Plus

In strandwandeltempo op kosmische reis langs de IJoever

Aan het IJ in Noord kun je een maand lang door het zonnestelsel lopen met de snelheid van het licht - op schaal dan. 'Of je nou kind bent of wetenschapper, we kunnen niet bevatten hoe groot alles om ons heen is.'

In passende outfit gidst lichtkunstenaar Caspar Noyons bezoekers door 'het zonnestelsel' Beeld Rink Hof

'Laten we transformeren naar puur licht," zegt een intergalactisch, zilverkleurig figuur met een John Lennonbril. Het is architect en lichtkunstenaar Caspar Noyons, die zich deze avond heeft getransformeerd naar Caspar the Cosmic Tour Guide en de eerste bezoekers rondleidt door zijn project The Speed of Light.

In dit schaalmodel op de noordelijke IJoever van het zonnestelsel kunnen mensen ervaren hoe groot de afstanden in het heelal zijn. "Je kunt het zien als een wetenschappelijke installatie, maar ik noem het ook wel een kosmische reis."

Wetenschapper
Noyons kwam op het idee voor zijn project na een college van Robbert Dijkgraaf bij De wereld draait door, waarin de natuurkundige de grootte van de zon en de aarde uitbeeldde met een grapefruit en een peperkorreltje. Fascinerend, vond Noyons, die niet eerder bij dit verschil had stilgestaan.

En veel mensen met hem, denkt de oud-student van de TU Delft, want de omvang van het heelal kun je niet leren uit een boek. "Of je nou kind bent of wetenschapper, we kunnen gewoon niet bevatten hoe waanzinnig groot alles om ons heen is. Je kunt er niet over nadenken, je moet het kunnen zien en ervaren."

En dus bedacht hij zijn installatie, waarbij bezoekers vanaf een miniatuuraarde achter filmmuseum Eye naar een gigantische zon op het einde van de pier lopen. De hemellichamen zijn te zien op een schaal van één op 270 miljoen, wat betekent dat onze planeet een doorsnede heeft van bijna vijf centimeter, terwijl de zon - een lichtgevende ballon - ruim vijf meter behelst.

Strandwandeltempo
De afstand tussen beide is 555 meter, wat met een wandelsnelheid van vier kilometer per uur betekent dat je binnen acht minuten en twintig seconden van de aarde bij de zon komt. Oftewel: met de snelheid van het licht.

Daarvoor moeten bezoekers wel in 'normaal strandwandeltempo' lopen, zoals Noyons het noemt. Die snelheid wordt aangegeven met ledverlichting langs de route, al werkte die op de eerste avond nog niet. "Bij de bestelling uit China ontbrak nog een kabeltje, maar we gaan het regelen."

Mythologische tour
Bezoekers krijgen tijdens hun wandeltocht de keuze tussen een van de twee audiotours: een wetenschappelijke of een mythologische. Bij de eerste worden de feitjes besproken (op Mercurius is het aan de ene kant ruim 400 graden, aan de andere kant min 180), terwijl bij de andere tour de Vlaamse toneelschrijver Paul Pourveur een bijna romantisch liefdesverhaal over de planeten vertelt. Zo blijken de maan en de zon in een vechtscheiding te liggen, terwijl Mercurius zich aangetrokken voelt tot Venus.

Om de lichtinstallatie te kunnen realiseren startte Noyons deze zomer een crowdfundingsactie, waarmee hij ruim 10.000 euro wist op te halen. Ook de Tolhuistuin, stadsdeel Noord en Shell - dat het zonnestelsel vlak voor de deur heeft - steunden hem.

Noyons gaat volgende maand ook langs vijf basisscholen in Noord om kinderen uitleg te geven over het heelal. Hiervoor werkt hij samen met de Universiteit van Amsterdam. "Ik wil ze iets bijbrengen over alles wat zich om ons heen bevindt, maar dan wel op een leuke manier."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden