PlusAchtergrond

Is Bolsonaro zijn eigen graf aan het graven?

De radicaal-rechtse president Jair Bolsonaro van Brazilië ligt onder vuur nu zijn minister van Justitie Sérgio Moro is opgestapt. Moro beschuldigt Bolsonaro van inmenging in politieonderzoek.

President Bolsonaro.Beeld EPA

Moro nam vrijdag ontslag nadat, ­tegen zijn zin, de commandant van de militaire politie uit zijn functie was gezet door president Bolsonaro. Volgens Braziliaanse media is de politie misdrijven van twee zoons van Bolsonaro op het spoor en wil de president zijn kinderen beschermen.

In een verklaring voor zijn terug­treden beklaagde Moro zich erover dat Bolsonaro zich met de onder­zoeken van de politie wilde bemoeien, iets wat de president vrijdag later op de dag ontkende. Na de toespraak van Moro en Bolsonaro’s reactie daarop brak in meerdere steden een luid potten-en-pannenprotest los.

Moro is populair bij de aanhang van de regering-Bolsonaro. Hij werd als anticorruptiekopstuk binnen­gehaald. Moro was de rechter die de linkse oud-president Lula da Silva veroordeelde wegens corruptie, tot genoegen van de Bolsonaroaanhang. Gezien zijn reputatie en populariteit kan Moro’s aftreden president Bolsonaro in de problemen brengen.

Technocraten

De regering-Bolsonaro had al onenigheid met voormalig minister van Volks­gezondheid Mandetta en de gouverneurs van deelstaten over de strategie tegen het coronavirus. De minister en de gouverneurs willen een lockdown, maar Bolsonaro is daar fel op tegen omdat een lockdown de eco­nomie schaadt. Mandetta werd op 17 april uit zijn functie gezet. Hij werd opgevolgd door Nelson Teich, die zich meer aan de wensen van ­Bolsonaro aanpast en streeft naar een geleidelijke versoepeling van de lockdown. Zondag waren in Brazilië een kleine 53.000 besmettingen met Covid-19 geregistreerd, 3670 Brazili­anen zijn er volgens de officiële cijfers aan overleden.

De problemen van de regering bereikten een climax toen Bolsonaro zich op zondag 19 april in de hoofdstad Brasília mengde in een protest van mensen die willen dat er een ­militaire interventie komt en dat het congres en het Hooggerechtshof ­worden afgezet.

Maar militairen in de regering zeiden dat dit voor hen niet aan de orde is en dat er aan de democratie in Brazilië niet kan worden getornd. In Brazilië heerste een rechtse, militaire dictatuur van 1964 tot en met 1985.

De militairen hebben door de ontwikkelingen wel aan macht gewonnen in de regering. Het zijn volgens politi­coloog Oliver Stuenkel vooral gematigde, technocratische ministers die het onderspit delven. Een crisisteam ­onder leiding van stafchef generaal Walter Braga Netto heeft de teugels in handen genomen.

Herstelplan

Braga Netto presenteerde donderdag een herstelplan ter waarde van circa 5 miljard euro dat een miljoen banen moet opleveren in het door ­hoge werkloosheid – circa 12 procent – geplaagde Brazilië. Minister van Economie Paulo Guedes was niet bij de presentatie, iemand van wie het bedrijfsleven hoge verwachtingen had om de kwakkelende economie weer op gang te krijgen. Volgens waarnemers is hij de volgende technocraat die zal vertrekken.

Bij de oppositie in het congres klinkt nu opnieuw de roep om een afzettingsprocedure tegen president Bolsonaro, omdat hij wilde ingrijpen in het onderzoek van de politie. Er hangt hem ook een parlementair onderzoek boven het hoofd.

‘De president is zijn eigen graf aan het graven,’ verklaarde oud-­president Fernando Henrique Cardoso, die van 1995 tot 2003 aan de macht was, op Twitter. ‘Dat hij maar opstapt voordat hij wordt weggestuurd. Moge ons bespaard blijven dat we naast een coronavirus ook nog een lang im­peachmentproces hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden