Plus Filmrecensie

In No Date, No Signature staan ethische spagaten centraal

Het begint met een klap in de Iraanse film No Date, No Signature van Vahid Jalilvand. De forensisch arts Kaveh Nariman (Amir Aghaei) wordt in zijn auto geschampt door een andere chauffeur en botst daardoor op een motor.

No Date, No Signature Beeld .

Op die motor blijkt arbeider Musa (Navid Mohammedzadeh) zijn hele gezin - vrouw Leila, hun 8-jarige zoon Amir en babydochter - te vervoeren. Hoewel Amir klaagt over hoofdpijn, lijkt niemand ernstig gewond. Nariman wil er liever de politie niet bij hebben. Hij geeft Musa geld en raadt hem stellig aan om met Amir langs de eerste hulp te gaan. Dat gebeurt echter niet. Als Nariman twee dagen later op zijn werk komt, blijkt de 8-jarige jongen te zijn overleden.

Botulisme
Het is het startpunt voor een dubbele karakterstudie, waarin beide mannen worstelen met hun schuldgevoel over de dood van de jongen. Dat van Nariman wordt verergerd doordat hij de politie niet bij de botsing wilde hebben. Dat van Musa doordat Narimans collega-lijkschouwer Sayeh Behbahani (Hediyeh Tehrani) vaststelt dat zijn zoon niet overleed door het ongeluk, maar aan botulisme, waarschijnlijk van een goedkope kip die hij de jongen te eten gaf.

Het zijn de ingrediënten van het soort moreel drama waar Iraanse filmmakers tegenwoordig patent op lijken te hebben. Filmmaker Asghar Farhadi vormt de voorhoede van die stroming. Hij won tot tweemaal toe een Oscar voor beste niet-Engelstalige film met zijn uitgebeende sociale drama's (voor A Separation in 2012 en The Salesman in 2017), en maakt inmiddels ook films buiten zijn thuisland met sterren als Penélope Cruz.

Ethische spagaten
Vahid Jalilvand stapt met deze tweede speelfilm duidelijk in Farhadi's voetsporen. De twee makers doorliepen een vergelijkbaar traject: beiden begonnen in het theater en leerden het werken met de camera bij televisieproducties. Het resulteert bij allebei de makers in films zonder al te veel visuele opsmuk, die niettemin een zekere visuele flair hebben.

Centraal daarin staat de aandacht voor de emotionele uitwerkingen van de ethische spagaten waarin ze hun personages plaatsen. Die worden steevast tot uiting gebracht in sterk acteerwerk - in het geval van Jalilvand ongetwijfeld geholpen door het feit dat hijzelf ook regelmatig als acteur en stemacteur werkt.

No Date, No Signature

Regie Vahid Jalilvand
Met Amir Aghaei, Navid Mohammedzadeh
Te zien in Eye, Filmhallen, Rialto

Dat sterke acteerwerk is ook in No Date, No Signature weer present; niet voor niets won de film in 2017 bij zijn wereldpremière op het Filmfestival Venetië in het bijprogramma Orrizonti zowel de regieprijs als de prijs voor beste acteur, voor Navid Mohammedzadeh. Zijn personage Musa wentelt zich steeds verder in zijn wanhoop, waarbij zijn trots en zijn opvliegende aard hem vaak danig in de weg zitten.

Maar de echte spil van No Date, No Signature is Amir Aghaei als dokter Nariman. Ook hij worstelt met zijn schuldgevoel - want de doodsoorzaak die zijn collega op haar rapport heeft gezet, gelooft hij maar half. Waar Musa zijn berouw van zich af slaat (wanneer hij de man opzoekt die hem de besmette kip verkocht, ­levert dat de meest explosieve scène van de film op), houdt Nariman zijn vertwijfeling veel meer binnen.

Klassenstrijd
De tegenstelling tussen de twee mannen staat ook voor een klassenstrijd - neem alleen al het feit dat de artsen consequent bij hun achternaam worden aangesproken, terwijl Musa en zijn vrouw Leila enkel voornamen lijken te hebben. Toch lijkt ­Jalilvand er minder dan veel andere Iraanse collega's op gebrand om grotere maatschappelijke stromingen in zijn verhaal te verwerken.

Dat grotere gebaar had de film wel kunnen gebruiken. Door de handeling zo bij Musa en Nariman te houden, blijft het verloop uiteindelijk ook vrij rechtlijnig. Toch blijft deze aangrijpende karakterstudie van twee wanhopige mannen nazingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden