PlusBouwwoede

ING-pand in West wordt fantasieloze doos: 'Sloop het dan maar helemaal'

De woningnood in Amsterdam is hoog. Daarom wil de gemeente door de hele stad duizenden nieuwe huizen bouwen - de plannen zijn vastgelegd in 'Koers 2025'. Wat moet daarvoor wijken?

Lex Boon
Staals bankgebouw, nu nog in volle glorie, straks onherkenbaar vernieuwd. Beeld Marc Driessen
Staals bankgebouw, nu nog in volle glorie, straks onherkenbaar vernieuwd.Beeld Marc Driessen

Architect Arthur Staal was al in de tachtig toen hij hoorde dat de eigenaren van Metropool, het door hem ontworpen kantoorgebouw op de Weesperstraat, gedeeltelijk wilden slopen.

Een woedende Staal liet het er niet bij zitten en spande een kort geding aan: de sloop zou zijn gebouw verminken. Daar was de rechter het mee eens. "Het ging hem echt aan het hart als zijn ontwerpen werden aangetast," vertelt zijn dochter Karin Staal. "Verknoeien noemde hij dat."

Herontwikkeling oude ING-pand
De schrik was dan ook groot, vorig jaar december, toen Karin Staal in de buurtkrant las over de herontwikkeling van het oude ING-pand aan de Haarlemmerweg: de Voortuinen, een project van architect Menno Kooistra en ontwikkelaar Pinnacle. Het is het eerste project binnen Westerpark West, het terrein met oude kantoorgebouwen van de Postbank en ING, waar tussen de 500 en 900 woningen moeten komen.

Op de artist impressions is te zien hoe de huidige gevel en de op- en onderbouw verdwijnen. Ze maken plaats voor een strak, wit wooncomplex waarbij ieder appartement zijn eigen terras heeft. Van het ontwerp van Staal blijft het skelet over van een deel van het gebouw.

Fantasieloze doos
"Ik moedig hergebruik aan, maar toon respect voor het ontwerp," zegt Karin Staal. "Ze zetten nu een fantasieloze doos over mijn vaders gebouw. Van het originele ontwerp is straks niets meer zichtbaar."

Als erfgename ziet ze het als haar taak om de ontwerpen te beschermen, die van haar vader en van haar opa - Jan Frederik Staal, onder meer verantwoordelijk voor De Wolkenkrabber in de Rivierenbuurt.

Na de ontdekking nam Karin Staal contact op met ontwikkelaar Pinnacle om haar bezwaar tegen het ontwerp kenbaar te maken. Er volgden twee gesprekken, zonder aanpassingen van het ontwerp.

Geen sprake van verminking
Volgens Pinnacle is er 'geen sprake van verminking van het ontwerp dat de goede naam van de architect aantast', omdat alleen het skelet overeind blijft, zo blijkt uit een brief van de ontwikkelaar.

Het vervangen van de gevel is volgens Pinnacle nu eenmaal noodzakelijk en de ontwikkelaar is 'ervan overtuigd dat het gekozen ontwerp in alle redelijkheid de beste (en zelfs enige) oplossing is'.

Dat herontwikkeling en respect voor het oorspronkelijke ontwerp wel samen kunnen gaan, blijkt volgens Karin Staal uit de recent geopende A'DAM Toren. Dat gebouw werd door haar vader in 1971 ontworpen als Toren Overhoeks, het hoofdkantoor van Shell.

Als erfgename werd ze al vroeg bij het proces betrokken en over het eindresultaat is ze zeer te spreken. Ze hoopt dan ook dat delen van het ING-gebouw toch nog bewaard blijven, zoals bijvoorbeeld de kenmerkende op- en onderbouw. Als eerbetoon aan het werk van Arthur Staal.

De schrik was groot toen Karin Staal in de buurtkrant las over de herontwikkeling van het oude ING-pand aan de Haarlemmerweg Beeld Laura Van Der Bijl
De schrik was groot toen Karin Staal in de buurtkrant las over de herontwikkeling van het oude ING-pand aan de HaarlemmerwegBeeld Laura Van Der Bijl

Zuiver
Groot is die kans niet. De ontwerpen zijn goedgekeurd door de welstandscommissie. De omgevingsvergunningen zijn rond. Ontwikkelaar Pinnacle laat weten dat na de bouwvak zo snel mogelijk wordt begonnen met de sloop- en bouwwerkzaamheden. Eind augustus dus, uiterlijk begin september.

Karin Staal zegt dat ze voorlopig niet opgeeft en zal proberen het gebouw van haar vader te redden. Als dat echt niet lukt, heeft zie liever dat ook het skelet van het gebouw tegen de vlakte gaat. "Sloop het dan maar helemaal. Wat dat betreft hou ik van zuiver, net zoals mijn vader."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden