Plus

Invalide op de Zuidas: Alleen staand vergaderen is er niet bij

De Zuidas is van oudsher een bolwerk van witte mannen. Stukje bij beetje komt daar verandering in. Deze week: Mark Ruiter, senior consultant bij Accenture. 'Mijn beperking kan een ijsbreker zijn.'

Mark Ruiter Beeld Niels Blekemolen

Mark Ruiter was 30 en had zich aangemeld voor een banendag bij adviesbureau Accenture. ­'s Ochtends een assessment, dan een gesprek met de recruiter, dan met de manager en tot slot met een partner. Bij elke ronde vielen er mensen af. Aan het einde van de dag, als je alles had doorstaan, kreeg je een contract.

Halverwege het laatste gesprek kreeg hij een hand: gefeliciteerd, je bent aan­genomen. Hij was totaal verrast - niemand die hem vroeg: hoe gaan we dat nou doen met je beperking? "Ze zeiden: dat gaan we wel oplossen. Je hebt een goed stel hersenen en dat kunnen we goed gebruiken. Dat gaf mij een enorm warm gevoel."

Ruiter (42) zit namelijk in een rolstoel. Zeventien jaar geleden ging hij, een paar maanden voor het einde van zijn studie, met drie vrienden op vakantie. Met vier motoren toeren door Zuid-Frankrijk. "We reden over een N-weg: je mocht er 110, wij reden 90. Een automobilist dacht: het zijn er drie, ik kan naar links. Dus hij wisselde van rijstrook, zonder richting aan te geven of over zijn schouder te kijken."

Ruiter werd de vangrail ingeduwd. Voor hij weer volledig bij bewustzijn was, was het drie weken later. "Het is niet zoals in de film, dat je wakker wordt en je in één keer beseft dat je invalide bent. De medicatie werd gewoon langzaam teruggeschroefd, stukje bij beetje merk je dat je in een ziekenhuis ligt. Ik weet nog goed dat ik aan mijn been voelde en dacht dat ik mijn leren broek nog aan had. Dat was het moment dat ik wist: het is goed mis."

Windturbineonderzoek
Hij had een dwarslaesie op borstniveau: hij kan zijn handen en armen goed gebruiken, daar­onder werkt niets meer. Vijftien maanden lag hij in het ziekenhuis, daarna volgden nog eens vijftien maanden poliklinische revalidatie. Natuurlijk heeft hij weleens zijn rolstoel een schop willen verkopen - wat hij dan vervolgens niet kon, is de flauwe grap die hij er zelf ook vaak over maakt.

In het revalidatiecentrum heeft hij de stoel een keer een harde zet gegeven. Moest ie daarna iemand bellen om hem weer terug te komen brengen. Dat doe je dus ook maar één keer. Hij probeerde zich vooral te focussen op beter worden. "Ik heb altijd gedacht: wat er ook gebeurt, ik ga die studie afmaken."

Hij had geluk dat hij zijn afstudeeronderzoek naar windturbines ook met die jaren vertraging nog kon oppakken. In 2005 studeerde hij af aan de TU Delft, in de werktuigbouwkunde. Hij solliciteerde bij bedrijven die veel aan duurzame energie doen.

"Met mijn technische achtergrond was ik opgeleid om met apparaten en machines te werken, maar bij mijn eerste sollicitatie maakten ze me meteen duidelijk dat ik vanwege de veiligheid geen industrieterrein op mocht. Als er iets zou gebeuren, kon ik niet weg."

9,4%

Van de mensen tussen 25 en 45 jaar, het meest actieve deel van de beroepsbevolking, heeft 9,4 procent een arbeidsbeperking. Dat zijn ongeveer 400.000 mensen. De helft van hen is niet beschikbaar voor werk, blijkt uit cijfers van het CBS. Van de andere helft is ongeveer 14 procent werkloos. Van leeftijdsgenoten zonder arbeidsbeperking is ongeveer 5 procent werkloos.

Hij werd er wel aangenomen, maar niet op de plek die hij wilde. Toen raadde een vriend hem Accenture aan. "Ik heb wel geaarzeld of ik in mijn brief zou zetten dat ik rolstoelgebonden ben. Uiteindelijk heb ik het niet op mijn cv gezet - ik wilde dat dat over mijn capaciteiten ging - maar wel in mijn brief. Ik wilde niet het beeld schetsen van een valide persoon en dan mensen verrassen."

Ontbijtsessies
In het begin belde hij nog weleens naar opdrachtgevers om te checken hoe het zit met de rolstoeltoegankelijkheid. Daar is hij mee gestopt. Hij wil niet te veel de nadruk leggen op zijn beperking. Dus begint hij er zelf ook niet altijd over in een gesprek, al kan het wel een ijsbreker zijn. "Meestal is het standaardverhaal: er komt een consultant binnen dus er moet weer wat veranderd of verkocht worden. Nu gaat het eerst even ergens anders over."

Toen Accenture naar de Zuidas verkaste dacht hij mee welke aanpassingen nodig waren en waar het invalidentoilet moest komen. En verder zijn eigenlijk alleen de kleine dingen anders. Hij plant geen ontbijtsessies omdat hij 's ochtends nu eenmaal wat meer tijd nodig heeft, en die daily stand-ups, de korte dagelijkse vergaderingen aan een statafel die horen bij de agile manier van werken, die doet zijn team dus niet. Zij gaan even zitten.

Het enige wat nog vaak misgaat, is de gehandicaptenparkeerplek. "Daar wordt zo veel misbruik van gemaakt, zelfs hier in de Itotoren. Ik heb ruimte nodig om naast de auto mijn rolstoel te kunnen neerzetten. De garage is niet van Accenture, die hoort bij het hele gebouw. Je wilt niet weten hoe vaak er iemand anders op die plek staat. Dat lompe gedrag: ik sta er maar heel even, ik had even een korte meeting binnen... Dat is het vervelendste waar ik tegenaan loop."

Stempel
Hij zit, met zijn rolstoel, per definitie in een 'divers' team. "Diverse teams zijn creatiever, innovatiever. Daarvoor hoef je natuurlijk niet iemand in een rolstoel erbij te hebben, dat gaat ook om andere dingen, zoals goede man-vrouwverhoudingen. Om niet meteen een stempel te krijgen, heb ik me in het begin juist daarvoor ingezet."

In zijn team ziet hij de meerwaarde van diversiteit. "Ze moeten in elk geval altijd aan Mark denken. Het gaat bijna in één moeite door: is er gedacht aan de vegetariërs, plannen we niet per ongeluk een etentje tijdens de ramadan. Je leert met elkaar rekening houden."

Een dove adviseur voor dove klanten

Bij ABN Amro kun je in gebarentaal een cappuccino bestellen. Doe met je handen alsof je een capuchon over je hoofd trekt. Als je het niet meer weet, kun je op een speciaal display spieken, maar daar ben je dan ook wel op aangewezen, want de barista is doof. De bank maakt werk van arbeids­gehandicapten, en heeft bijvoorbeeld ook dove hypotheekadviseurs in dienst speciaal voor dove klanten.

De Participatiewet verplicht de overheid banen te scheppen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op bedrijven wordt ook een dringend beroep gedaan, maar zij zijn nog niet gehouden aan een quotum.

Het is nog zoeken naar wie precies die mensen zijn die via die wet aan de slag moeten worden geholpen. Accountants- en ­adviesorganisatie EY (het oude Ernst & Young) heeft dit jaar al vijf mensen uit een uitkering aan een baan geholpen, vooral mensen met een bepaalde vorm van autisme. ABN Amro heeft deze mensen ook.

Zaak is wel de omgeving er goed op aan te passen. Zo geeft een klassieke kantoortuin veel te veel prikkels voor iemand met autisme. En het is niet niks om iemand met een arbeidsbeperking in je team te hebben.

Maar, aldus een medewerker: "Het ziekteverzuim daalt dan wel. Als je je niet zo lekker voelt en je hebt iemand met een hoge dwarslaesie in je team, dan bedenk je je wel twee keer voor je je ziek meldt."

Anders op de Zuidas

De Zuidas is nog altijd een bolwerk van witte mannen. Wie afwijkt van de norm, valt op. Beetje bij beetje raken bedrijven ervan doordrongen dat ze meer een afspiegeling moeten zijn van de maatschappij. Niet om goede sier te maken, maar uit bedrijfseconomische overwegingen: diversere, 'inclusieve' teams zijn creatiever en nemen betere beslissingen. En de klant vraagt erom. Die wil zich herkennen in de persoon aan de overkant van de tafel.

De komende weken spreekt Het Parool de mensen die, als het goed is, straks niet meer de uitzondering zijn. Zoals: de topvrouw in een mannenbedrijf, de homoseksuele bankier, de Marokkaanse advocaat.

Lees terug
Deel 1: Transgender op de Zuidas: 'Ze namen me niet meer serieus'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden