In Zuid-Afrika is Amsterdam een piepklein modderig dorpje

In het oosten van Zuid-Afrika ligt ook een Amsterdam. Maar het modderige dorpje lijkt in weinig op ons Amsterdam. 'Amsterdam? Ik dacht dat het een achternaam was.'

Jonge Amsterdammers wachten in het Zuid-Afrikaanse dorp op de komst van de bus. Beeld Jeroen van Loon

Helemaal in het uiterste oosten van Zuid-Afrika, enkele kilometers voor de grens met Swaziland, ligt tussen enorme eucalyptusbossen en glooiende graslanden een piepklein modderig dorpje met een ouderwets benzinestation, een slachterij, wat winkels, maar liefst vijf kerken en een café.

Het gehucht heet Amsterdam, maar heeft verder weinig overeenkomsten met onze kosmopolitische hoofdstad. 'Als je er doorheen rijdt, mis je het bijna. Zo klein is het,' zegt bewoner André Grobbelaar (59) lachend.

Vele water
De Schot Alexander McCorkindale doopte het gehucht in de negentiende eeuw Roburnia, naar de Schotse dichter Robert Burns. Hij wilde in het gebied grootschalige industrie en honderden boerderijen bouwen, maar nadat hij in 1872 plotseling overleed, kwam er van de plannen niets meer terecht en trokken de meeste Schotten weer weg.

Over de vraag waarom het dorp vervolgens in 1881 Amsterdam werd gedoopt, lopen de meningen uiteen. Volgens de officiële lezing werd zo het oude vaderland geëerd, dat de 'Nederlandstalige' Boeren had gesteund tijdens de Eerste Boerenoorlog. Anderen beweren dat president Paul Kruger het dorp tijdens een bezoek zo doopte omdat het vele water hem aan de Nederlandse hoofdstad deed denken.

De meerderheid van de 'Amsterdammers' is er echter van overtuigd dat het puur willekeur was. Bij het passeren van het dorp zou Kruger de Schotse naam niets hebben gevonden en zijn meereizende, Nederlandse secretaris Eduard Bok hebben gevraagd waar het vandaan kwam.

Amsidamu
Veel bewoners weten het eigenlijk niet waar het dorp nu zo heet. 'Amsterdam is toch iemands achternaam?' zegt Phumlani Dlongolo (37), terwijl hij op een muurtje in Kwa-Thandeka een sigaret zit te roken. 'Heb je in Nederland ook een Amsterdam?' vraagt kapper Chief Malinga (33) met oprechte verbazing.

Jeugdleider Masina vertelt dat veel inwoners het dorp eigenlijk 'Amsidamu' noemen, een verbastering van Amsterdam naar het Swazi, de taal die door de meerderheid wordt gesproken. Sommige jongeren vinden de officiele naam juist stoer en zeggen fan te zijn van Ajax Amsterdam. Het plaatselijke amateurvoetbalteam schijnt zelfs naar de club te zijn vernoemd.

Andere Amsterdammers opperen dat de overheid een toeristische trekpleister van het dorp zou moeten maken, hoewel er in het dorp weinig bezienswaardigheden zijn: op borden staat 'Amsterdam' en in een verderop gelegen rots is - volgens legendes - de enorme voetafdruk van een reus te zien.

Lees dit weekend (3/4-10) meer in Het Parool: Het gehucht Amsterdam

Beeld LvdB/Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden