PlusAchtergrond

In Pakistan en Ethiopië vreten sprinkhanen de akkers kaal

Experts vermoeden dat de sprinkhanen­plaag rond de Arabische Zee verband houdt met het opwarmende zeewater en toenemende cyclonen. ‘De voedsel­voorziening is in gevaar.’

Een Keniaanse boer toont een volwassen sprinkhaan. Het land beleeft de ernstigste sprinkhanen­plaag in zeventig jaar.Beeld EPA

De autoriteiten in Oost-Afrika en Zuid-Azië hebben de grootste moeite greep te krijgen op de groeiende sprinkhanenplaag, die de voedselvoorziening in ­delen van beide regio’s bedreigt. Zowel Pakistan als Somalië riep afgelopen weekeinde de noodtoestand uit om de crisis het hoofd te bieden. “De voedselvoorziening van mensen en hun vee is in gevaar,” waarschuwt het Somalische ministerie van Landbouw. “Als we nu niks doen, riskeren we een voedselcrisis.”

De enorme zwermen woestijnsprinkhanen, sommige zo omvangrijk als een grote stad, zijn een snel groeiend probleem. De vraatzuchtige insecten eten alle gewassen op, waardoor op steeds meer plekken oogsten mislukken en hongersnoden dreigen te ontstaan.

Cyclonenfrequentie

Volgens de FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties, zien Pakistan, Somalië en Ethiopië de ernstigste uitbraak in ruim twee decennia, in Kenia is het zelfs de ergste in zeven decennia. “Je kunt je voorstellen dat een land dat zoiets in zeventig jaar niet heeft meegemaakt, er niet goed op voorbereid is,” verklaarde FAO-manager Dominique Bourgeon vorige week.

De woestijnsprinkhanen zijn een oude plaag, die al werd beschreven in het Egypte van de ­farao’s en die ook voorkomt in de Bijbel. In normale tijden leven de insecten solitair, in relatief geringe aantallen, in een strook woestijngebieden van de Sahara via het Arabisch schiereiland tot aan het westen van India. Als daar regen valt en planten beginnen te groeien, kunnen de insecten zich snel vermenigvuldigen en zwermen vormen die enorme schade aanrichten. De laatste grote plaag was in 2004, toen West-Afrika werd getroffen.

FAO-deskundigen en klimaatwetenschappers vermoeden dat er een verband is met de opwarming van de Arabische Zee en de Indische Oceaan, die mogelijk te maken heeft met klimaatverandering. Volgens de FAO ontstonden de zwermen nadat door cyclonen zeer veel regen was gevallen in de woestijn van Oman.

“We weten dat cyclonen de veroorzakers zijn van de zwermen. De afgelopen tien jaar is de frequen­tie van cyclonen boven de Indische Oceaan toegenomen,” zei FAO-expert Keith Cressman onlangs tegen persbureau Reuters. Volgens Cressman waren er het afgelopen jaar acht cyclonen, tegen slechts twee een jaar eerder. “Het is moeilijk dit direct toe te schrijven aan klimaatverandering, maar als deze trend van toenemende cyclonenfrequentie doorzet, vertaalt zich dat zeker in meer sprinkhanen­zwermen in de Hoorn van Afrika.”

Sproeivliegtuigjes

Van oudsher verjagen mensen in de regio de sprinkhanenzwermen door lawaai te maken met geschreeuw, getrommel en gefluit, of door te wapperen met lappen stof. Bij een grote uitbraak als deze biedt alleen een pesticide soelaas. Er is wel een biologisch middel beschikbaar, maar dat werkt te traag. Bestrijders gebruiken daarom handspuiten, sproeiwagens en sproeivliegtuigjes om het gif te verspreiden, in de hoop de plaag een halt toe te roepen.

Gemakkelijk gaat het allemaal niet. Veel overheden in Oost-Afrika en Zuid-Azië zijn zwak en kampen met geldgebrek. In Somalië zijn vliegtuigjes door de burgeroorlog zelfs vrijwel niet inzetbaar.

De FAO waarschuwde gisteren dan ook dat in Kenia, Ethiopië en Somalië, waar al miljoenen mensen op de rand van honger leven, inmiddels tienduizenden hectares landbouwgrond zijn kaalgevreten en dat, zonder een drastische aanpak, een ramp in het verschiet ligt. “Ook andere landen komen in gevaar, vooral Zuid-Soedan, Oeganda en Eritrea,” aldus FAO-functionaris Bukar Tijani tegen journalisten in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. “We moeten er alles aan doen om een verdere verslechtering te voor­komen.”

Beeld Laura Van Der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden