Plus Recensie

In Mediterranea zijn de vluchtelingen ook mensen

Met deze film over de vluchtelingencrisis, waarin niemand wordt ontzien, legt regisseur Jonas Carpignano de lat behoorlijk hoog.

Koudous Seihon als Ayiva Beeld -

In een vroege, onheilspellende scène zijn de vrienden ­Ayiva en Abas net aangekomen op Italiaanse bodem. Ze lijken opgelucht te zijn, misschien zelfs licht euforisch. Dan verschijnt er achter hen een auto. Hij stuift voorbij, keert vijftig meter verderop om en rijdt op de mannen af. Ze kunnen hem gemakkelijk ontwijken, maar een warm welkom zit er duidelijk niet in.

Rauwe film
Waarschijnlijk komen er meer films aan over de Europese vluchtelingencrisis, maar Mediterranea legt de lat behoorlijk hoog. De jonge schrijver-regisseur Jonas Carpignano is wars van sentiment en documenteert de gebeurtenissen op een heel rauwe, bijna nonchalante manier.

'Ging wel', antwoordt Ayiva als hem wordt gevraagd naar de reis vanuit Burkina Faso. We hebben dan net gezien hoe ze tijdens hun woestijntocht naar de Libische kust werden beroofd. Hoe er geen kapitein bleek te zijn voor hun boot. Hoe die boot in een onvoorstelbare storm terechtkwam, kapseisde en geborgen moest worden door een marineschip. Maar goed, het ging inderdaad wel. Ze leven immers nog en dat kunnen veel anderen.

Betere toekomst
Carpignano blijkt niet geïnteresseerd te zijn in multiculturele dromen. Ayiva en Abas zijn geen lieve jongens die de samenleving verrijken met muzikaal talent of diepe Afrikaanse inzichten. Dit zijn geen meester-ingenieurs die gaten op onze arbeidsmarkt komen vullen. Het zijn mannen die simpelweg een betere toekomst ambiëren. Ze willen geld verdienen en net als iedereen luisteren naar Rihanna.

Toch verschillen de vrienden van elkaar. Waar Abas zich verzet tegen westerse arrogantie en de vernederingen die hij moet ondergaan om zelfs maar sinaasappels te mogen plukken, dompelt Ayiva zich volledig onder in de Italiaanse samenleving. Hij drinkt alcohol, jat een mp3-speler voor zijn dochtertje en raakt bevriend met zijn baas Rocco. Zo hecht zelfs dat hij hem om een échte baan durft te vragen. Zijn visum is immers maar drie maanden geldig en alleen vast werk kan Ayiva een verblijfsvergunning bezorgen. Rocco mompelt wat, graait in zijn broekzak en drukt hem een tientje in de hand. Einde gesprek. Einde illusie dat hij ergens bij hoort.

Niemand verheerlijkt
Carpignano maakte in 2012 al een korte film over Ayiva, gespeeld door dezelfde acteur, die in Italiaanse rassen­rellen terechtkwam. Mediterranea bevat een soortgelijke, nauwelijks te verteren geweldsorgie tussen twee kampen die volledig door het lint gaan. Ja, ook de vluchtelingen slaan auto's aan gort. Zoals gezegd, Carpignano wil niemand verheerlijken. Vluchtelingen zijn mensen en mensen worden nu eenmaal boos als je ze met stenen bekogelt.

Krachtiger dan alle klappen is de online ontmoeting tussen Ayiva en zijn dochtertje. Hij ziet via Skype dat ze zijn mp3-speler heeft ontvangen en barst in tranen uit. Die mp3-speler staat natuurlijk symbool voor het Westen. Maar in de weken sinds hij het apparaat verstuurde, kreeg 'het Westen' een heel andere betekenis. Zijn dochter heeft bloed in haar handen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden