Ingrepen langdurige zorg zijn onvermijdelijk

Foto ANP

AMSTERDAM - Het nieuwe kabinet gaat stevig ingrijpen in de zorg, want er moet in totaal 18 miljard euro bezuinigd worden. Een van de grootste kostenposten is de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).

Het systeem is failliet, zeggen topambtenaren en zorgdirecteuren. Volgens het CBS geven we dit jaar collectief circa 60 miljard euro uit aan de zorg. Ruim een derde daarvan gaat op aan langdurige zorg, de AWBZ. De rest gaat naar de ziekenhuizen, apothekers en huisartsen. Die uitgaven samen zullen jaarlijks zo'n drie procent stijgen.

Dit jaar en de jaren daarop wordt in de zorg 1,4 miljard euro meer uitgegeven dan begroot. Niet alleen de medisch specialisten overschrijden hun budgetten, ook de inkomsten van tandartsen en ziekenhuizen rijzen de pan uit.

Dat gebeurt in de langdurige zorg, de AWBZ, ook. Dus heeft het demissionaire kabinet besloten het mes erin te zetten. Artsen worden gekort, ziekenhuizen moeten bezuinigen.

Het afschaffen van de vergoeding van de rollator is nog maar het begin. Vrouwen vanaf 21 jaar moeten voortaan zelf de pil betalen. Ook moet het aantal voorgeschreven antidepressiva (nu bijna een miljoen) naar beneden.

Een werkgroep van beleidsambtenaren kwam voor de verkiezingen met vier scenario's voor de langdurige zorg. De eerste is niets doen en doorgaan op de huidige weg. Dat willen partijen als de PVV en de SP.

Zorg verzekerd

Een tweede scenario is de 'eigen regie'. Net als nu op kleine schaal gebeurt met persoonsgebonden budgetten, krijgt iedere hulpbehoevende burger een zak geld, bepaalt zelf hoe hij zijn zorg wil hebben en rekent dat zelf af met de zorgverleners, instelling of zorgbedrijf. Daarbij krijgen mensen wel standaard tien procent minder dan ze in andere systemen zouden krijgen. Want ze moeten een deel zelf bijbetalen.

In het derde scenario, 'zorg verzekerd' kan de patiënt langdurige zorg laten regelen door zorgverzekeraars. Daarbij wordt de AWBZ-premie afgeschaft en de premie van de zorgverzekering fors verhoogd.

Voordeel is dat de verzekeraars toch al de ziekenhuiszorg regelen en er een mooie aansluiting komt tussen lange en korte zorg. Voordeel is ook dat zorgverzekeraars beter dan overheidsinstanties in staat moeten zijn de zorg te regisseren.

Kaasschaaf

Het vierde scenario is 'zorg dichtbij'. De gemeenten gaan in dit geval de langdurige zorg uitvoeren. Net als met de huishoudelijke verzorging al is gedaan, die is de afgelopen jaren overgeheveld naar de zogeheten Wet maatschappelijke ondersteuning. Het CDA en PvdA voelen wel voor 'zorg dichtbij'.

Maar wat er vaak niet bij wordt verteld is dat het wel voor minder geld moet. De gemeenten krijgen een vast bedrag en moeten het daar van redden. Het wordt niet meer. En waar in andere scenario's verzekerde zorg nog een 'recht' is, is zorg in dit scenario een 'gunst'.

De zorg is hoe dan ook een hoofdonderwerp onderwerp in de nu lopende formatiebesprekingen van VVD, CDA en PVV. De partij van Geert Wilders wil er nog meer geld in steken dan nu, vooral in de ouderenzorg. De VVD en het CDA lijken daarmee in te stemmen. Voor de verkiezingen wilde het CDA de AWBZ verder afslanken, maar de langdurige zorg zeker niet overhevelen naar zorgverzekeraars. De VVD, de grootste partij, wilde eigenlijk geleidelijk alle zorg overhevelen naar de zorgverzekeraars.

Met standpunten die zo uiteen lopen, zal er een compromis uitrollen, is de verwachting. De Haagse politiek zal geen keuze voor een geheel nieuw stelsel maken om de zorg beter betaalbaar te maken. Ze zal de kaasschaafmethode toepassen: op alle fronten de zorg gedeeltelijk uitkleden. Het systeem is failliet, maar de doorstart staat bij voorbaat al vast. (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden