gered?

De val van de demissionaire ministersploeg leek woensdagochtend op de valreep te kunnen worden voorkomen. VVD en PvdA hebben 'misschien een oplossing' voor hun problemen.

Halbe Zijlstra (VVD) vandaag bij het ministerie van Financiën na overleg van de PvdA- en VVD-top. Beeld Remko de Waal/ANP

Al die jaren wist Mark Rutte zijn coalitie met de PvdA bijeen te houden met compromissen, en woensdag leek dat hem - tegen de verwachting in - misschien weer te lukken.

Op het ministerie van Financiën kwam de coalitietop woensdagochtend voor de laatste keer bijeen om een uitweg te zoeken in de ruzie over lerarensalarissen. VVD-fractieleider Halbe Zijlstra zei na afloop dat het allemaal 'ingewikkeld' was.

"We hebben misschien een oplossing. We gaan nu kijken of dat ook zo is." Woensdagmiddag volgt nog een ministerraad, speciaal over de begroting.

De PvdA heeft dinsdag, tijdens een ingelast crisisoverleg, extra voorstellen op tafel gelegd om tijd te kopen. Zo vindt de partij van Lodewijk Asscher het plots prima als het kabinet nog een aantal weken nodig heeft, tot Prinsjesdag, om extra geld voor onderwijs te regelen. Mogelijk wordt die optie woensdag verder uitgewerkt.

Nucleaire optie
Eerder leek er een deal te zijn om 270 miljoen euro extra uit te trekken voor lerarensalarissen, maar die afspraak ketste af. Om juffen en meesters van een hoger loon te verzekeren, zijn immers meer partijen nodig.

De begroting voor volgend jaar moet door beide Kamers, en daar zijn VVD en PvdA hun meerderheid kwijt. Logisch is het dus om - zoals de PvdA ook wil - steun te vergaren van de formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie. Maar die willen nu nog geen vast bedrag toezeggen aan leraren, omdat er voor hún wensen immers ook nog geen geld is gereserveerd in de formatie.

Het bracht Rutte in een lastig parket. Want natuurlijk wil hij de rit - zij het demissionair - met de PvdA uitzitten. Een breuk schaadt het aanzien van de politiek. Het kan de formatie vertragen. Maar Rutte zat vast.

Het is simpel. Er ligt een portemonnee op de formatietafel waar de VVD nu alvast geld uit wil halen. Onder druk van de PvdA misschien, maar toch. Daar zaten ze bij CDA, D66 en ChristenUnie niet op te wachten.

Zeker niet omdat de investeringsruimte van Rutte III verre van onuitputtelijk is en de salarisverhoging ingrijpt in begrotingen van komende jaren.

Het zinde de premier niets dat de PvdA-voorman aanvankelijk de 'nucleaire optie' koos. Asscher kondigde immers voor de zomer aan dat zijn partij uit het demissionaire kabinet stapt als het niet lukt om samen met de VVD een salarisverhoging te regelen in de begroting, die morgen voor advies naar de Raad van State moet.

Eenpartijkabinet
Als Asscher het er toch op aan laat komen, verkiest de VVD bonje met de PvdA boven ruzie met CDA, D66 en ChristenUnie. De relatie met de PvdA was goed, maar zit in blessuretijd. Liever ruzie met je aanstaande ex dan met je verloofde.

Als er donderdagavond nog steeds geen akkoord is, en Asscher zijn dreigement waarmaakt, schept dat de vreemde situatie dat de VVD dan een eenpartijregering vormt. Daar merkt de gemiddelde Nederlander evenwel niets van. De VVD-ministers bestieren dan 'gewoon' even álle departementen tot de formatie klaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden