Plus

In luxe winteropvang Havenstraat geen snurkers en zweetvoeten meer

De winteropvang voor Amsterdamse dak- en thuislozen in de voormalige gevangenis in de Havenstraat is vanwege de kou eerder dan gepland opengegaan. Dinsdagnacht kwamen er 149 daklozen.

Daklozen in de oude gevangenis aan de Havenstraat. Beeld Marc Driessen

Het nieuws zingt rond onder de dak- en thuislozen in de stad: de winteropvang is nog nooit zo luxueus geweest. Twee personen per kamer (in een voormalige cel van ongeveer twee bij drie meter) in plaats van grote slaapzalen waar meer dan twintig mensen in bedden naast elkaar liggen.

"Het is hier meteen een stuk rustiger. Geen irritaties meer over snurkers of zweetvoeten. Het komt de sfeer ten goede," zegt Mike Tuijn, coördinator van HVO-Querido die samen met het Leger des Heils tot 1 april de winteropvang in opdracht van de gemeente uitvoert.

Het is voor het derde jaar dat Amsterdam aaneengesloten winteropvang aanbiedt. Voorheen werden daklozen in voormalige klinieken, scholen en kantoorpanden gehuisvest. Nu de noodopvang van vluchtelingen in de voormalige gevangenis aan de Havenstraat is gestopt, is het opengesteld voor de winteropvang.

In de Oost- en Westvleugels zijn maandagavond 128 mensen, onder wie zes vrouwen, opgevangen. Dinsdagnacht kwamen er 149 mensen.

Met de Noordvleugel erbij is er plek voor maximaal 360 mensen. Er is een aparte vleugel op de begane grond voor vrouwen en mensen die extra zorg nodig hebben. "Geen mannen hier" staat op een vel papier op de deur.

Screening bij de GGD
Een grote ruimte is ingericht als eetzaal en er zijn 'huiskamers' met televisie en een 'bibliotheek'. Op een tafel liggen Nederlands- en Engelstalige boeken: Secret History van Donna Tartt en King Lear van Shakespeare.

De daklozen krijgen eerst een screening bij de GGD. Er wordt onder meer gekeken of ze niet zelf voor onderdak kunnen zorgen. Bij de Havenstraat kunnen ze zich vervolgens vanaf 16.30 uur inschrijven, waarna ze een set verzorgingsartikelen en een warme hap krijgen. De volgende ochtend, na het ontbijt, moeten ze het pand uiterlijk 9.30 uur weer verlaten.

Sara van der Veer, coördinator van het Leger des Heils is blij met deze nieuwe locatie die al drie jaar geleden zou worden gebruikt voor de winteropvang. Dat ging toen niet door omdat de vluchtelingen erin kwamen. "De faciliteiten zijn hier veel beter dan bijvoorbeeld in de voormalige Valeriuskliniek of de Bakkersschool in West. In elke kamer staat een stapelbed en is een toilet. Er zijn genoeg douches op de gang." Het gezelschap is gemixt wat betreft leeftijd en afkomst. De jongste dakloze is negentien jaar, de oudste rond de 75 jaar. "We zien veel bekenden. Sommigen komen al jaren in de opvang," zegt Tuijn.

Twee persoonskamers
Vorig jaar kwamen er gemiddeld 215 mensen per nacht naar de winteropvang en maakten 932 verschillende mensen er gebruik van. Van der Veer: "We verwachten dat het aantal daklozen snel toeneemt. Helemaal nu het rond zingt dat er twee persoonskamers zijn."

Tuijn: "Een dakloze sprak al van een VIP-Plus behandeling. Een ander zei: Ik heb overal al gezeten: in Almere, Heerhugowaard, Alphen aan den Rijn. Alleen nog niet in deze gevangenis."

Vincent (37)

Al vijftien jaar slaapt Vincent, een Fransman, op straat. De laatste twee à drie maanden is hij in Amsterdam. De opvang in de Havenstraat, waar hij een kamer deelt met een man uit Uganda, bevalt hem goed. "Ik ben wel vaker in een gevangenis geweest, voor het stelen van eten. Het is hier tenminste warm."

In de ene hand heeft hij een plastic tasje met een paar kapjes brood, een pen en nog wat afval, zoals hij het zelf noemt. In de andere hand houdt hij zijn tekeningen omhoog. Hij probeert die te slijten aan mensen op het Museumplein. Sommigen geven vijf euro, anderen wel twintig.

Waarom hij op straat slaapt? "Als ik geld had, kocht ik een huis." Al op zijn vijftiende ging hij weg bij zijn ouders. Zijn vader zorgde niet goed voor zijn moeder, vertelt hij. Hij kon het niet langer aanzien en vertrok. Op zijn hand zijn de letters LF getatoeëerd. "Het staat voor Lux Ferrer. Lichtbrenger."

Vincent in zijn kamer. Beeld Marc Driessen

Costinel (41)

Oorspronkelijk komt Costinel uit Roemenië, maar de laatste twee jaar woonde hij in Duitsland waar hij afgelopen maandag nog was. Sinds dinsdag is hij in Amsterdam en de weg naar de winteropvang kon hij snel vinden. "Het is hier heel fijn," zegt Costinel die naar Nederland is gekomen om werk te zoeken.

Morgen gaat hij een krant kopen, vertelt hij, om een baantje te zoeken. Costinel is getrouwd en heeft een dochter van vijftien. Waar zijn vrouw momenteel is, weet hij niet. Zijn dochter woont momenteel bij zijn moeder. Hij is sinds zijn vertrek uit Roemenië dakloos. De laatste tijd sliep hij in een bootje, vertelt hij.

"Maar het werd wel erg koud. Ik ben blij dat ik hier binnen zit. En er is ook nog eten in de avond en in de ochtend." Maar hij heeft nu even iets anders aan zijn hoofd. Hij heeft kiespijn. Hij houdt zijn hand tegen zijn wang en loopt richting de ontvangstbalie om te informeren naar een dokter.

Costinel in de hal van de oude gevangenis. Beeld Marc Driessen

Mohammed (60)

Mohammed slaapt nu voor de tweede nacht in de Havenstraat. Hij is geboren in Pakistan en vanaf mei dit jaar in Nederland. De laatste weken sliep hij op het Centraal Station. Maar eigenlijk kun je niet van slapen spreken, zegt hij. "Ik ben vier dagen en vier nachten wakker gebleven. Het is te koud om te slapen. Wat ik daar allemaal heb meegemaakt, weet ik alleen."

Hij is blij met de Havenstraat waar hij een kamer heeft en een bord warm eten krijgt. "Gevangenis of niet. Ik heb een dak boven mijn hoofd. Dat is het belangrijkste."

Overdag gaat hij vaak naar De Regenboog voor een kop koffie. Nu duikt hij eerst even het 'winkeltje' in en doorzoekt de vuilniszakken met tweedehands kleding. Hij heeft nog een broek nodig. Na enkele minuten houdt hij een grijs exemplaar omhoog. "Weet u misschien welke maat dit is?" vraagt hij een medewerkster van het Leger des Heils.

Mohammed in het hok waar daklozen kleding uit mogen kiezen. Beeld Marc Driessen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden