Recensie

In The Heart of the Sea jaagt de walvis op vissers (***)

Ook in 1819 was de wereld verslaafd aan olie. Niet aan aardolie, maar aan walvistraan. De uit walvisvet gekookte olie werd gebruikt als lampenolie, als smeermiddel en voor de fabricage van zeep. Met de walvisvaart werd veel geld verdiend, maar de jacht was niet zonder risico's.

Een spectaculair voorbeeld is het lot van de walvisvaarder Essex. Dit schip vertrok in 1819 van Nantucket, een eilandje voor de kust van Massachusetts, op zoek naar walvissen voor de kust van Zuid-Amerika. Omdat de vangst tegenviel, besloot de kapitein verder te varen. Het schip rondde de punt van Zuid-Afrika, waarna het werd geramd door een enorme potvis.

Moby Dick
Het schip zonk en er begon een barre overlevingstocht voor de in roeiboten ronddobberende bemanningsleden. Die zou drie maanden duren. Om te overleven, gaf de bemanning zich over aan kannibalisme. Dat we dit allemaal weten, komt doordat de stuurman van de Essex een dagboek bijhield. Herman Meville gebruikte het dertig jaar later als inspiratiebron voor Moby Dick.

Het verhaal over de ondergang van de Essex vormt de basis voor In the heart of the sea van regisseur Ron Howard, die epische drama's (The Da Vinci Code) afwisselt met kleine films (Frost/Nixon). Het is een onhandige combinatie van een epische avonturenfilm en een overlevingsdrama. De kijker krijgt een prima inkijkje in het reilen en zeilen aan boord van een walvisvaarder, waarbij de film spanning munt uit het conflict tussen de ervaren stuurman (Chris Hemsworth) en de nitwit van een kapitein (Benjamin Walker).

Het pièce de résistance is de uit de computer getoverde scène van de spectaculaire aanvaring met de walvis, waarbij Howard suggereert dat die het schip uit wraak torpedeert. Zijn film had ook The revenge of the whale kunnen heten.

Griezelvoyeurisme
Na deze climax verandert In the heart of the sea in een overlevingsdrama, waaraan vooral de grimeurs veel werk zullen hebben gehad vanwege alle uitgemergelde gezichten. Helaas blijft de aftakeling van de overlevenden steken in griezelvoyeurisme.

Het probleem dat walvisvaarders in onze tijd worden geassocieerd met harteloze, geldbeluste avonturiers hebben de makers anachronistisch opgelost door de stuurman, de held van het verhaal, op de valreep respect op te laten brengen voor de walvis die de Essex torpedeerde. Greenpeace zag dat het goed was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden